Mahabharata · 23 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
इन्द्रतीर्थं ततो गत्वा यदूनां प्रवरो बलीविप्रेभ्यो धनरत्नानि ददौ स्नात्वा यथाविधि
indratīrthaṃ tato gatvā yadūnāṃ pravaro balīviprebhyo dhanaratnāni dadau snātvā yathāvidhi
तत्र ह्यमरराजोऽसावीजे क्रतुशतेन हबृहस्पतेश्च देवेशः प्रददौ विपुलं धनम्
tatra hyamararājo'sāvīje kratuśatena habṛhaspateśca deveśaḥ pradadau vipulaṃ dhanam
निरर्गलान्सजारूथ्यान्सर्वान्विविधदक्षिणान्आजहार क्रतूंस्तत्र यथोक्तान्वेदपारगैः
nirargalānsajārūthyānsarvānvividhadakṣiṇānājahāra kratūṃstatra yathoktānvedapāragaiḥ
तान्क्रतून्भरतश्रेष्ठ शतकृत्वो महाद्युतिःपूरयामास विधिवत्ततः ख्यातः शतक्रतुः
tānkratūnbharataśreṣṭha śatakṛtvo mahādyutiḥpūrayāmāsa vidhivattataḥ khyātaḥ śatakratuḥ
तस्य नाम्ना च तत्तीर्थं शिवं पुण्यं सनातनम्इन्द्रतीर्थमिति ख्यातं सर्वपापप्रमोचनम्
tasya nāmnā ca tattīrthaṃ śivaṃ puṇyaṃ sanātanamindratīrthamiti khyātaṃ sarvapāpapramocanam
उपस्पृश्य च तत्रापि विधिवन्मुसलायुधःब्राह्मणान्पूजयित्वा च पानाच्छादनभोजनैःशुभं तीर्थवरं तस्माद्रामतीर्थं जगाम ह
upaspṛśya ca tatrāpi vidhivanmusalāyudhaḥbrāhmaṇānpūjayitvā ca pānācchādanabhojanaiḥśubhaṃ tīrthavaraṃ tasmādrāmatīrthaṃ jagāma ha
यत्र रामो महाभागो भार्गवः सुमहातपाःअसकृत्पृथिवीं सर्वां हतक्षत्रियपुंगवाम्
yatra rāmo mahābhāgo bhārgavaḥ sumahātapāḥasakṛtpṛthivīṃ sarvāṃ hatakṣatriyapuṃgavām
उपाध्यायं पुरस्कृत्य कश्यपं मुनिसत्तमम्अयजद्वाजपेयेन सोऽश्वमेधशतेन चप्रददौ दक्षिणार्थं च पृथिवीं वै ससागराम्
upādhyāyaṃ puraskṛtya kaśyapaṃ munisattamamayajadvājapeyena so'śvamedhaśatena capradadau dakṣiṇārthaṃ ca pṛthivīṃ vai sasāgarām
रामो दत्त्वा धनं तत्र द्विजेभ्यो जनमेजयउपस्पृश्य यथान्यायं पूजयित्वा तथा द्विजान्
rāmo dattvā dhanaṃ tatra dvijebhyo janamejayaupaspṛśya yathānyāyaṃ pūjayitvā tathā dvijān
पुण्ये तीर्थे शुभे देशे वसु दत्त्वा शुभाननःमुनींश्चैवाभिवाद्याथ यमुनातीर्थमागमत्
puṇye tīrthe śubhe deśe vasu dattvā śubhānanaḥmunīṃścaivābhivādyātha yamunātīrthamāgamat
यत्रानयामास तदा राजसूयं महीपतेपुत्रोऽदितेर्महाभागो वरुणो वै सितप्रभः
yatrānayāmāsa tadā rājasūyaṃ mahīpateputro'ditermahābhāgo varuṇo vai sitaprabhaḥ
तत्र निर्जित्य संग्रामे मानुषान्दैवतांस्तथावरं क्रतुं समाजह्रे वरुणः परवीरहा
tatra nirjitya saṃgrāme mānuṣāndaivatāṃstathāvaraṃ kratuṃ samājahre varuṇaḥ paravīrahā
तस्मिन्क्रतुवरे वृत्ते संग्रामः समजायतदेवानां दानवानां च त्रैलोक्यस्य क्षयावहः
tasminkratuvare vṛtte saṃgrāmaḥ samajāyatadevānāṃ dānavānāṃ ca trailokyasya kṣayāvahaḥ
राजसूये क्रतुश्रेष्ठे निवृत्ते जनमेजयजायते सुमहाघोरः संग्रामः क्षत्रियान्प्रति
rājasūye kratuśreṣṭhe nivṛtte janamejayajāyate sumahāghoraḥ saṃgrāmaḥ kṣatriyānprati
सीरायुधस्तदा रामस्तस्मिंस्तीर्थवरे तदातत्र स्नात्वा च दत्त्वा च द्विजेभ्यो वसु माधवः
sīrāyudhastadā rāmastasmiṃstīrthavare tadātatra snātvā ca dattvā ca dvijebhyo vasu mādhavaḥ
वनमाली ततो हृष्टः स्तूयमानो द्विजातिभिःतस्मादादित्यतीर्थं च जगाम कमलेक्षणः
vanamālī tato hṛṣṭaḥ stūyamāno dvijātibhiḥtasmādādityatīrthaṃ ca jagāma kamalekṣaṇaḥ
यत्रेष्ट्वा भगवाञ्ज्योतिर्भास्करो राजसत्तमज्योतिषामाधिपत्यं च प्रभावं चाभ्यपद्यत
yatreṣṭvā bhagavāñjyotirbhāskaro rājasattamajyotiṣāmādhipatyaṃ ca prabhāvaṃ cābhyapadyata
तस्या नद्यास्तु तीरे वै सर्वे देवाः सवासवाःविश्वेदेवाः समरुतो गन्धर्वाप्सरसश्च ह
tasyā nadyāstu tīre vai sarve devāḥ savāsavāḥviśvedevāḥ samaruto gandharvāpsarasaśca ha
द्वैपायनः शुकश्चैव कृष्णश्च मधुसूदनःयक्षाश्च राक्षसाश्चैव पिशाचाश्च विशां पते
dvaipāyanaḥ śukaścaiva kṛṣṇaśca madhusūdanaḥyakṣāśca rākṣasāścaiva piśācāśca viśāṃ pate
एते चान्ये च बहवो योगसिद्धाः सहस्रशःतस्मिंस्तीर्थे सरस्वत्याः शिवे पुण्ये परंतप
ete cānye ca bahavo yogasiddhāḥ sahasraśaḥtasmiṃstīrthe sarasvatyāḥ śive puṇye paraṃtapa
तत्र हत्वा पुरा विष्णुरसुरौ मधुकैटभौआप्लुतो भरतश्रेष्ठ तीर्थप्रवर उत्तमे
tatra hatvā purā viṣṇurasurau madhukaiṭabhauāpluto bharataśreṣṭha tīrthapravara uttame
द्वैपायनश्च धर्मात्मा तत्रैवाप्लुत्य भारतसंप्राप्तः परमं योगं सिद्धिं च परमां गतः
dvaipāyanaśca dharmātmā tatraivāplutya bhāratasaṃprāptaḥ paramaṃ yogaṃ siddhiṃ ca paramāṃ gataḥ
असितो देवलश्चैव तस्मिन्नेव महातपाःपरमं योगमास्थाय ऋषिर्योगमवाप्तवान्
asito devalaścaiva tasminneva mahātapāḥparamaṃ yogamāsthāya ṛṣiryogamavāptavān