Parva.Adhyaya 7.39

संजय उवाच · saṃjaya uvāca

शरविक्षतगात्रस्तु प्रत्यमित्रमवस्थितम्अभिमन्युः स्मयन्धीमान्दुःशासनमथाब्रवीत्

śaravikṣatagātrastu pratyamitramavasthitamabhimanyuḥ smayandhīmānduḥśāsanamathābravīt

दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे मानिनं शत्रुमागतम्निष्ठुरं त्यक्तधर्माणमाक्रोशनपरायणम्

diṣṭyā paśyāmi saṃgrāme māninaṃ śatrumāgatamniṣṭhuraṃ tyaktadharmāṇamākrośanaparāyaṇam

यत्सभायां त्वया राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शृण्वतःकोपितः परुषैर्वाक्यैर्धर्मराजो युधिष्ठिरःजयोन्मत्तेन भीमश्च बह्वबद्धं प्रभाषता

yatsabhāyāṃ tvayā rājño dhṛtarāṣṭrasya śṛṇvataḥkopitaḥ paruṣairvākyairdharmarājo yudhiṣṭhiraḥjayonmattena bhīmaśca bahvabaddhaṃ prabhāṣatā

परवित्तापहारस्य क्रोधस्याप्रशमस्य चलोभस्य ज्ञाननाशस्य द्रोहस्यात्याहितस्य च

paravittāpahārasya krodhasyāpraśamasya calobhasya jñānanāśasya drohasyātyāhitasya ca

पितॄणां मम राज्यस्य हरणस्योग्रधन्विनाम्तत्त्वामिदमनुप्राप्तं तत्कोपाद्वै महात्मनाम्

pitṝṇāṃ mama rājyasya haraṇasyogradhanvināmtattvāmidamanuprāptaṃ tatkopādvai mahātmanām

सद्यश्चोग्रमधर्मस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मतेशासितास्म्यद्य ते बाणैः सर्वसैन्यस्य पश्यतः

sadyaścogramadharmasya phalaṃ prāpnuhi durmateśāsitāsmyadya te bāṇaiḥ sarvasainyasya paśyataḥ

अद्याहमनृणस्तस्य कोपस्य भविता रणेअमर्षितायाः कृष्णायाः काङ्क्षितस्य च मे पितुः

adyāhamanṛṇastasya kopasya bhavitā raṇeamarṣitāyāḥ kṛṣṇāyāḥ kāṅkṣitasya ca me pituḥ

अद्य कौरव्य भीमस्य भवितास्म्यनृणो युधिन हि मे मोक्ष्यसे जीवन्यदि नोत्सृजसे रणम्

adya kauravya bhīmasya bhavitāsmyanṛṇo yudhina hi me mokṣyase jīvanyadi notsṛjase raṇam

एवमुक्त्वा महाबाहुर्बाणं दुःशासनान्तकम्संदधे परवीरघ्नः कालाग्न्यनिलवर्चसम्

evamuktvā mahābāhurbāṇaṃ duḥśāsanāntakamsaṃdadhe paravīraghnaḥ kālāgnyanilavarcasam

तस्योरस्तूर्णमासाद्य जत्रुदेशे विभिद्य तम्अथैनं पञ्चविंशत्या पुनश्चैव समर्पयत्

tasyorastūrṇamāsādya jatrudeśe vibhidya tamathainaṃ pañcaviṃśatyā punaścaiva samarpayat

स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत्दुःशासनो महाराज कश्मलं चाविशन्महत्

sa gāḍhaviddho vyathito rathopastha upāviśatduḥśāsano mahārāja kaśmalaṃ cāviśanmahat

सारथिस्त्वरमाणस्तु दुःशासनमचेतसम्रणमध्यादपोवाह सौभद्रशरपीडितम्

sārathistvaramāṇastu duḥśāsanamacetasamraṇamadhyādapovāha saubhadraśarapīḍitam

पाण्डवा द्रौपदेयाश्च विराटश्च समीक्ष्य तम्पाञ्चालाः केकयाश्चैव सिंहनादमथानदन्

pāṇḍavā draupadeyāśca virāṭaśca samīkṣya tampāñcālāḥ kekayāścaiva siṃhanādamathānadan

वादित्राणि च सर्वाणि नानालिङ्गानि सर्वशःप्रावादयन्त संहृष्टाः पाण्डूनां तत्र सैनिकाः

vāditrāṇi ca sarvāṇi nānāliṅgāni sarvaśaḥprāvādayanta saṃhṛṣṭāḥ pāṇḍūnāṃ tatra sainikāḥ

पश्यन्तः स्मयमानाश्च सौभद्रस्य विचेष्टितम्अत्यन्तवैरिणं दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं पराजितम्

paśyantaḥ smayamānāśca saubhadrasya viceṣṭitamatyantavairiṇaṃ dṛptaṃ dṛṣṭvā śatruṃ parājitam

धर्ममारुतशक्राणामाश्विनोः प्रतिमास्तथाधारयन्तो ध्वजाग्रेषु द्रौपदेया महारथाः

dharmamārutaśakrāṇāmāśvinoḥ pratimāstathādhārayanto dhvajāgreṣu draupadeyā mahārathāḥ

