Parva.Adhyaya 7.40

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

सोऽभिगर्जन्धनुष्पाणिर्ज्यां विकर्षन्पुनः पुनःतयोर्महात्मनोस्तूर्णं रथान्तरमवापतत्

so'bhigarjandhanuṣpāṇirjyāṃ vikarṣanpunaḥ punaḥtayormahātmanostūrṇaṃ rathāntaramavāpatat

सोऽविध्यद्दशभिर्बाणैरभिमन्युं दुरासदम्सच्छत्रध्वजयन्तारं साश्वमाशु स्मयन्निव

so'vidhyaddaśabhirbāṇairabhimanyuṃ durāsadamsacchatradhvajayantāraṃ sāśvamāśu smayanniva

पितृपैतामहं कर्म कुर्वाणमतिमानुषम्दृष्ट्वार्दितं शरैः कार्ष्णिं त्वदीया हृषिताभवन्

pitṛpaitāmahaṃ karma kurvāṇamatimānuṣamdṛṣṭvārditaṃ śaraiḥ kārṣṇiṃ tvadīyā hṛṣitābhavan

तस्याभिमन्युरायम्य स्मयन्नेकेन पत्रिणाशिरः प्रच्यावयामास स रथात्प्रापतद्भुवि

tasyābhimanyurāyamya smayannekena patriṇāśiraḥ pracyāvayāmāsa sa rathātprāpatadbhuvi

कर्णिकारमिवोद्धूतं वातेन मथितं नगात्भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा राजन्कर्णो व्यथां ययौ

karṇikāramivoddhūtaṃ vātena mathitaṃ nagātbhrātaraṃ nihataṃ dṛṣṭvā rājankarṇo vyathāṃ yayau

विमुखीकृत्य कर्णं तु सौभद्रः कङ्कपत्रिभिःअन्यानपि महेष्वासांस्तूर्णमेवाभिदुद्रुवे

vimukhīkṛtya karṇaṃ tu saubhadraḥ kaṅkapatribhiḥanyānapi maheṣvāsāṃstūrṇamevābhidudruve

ततस्तद्विततं जालं हस्त्यश्वरथपत्तिमत्झषः क्रुद्ध इवाभिन्ददभिमन्युर्महायशाः

tatastadvitataṃ jālaṃ hastyaśvarathapattimatjhaṣaḥ kruddha ivābhindadabhimanyurmahāyaśāḥ

कर्णस्तु बहुभिर्बाणैरर्द्यमानोऽभिमन्युनाअपायाज्जवनैरश्वैस्ततोऽनीकमभिद्यत

karṇastu bahubhirbāṇairardyamāno'bhimanyunāapāyājjavanairaśvaistato'nīkamabhidyata

शलभैरिव चाकाशे धाराभिरिव चावृतेअभिमन्योः शरै राजन्न प्राज्ञायत किंचन

śalabhairiva cākāśe dhārābhiriva cāvṛteabhimanyoḥ śarai rājanna prājñāyata kiṃcana

तावकानां तु योधानां वध्यतां निशितैः शरैःअन्यत्र सैन्धवाद्राजन्न स्म कश्चिदतिष्ठत

tāvakānāṃ tu yodhānāṃ vadhyatāṃ niśitaiḥ śaraiḥanyatra saindhavādrājanna sma kaścidatiṣṭhata

सौभद्रस्तु ततः शङ्खं प्रध्माप्य पुरुषर्षभःशीघ्रमभ्यपतत्सेनां भारतीं भरतर्षभ

saubhadrastu tataḥ śaṅkhaṃ pradhmāpya puruṣarṣabhaḥśīghramabhyapatatsenāṃ bhāratīṃ bharatarṣabha

स कक्षेऽग्निरिवोत्सृष्टो निर्दहंस्तरसा रिपून्मध्ये भारतसैन्यानामार्जुनिः पर्यवर्तत

sa kakṣe'gnirivotsṛṣṭo nirdahaṃstarasā ripūnmadhye bhāratasainyānāmārjuniḥ paryavartata

