Parva.Adhyaya 5.68

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

भूयो मे पुण्डरीकाक्षं संजयाचक्ष्व पृच्छतेनामकर्मार्थवित्तात प्राप्नुयां पुरुषोत्तमम्

bhūyo me puṇḍarīkākṣaṃ saṃjayācakṣva pṛcchatenāmakarmārthavittāta prāpnuyāṃ puruṣottamam

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

श्रुतं मे तस्य देवस्य नामनिर्वचनं शुभम्यावत्तत्राभिजानेऽहमप्रमेयो हि केशवः

śrutaṃ me tasya devasya nāmanirvacanaṃ śubhamyāvattatrābhijāne'hamaprameyo hi keśavaḥ

वसनात्सर्वभूतानां वसुत्वाद्देवयोनितःवासुदेवस्ततो वेद्यो वृषत्वाद्वृष्णिरुच्यते

vasanātsarvabhūtānāṃ vasutvāddevayonitaḥvāsudevastato vedyo vṛṣatvādvṛṣṇirucyate

मौनाद्ध्यानाच्च योगाच्च विद्धि भारत माधवम्सर्वतत्त्वलयाच्चैव मधुहा मधुसूदनः

maunāddhyānācca yogācca viddhi bhārata mādhavamsarvatattvalayāccaiva madhuhā madhusūdanaḥ

कृषिर्भूवाचकः शब्दो णश्च निर्वृतिवाचकःकृष्णस्तद्भावयोगाच्च कृष्णो भवति शाश्वतः

kṛṣirbhūvācakaḥ śabdo ṇaśca nirvṛtivācakaḥkṛṣṇastadbhāvayogācca kṛṣṇo bhavati śāśvataḥ

पुण्डरीकं परं धाम नित्यमक्षयमक्षरम्तद्भावात्पुण्डरीकाक्षो दस्युत्रासाज्जनार्दनः

puṇḍarīkaṃ paraṃ dhāma nityamakṣayamakṣaramtadbhāvātpuṇḍarīkākṣo dasyutrāsājjanārdanaḥ

यतः सत्त्वं न च्यवते यच्च सत्त्वान्न हीयतेसत्त्वतः सात्वतस्तस्मादार्षभाद्वृषभेक्षणः

yataḥ sattvaṃ na cyavate yacca sattvānna hīyatesattvataḥ sātvatastasmādārṣabhādvṛṣabhekṣaṇaḥ

न जायते जनित्र्यां यदजस्तस्मादनीकजित्देवानां स्वप्रकाशत्वाद्दमाद्दामोदरं विदुः

na jāyate janitryāṃ yadajastasmādanīkajitdevānāṃ svaprakāśatvāddamāddāmodaraṃ viduḥ

हर्षात्सौख्यात्सुखैश्वर्याद्धृषीकेशत्वमश्नुतेबाहुभ्यां रोदसी बिभ्रन्महाबाहुरिति स्मृतः

harṣātsaukhyātsukhaiśvaryāddhṛṣīkeśatvamaśnutebāhubhyāṃ rodasī bibhranmahābāhuriti smṛtaḥ

अधो न क्षीयते जातु यस्मात्तस्मादधोक्षजःनराणामयनाच्चापि तेन नारायणः स्मृतःपूरणात्सदनाच्चैव ततोऽसौ पुरुषोत्तमः

adho na kṣīyate jātu yasmāttasmādadhokṣajaḥnarāṇāmayanāccāpi tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥpūraṇātsadanāccaiva tato'sau puruṣottamaḥ

असतश्च सतश्चैव सर्वस्य प्रभवाप्ययात्सर्वस्य च सदा ज्ञानात्सर्वमेनं प्रचक्षते

asataśca sataścaiva sarvasya prabhavāpyayātsarvasya ca sadā jñānātsarvamenaṃ pracakṣate

सत्ये प्रतिष्ठितः कृष्णः सत्यमत्र प्रतिष्ठितम्सत्यात्सत्यं च गोविन्दस्तस्मात्सत्योऽपि नामतः

satye pratiṣṭhitaḥ kṛṣṇaḥ satyamatra pratiṣṭhitamsatyātsatyaṃ ca govindastasmātsatyo'pi nāmataḥ

विष्णुर्विक्रमणादेव जयनाज्जिष्णुरुच्यतेशाश्वतत्वादनन्तश्च गोविन्दो वेदनाद्गवाम्

viṣṇurvikramaṇādeva jayanājjiṣṇurucyateśāśvatatvādanantaśca govindo vedanādgavām

अतत्त्वं कुरुते तत्त्वं तेन मोहयते प्रजाःएवंविधो धर्मनित्यो भगवान्मुनिभिः सहआगन्ता हि महाबाहुरानृशंस्यार्थमच्युतः

atattvaṃ kurute tattvaṃ tena mohayate prajāḥevaṃvidho dharmanityo bhagavānmunibhiḥ sahaāgantā hi mahābāhurānṛśaṃsyārthamacyutaḥ