सात्यकिश्चेकितानश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौकेकया धृष्टकेतुश्च मत्स्यपाञ्चालसृंजयाः

sātyakiścekitānaśca dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinaukekayā dhṛṣṭaketuśca matsyapāñcālasṛṃjayāḥ

पाण्डवाश्च मुदा युक्ता युधिष्ठिरपुरोगमाःअभ्यवर्तन्त सहिता द्रोणानीकं बिभित्सवः

pāṇḍavāśca mudā yuktā yudhiṣṭhirapurogamāḥabhyavartanta sahitā droṇānīkaṃ bibhitsavaḥ

ततोऽभवन्महद्युद्धं त्वदीयानां परैः सहजयमाकाङ्क्षमाणानां शूराणामनिवर्तिनाम्

tato'bhavanmahadyuddhaṃ tvadīyānāṃ paraiḥ sahajayamākāṅkṣamāṇānāṃ śūrāṇāmanivartinām

दुर्योधनो महाराज राधेयमिदमब्रवीत्पश्य दुःशासनं वीरमभिमन्युवशं गतम्

duryodhano mahārāja rādheyamidamabravītpaśya duḥśāsanaṃ vīramabhimanyuvaśaṃ gatam

प्रतपन्तमिवादित्यं निघ्नन्तं शात्रवान्रणेसौभद्रमुद्यतास्त्रातुमभिधावन्ति पाण्डवाः

pratapantamivādityaṃ nighnantaṃ śātravānraṇesaubhadramudyatāstrātumabhidhāvanti pāṇḍavāḥ

ततः कर्णः शरैस्तीक्ष्णैरभिमन्युं दुरासदम्अभ्यवर्षत संक्रुद्धः पुत्रस्य हितकृत्तव

tataḥ karṇaḥ śaraistīkṣṇairabhimanyuṃ durāsadamabhyavarṣata saṃkruddhaḥ putrasya hitakṛttava

तस्य चानुचरांस्तीक्ष्णैर्विव्याध परमेषुभिःअवज्ञापूर्वकं वीरः सौभद्रस्य रणाजिरे

tasya cānucarāṃstīkṣṇairvivyādha parameṣubhiḥavajñāpūrvakaṃ vīraḥ saubhadrasya raṇājire

अभिमन्युस्तु राधेयं त्रिसप्तत्या शिलीमुखैःअविध्यत्त्वरितो राजन्द्रोणं प्रेप्सुर्महामनाः

abhimanyustu rādheyaṃ trisaptatyā śilīmukhaiḥavidhyattvarito rājandroṇaṃ prepsurmahāmanāḥ

तं तदा नाशकत्कश्चिद्द्रोणाद्वारयितुं रणेआरुजन्तं रथश्रेष्ठान्वज्रहस्तमिवासुरान्

taṃ tadā nāśakatkaściddroṇādvārayituṃ raṇeārujantaṃ rathaśreṣṭhānvajrahastamivāsurān

ततः कर्णो जयप्रेप्सुर्मानी सर्वधनुर्भृताम्सौभद्रं शतशोऽविध्यदुत्तमास्त्राणि दर्शयन्

tataḥ karṇo jayaprepsurmānī sarvadhanurbhṛtāmsaubhadraṃ śataśo'vidhyaduttamāstrāṇi darśayan

सोऽस्त्रैरस्त्रविदां श्रेष्ठो रामशिष्यः प्रतापवान्समरे शत्रुदुर्धर्षमभिमन्युमपीडयत्

so'strairastravidāṃ śreṣṭho rāmaśiṣyaḥ pratāpavānsamare śatrudurdharṣamabhimanyumapīḍayat

स तथा पीड्यमानस्तु राधेयेनास्त्रवृष्टिभिःसमरेऽमरसंकाशः सौभद्रो न व्यषीदत

sa tathā pīḍyamānastu rādheyenāstravṛṣṭibhiḥsamare'marasaṃkāśaḥ saubhadro na vyaṣīdata

ततः शिलाशितैस्तीक्ष्णैर्भल्लैः संनतपर्वभिःछित्त्वा धनूंषि शूराणामार्जुनिः कर्णमार्दयत्स ध्वजं कार्मुकं चास्य छित्त्वा भूमौ न्यपातयत्

tataḥ śilāśitaistīkṣṇairbhallaiḥ saṃnataparvabhiḥchittvā dhanūṃṣi śūrāṇāmārjuniḥ karṇamārdayatsa dhvajaṃ kārmukaṃ cāsya chittvā bhūmau nyapātayat

ततः कृच्छ्रगतं कर्णं दृष्ट्वा कर्णादनन्तरःसौभद्रमभ्ययात्तूर्णं दृढमुद्यम्य कार्मुकम्

tataḥ kṛcchragataṃ karṇaṃ dṛṣṭvā karṇādanantaraḥsaubhadramabhyayāttūrṇaṃ dṛḍhamudyamya kārmukam

तत उच्चुक्रुशुः पार्थास्तेषां चानुचरा जनाःवादित्राणि च संजघ्नुः सौभद्रं चापि तुष्टुवुः

tata uccukruśuḥ pārthāsteṣāṃ cānucarā janāḥvāditrāṇi ca saṃjaghnuḥ saubhadraṃ cāpi tuṣṭuvuḥ