रथनागाश्वमनुजानर्दयन्निशितैः शरैःस प्रविश्याकरोद्भूमिं कबन्धगणसंकुलाम्

rathanāgāśvamanujānardayanniśitaiḥ śaraiḥsa praviśyākarodbhūmiṃ kabandhagaṇasaṃkulām

सौभद्रचापप्रभवैर्निकृत्ताः परमेषुभिःस्वानेवाभिमुखान्घ्नन्तः प्राद्रवञ्जीवितार्थिनः

saubhadracāpaprabhavairnikṛttāḥ parameṣubhiḥsvānevābhimukhānghnantaḥ prādravañjīvitārthinaḥ

ते घोरा रौद्रकर्माणो विपाठाः पृथवः शिताःनिघ्नन्तो रथनागाश्वाञ्जग्मुराशु वसुंधराम्

te ghorā raudrakarmāṇo vipāṭhāḥ pṛthavaḥ śitāḥnighnanto rathanāgāśvāñjagmurāśu vasuṃdharām

सायुधाः साङ्गुलित्राणाः सखड्गाः साङ्गदा रणेदृश्यन्ते बाहवश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः

sāyudhāḥ sāṅgulitrāṇāḥ sakhaḍgāḥ sāṅgadā raṇedṛśyante bāhavaśchinnā hemābharaṇabhūṣitāḥ

शराश्चापानि खड्गाश्च शरीराणि शिरांसि चसकुण्डलानि स्रग्वीणि भूमावासन्सहस्रशः

śarāścāpāni khaḍgāśca śarīrāṇi śirāṃsi casakuṇḍalāni sragvīṇi bhūmāvāsansahasraśaḥ

अपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैःअक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्भग्नैश्च बहुधा रथैःशक्तिचापायुधैश्चापि पतितैश्च महाध्वजैः

apaskarairadhiṣṭhānairīṣādaṇḍakabandhuraiḥakṣairvimathitaiścakrairbhagnaiśca bahudhā rathaiḥśakticāpāyudhaiścāpi patitaiśca mahādhvajaiḥ

निहतैः क्षत्रियैरश्वैर्वारणैश्च विशां पतेअगम्यकल्पा पृथिवी क्षणेनासीत्सुदारुणा

nihataiḥ kṣatriyairaśvairvāraṇaiśca viśāṃ pateagamyakalpā pṛthivī kṣaṇenāsītsudāruṇā

वध्यतां राजपुत्राणां क्रन्दतामितरेतरम्प्रादुरासीन्महाशब्दो भीरूणां भयवर्धनःस शब्दो भरतश्रेष्ठ दिशः सर्वा व्यनादयत्

vadhyatāṃ rājaputrāṇāṃ krandatāmitaretaramprādurāsīnmahāśabdo bhīrūṇāṃ bhayavardhanaḥsa śabdo bharataśreṣṭha diśaḥ sarvā vyanādayat

सौभद्रश्चाद्रवत्सेनां निघ्नन्नश्वरथद्विपान्व्यचरत्स दिशः सर्वाः प्रदिशश्चाहितान्रुजन्

saubhadraścādravatsenāṃ nighnannaśvarathadvipānvyacaratsa diśaḥ sarvāḥ pradiśaścāhitānrujan

तं तदा नानुपश्याम सैन्येन रजसावृतम्आददानं गजाश्वानां नृणां चायूंषि भारत

taṃ tadā nānupaśyāma sainyena rajasāvṛtamādadānaṃ gajāśvānāṃ nṛṇāṃ cāyūṃṣi bhārata

क्षणेन भूयोऽपश्याम सूर्यं मध्यंदिने यथाअभिमन्युं महाराज प्रतपन्तं द्विषद्गणान्

kṣaṇena bhūyo'paśyāma sūryaṃ madhyaṃdine yathāabhimanyuṃ mahārāja pratapantaṃ dviṣadgaṇān

स वासवसमः संख्ये वासवस्यात्मजात्मजःअभिमन्युर्महाराज सैन्यमध्ये व्यरोचत

sa vāsavasamaḥ saṃkhye vāsavasyātmajātmajaḥabhimanyurmahārāja sainyamadhye vyarocata