Parva.Adhyaya 5.64

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्त्वा महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रः सुयोधनम्पुनरेव महाभागः संजयं पर्यपृच्छत

evamuktvā mahāprājño dhṛtarāṣṭraḥ suyodhanampunareva mahābhāgaḥ saṃjayaṃ paryapṛcchata

ब्रूहि संजय यच्छेषं वासुदेवादनन्तरम्यदर्जुन उवाच त्वां परं कौतूहलं हि मे

brūhi saṃjaya yaccheṣaṃ vāsudevādanantaramyadarjuna uvāca tvāṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

वासुदेववचः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो धनंजयःउवाच काले दुर्धर्षो वासुदेवस्य शृण्वतः

vāsudevavacaḥ śrutvā kuntīputro dhanaṃjayaḥuvāca kāle durdharṣo vāsudevasya śṛṇvataḥ

पितामहं शांतनवं धृतराष्ट्रं च संजयद्रोणं कृपं च कर्णं च महाराजं च बाह्लिकम्

pitāmahaṃ śāṃtanavaṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca saṃjayadroṇaṃ kṛpaṃ ca karṇaṃ ca mahārājaṃ ca bāhlikam

द्रौणिं च सोमदत्तं च शकुनिं चापि सौबलम्दुःशासनं शलं चैव पुरुमित्रं विविंशतिम्

drauṇiṃ ca somadattaṃ ca śakuniṃ cāpi saubalamduḥśāsanaṃ śalaṃ caiva purumitraṃ viviṃśatim

विकर्णं चित्रसेनं च जयत्सेनं च पार्थिवम्विन्दानुविन्दावावन्त्यौ दुर्मुखं चापि कौरवम्

vikarṇaṃ citrasenaṃ ca jayatsenaṃ ca pārthivamvindānuvindāvāvantyau durmukhaṃ cāpi kauravam

सैन्धवं दुःसहं चैव भूरिश्रवसमेव चभगदत्तं च राजानं जलसंधं च पार्थिवम्

saindhavaṃ duḥsahaṃ caiva bhūriśravasameva cabhagadattaṃ ca rājānaṃ jalasaṃdhaṃ ca pārthivam

ये चाप्यन्ये पार्थिवास्तत्र योद्धुं; समागताः कौरवाणां प्रियार्थम्मुमूर्षवः पाण्डवाग्नौ प्रदीप्ते; समानीता धार्तराष्ट्रेण सूत

ye cāpyanye pārthivāstatra yoddhuṃ; samāgatāḥ kauravāṇāṃ priyārthammumūrṣavaḥ pāṇḍavāgnau pradīpte; samānītā dhārtarāṣṭreṇa sūta

यथान्यायं कौशलं वन्दनं च; समागता मद्वचनेन वाच्याःइदं ब्रूयाः संजय राजमध्ये; सुयोधनं पापकृतां प्रधानम्

yathānyāyaṃ kauśalaṃ vandanaṃ ca; samāgatā madvacanena vācyāḥidaṃ brūyāḥ saṃjaya rājamadhye; suyodhanaṃ pāpakṛtāṃ pradhānam

अमर्षणं दुर्मतिं राजपुत्रं; पापात्मानं धार्तराष्ट्रं सुलुब्धम्सर्वं ममैतद्वचनं समग्रं; सहामात्यं संजय श्रावयेथाः

amarṣaṇaṃ durmatiṃ rājaputraṃ; pāpātmānaṃ dhārtarāṣṭraṃ sulubdhamsarvaṃ mamaitadvacanaṃ samagraṃ; sahāmātyaṃ saṃjaya śrāvayethāḥ

एवं प्रतिष्ठाप्य धनंजयो मां; ततोऽर्थवद्धर्मवच्चापि वाक्यम्प्रोवाचेदं वासुदेवं समीक्ष्य; पार्थो धीमाँल्लोहितान्तायताक्षः

evaṃ pratiṣṭhāpya dhanaṃjayo māṃ; tato'rthavaddharmavaccāpi vākyamprovācedaṃ vāsudevaṃ samīkṣya; pārtho dhīmām̐llohitāntāyatākṣaḥ

यथा श्रुतं ते वदतो महात्मनो; मधुप्रवीरस्य वचः समाहितम्तथैव वाच्यं भवता हि मद्वचः; समागतेषु क्षितिपेषु सर्वशः

yathā śrutaṃ te vadato mahātmano; madhupravīrasya vacaḥ samāhitamtathaiva vācyaṃ bhavatā hi madvacaḥ; samāgateṣu kṣitipeṣu sarvaśaḥ

शराग्निधूमे रथनेमिनादिते; धनुःस्रुवेणास्त्रबलापहारिणायथा न होमः क्रियते महामृधे; तथा समेत्य प्रयतध्वमादृताः

śarāgnidhūme rathaneminādite; dhanuḥsruveṇāstrabalāpahāriṇāyathā na homaḥ kriyate mahāmṛdhe; tathā sametya prayatadhvamādṛtāḥ

न चेत्प्रयच्छध्वममित्रघातिनो; युधिष्ठिरस्यांशमभीप्सितं स्वकम्नयामि वः स्वाश्वपदातिकुञ्जरा;न्दिशं पितॄणामशिवां शितैः शरैः

na cetprayacchadhvamamitraghātino; yudhiṣṭhirasyāṃśamabhīpsitaṃ svakamnayāmi vaḥ svāśvapadātikuñjarā;ndiśaṃ pitṝṇāmaśivāṃ śitaiḥ śaraiḥ

ततोऽहमामन्त्र्य चतुर्भुजं हरिं; धनंजयं चैव नमस्य सत्वरःजवेन संप्राप्त इहामरद्युते; तवान्तिकं प्रापयितुं वचो महत्

tato'hamāmantrya caturbhujaṃ hariṃ; dhanaṃjayaṃ caiva namasya satvaraḥjavena saṃprāpta ihāmaradyute; tavāntikaṃ prāpayituṃ vaco mahat