Parva.Adhyaya 5.67

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

कथं त्वं माधवं वेत्थ सर्वलोकमहेश्वरम्कथमेनं न वेदाहं तन्ममाचक्ष्व संजय

kathaṃ tvaṃ mādhavaṃ vettha sarvalokamaheśvaramkathamenaṃ na vedāhaṃ tanmamācakṣva saṃjaya

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

विद्या राजन्न ते विद्या मम विद्या न हीयतेविद्याहीनस्तमोध्वस्तो नाभिजानाति केशवम्

vidyā rājanna te vidyā mama vidyā na hīyatevidyāhīnastamodhvasto nābhijānāti keśavam

विद्यया तात जानामि त्रियुगं मधुसूदनम्कर्तारमकृतं देवं भूतानां प्रभवाप्ययम्

vidyayā tāta jānāmi triyugaṃ madhusūdanamkartāramakṛtaṃ devaṃ bhūtānāṃ prabhavāpyayam

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

गावल्गणेऽत्र का भक्तिर्या ते नित्या जनार्दनेयया त्वमभिजानासि त्रियुगं मधुसूदनम्

gāvalgaṇe'tra kā bhaktiryā te nityā janārdaneyayā tvamabhijānāsi triyugaṃ madhusūdanam

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

मायां न सेवे भद्रं ते न वृथाधर्ममाचरेशुद्धभावं गतो भक्त्या शास्त्राद्वेद्मि जनार्दनम्

māyāṃ na seve bhadraṃ te na vṛthādharmamācareśuddhabhāvaṃ gato bhaktyā śāstrādvedmi janārdanam

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

दुर्योधन हृषीकेशं प्रपद्यस्व जनार्दनम्आप्तो नः संजयस्तात शरणं गच्छ केशवम्

duryodhana hṛṣīkeśaṃ prapadyasva janārdanamāpto naḥ saṃjayastāta śaraṇaṃ gaccha keśavam

दुर्योधन उवाच · duryodhana uvāca

भगवान्देवकीपुत्रो लोकं चेन्निहनिष्यतिप्रवदन्नर्जुने सख्यं नाहं गच्छेऽद्य केशवम्

bhagavāndevakīputro lokaṃ cennihaniṣyatipravadannarjune sakhyaṃ nāhaṃ gacche'dya keśavam

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

अवाग्गान्धारि पुत्रस्ते गच्छत्येष सुदुर्मतिःईर्ष्युर्दुरात्मा मानी च श्रेयसां वचनातिगः

avāggāndhāri putraste gacchatyeṣa sudurmatiḥīrṣyurdurātmā mānī ca śreyasāṃ vacanātigaḥ

गान्धार्युवाचऐश्वर्यकाम दुष्टात्मन्वृद्धानां शासनातिगऐश्वर्यजीविते हित्वा पितरं मां च बालिश

gāndhāryuvācaaiśvaryakāma duṣṭātmanvṛddhānāṃ śāsanātigaaiśvaryajīvite hitvā pitaraṃ māṃ ca bāliśa

वर्धयन्दुर्हृदां प्रीतिं मां च शोकेन वर्धयन्निहतो भीमसेनेन स्मर्तासि वचनं पितुः

vardhayandurhṛdāṃ prītiṃ māṃ ca śokena vardhayannihato bhīmasenena smartāsi vacanaṃ pituḥ

व्यास उवाच · vyāsa uvāca

दयितोऽसि राजन्कृष्णस्य धृतराष्ट्र निबोध मेयस्य ते संजयो दूतो यस्त्वां श्रेयसि योक्ष्यते

dayito'si rājankṛṣṇasya dhṛtarāṣṭra nibodha meyasya te saṃjayo dūto yastvāṃ śreyasi yokṣyate

जानात्येष हृषीकेशं पुराणं यच्च वै नवम्शुश्रूषमाणमेकाग्रं मोक्ष्यते महतो भयात्

jānātyeṣa hṛṣīkeśaṃ purāṇaṃ yacca vai navamśuśrūṣamāṇamekāgraṃ mokṣyate mahato bhayāt

वैचित्रवीर्य पुरुषाः क्रोधहर्षतमोवृताःसिता बहुविधैः पाशैर्ये न तुष्टाः स्वकैर्धनैः

vaicitravīrya puruṣāḥ krodhaharṣatamovṛtāḥsitā bahuvidhaiḥ pāśairye na tuṣṭāḥ svakairdhanaiḥ

यमस्य वशमायान्ति काममूढाः पुनः पुनःअन्धनेत्रा यथैवान्धा नीयमानाः स्वकर्मभिः

yamasya vaśamāyānti kāmamūḍhāḥ punaḥ punaḥandhanetrā yathaivāndhā nīyamānāḥ svakarmabhiḥ

एष एकायनः पन्था येन यान्ति मनीषिणःतं दृष्ट्वा मृत्युमत्येति महांस्तत्र न सज्जते

eṣa ekāyanaḥ panthā yena yānti manīṣiṇaḥtaṃ dṛṣṭvā mṛtyumatyeti mahāṃstatra na sajjate

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

अङ्ग संजय मे शंस पन्थानमकुतोभयम्येन गत्वा हृषीकेशं प्राप्नुयां शान्तिमुत्तमाम्

aṅga saṃjaya me śaṃsa panthānamakutobhayamyena gatvā hṛṣīkeśaṃ prāpnuyāṃ śāntimuttamām

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

नाकृतात्मा कृतात्मानं जातु विद्याज्जनार्दनम्आत्मनस्तु क्रियोपायो नान्यत्रेन्द्रियनिग्रहात्

nākṛtātmā kṛtātmānaṃ jātu vidyājjanārdanamātmanastu kriyopāyo nānyatrendriyanigrahāt

इन्द्रियाणामुदीर्णानां कामत्यागोऽप्रमादतःअप्रमादोऽविहिंसा च ज्ञानयोनिरसंशयम्

indriyāṇāmudīrṇānāṃ kāmatyāgo'pramādataḥapramādo'vihiṃsā ca jñānayonirasaṃśayam

इन्द्रियाणां यमे यत्तो भव राजन्नतन्द्रितःबुद्धिश्च मा ते च्यवतु नियच्छैतां यतस्ततः

indriyāṇāṃ yame yatto bhava rājannatandritaḥbuddhiśca mā te cyavatu niyacchaitāṃ yatastataḥ

एतज्ज्ञानं विदुर्विप्रा ध्रुवमिन्द्रियधारणम्एतज्ज्ञानं च पन्थाश्च येन यान्ति मनीषिणः

etajjñānaṃ vidurviprā dhruvamindriyadhāraṇametajjñānaṃ ca panthāśca yena yānti manīṣiṇaḥ

अप्राप्यः केशवो राजन्निन्द्रियैरजितैर्नृभिःआगमाधिगतो योगाद्वशी तत्त्वे प्रसीदति

aprāpyaḥ keśavo rājannindriyairajitairnṛbhiḥāgamādhigato yogādvaśī tattve prasīdati