Mahabharata, opened as a book

युधिष्ठिर उवाच

उक्ताः पितामहेनेह सुवर्णस्य विधानतःविस्तरेण प्रदानस्य ये गुणाः श्रुतिलक्षणाः ॥१॥

यत्तु कारणमुत्पत्तेः सुवर्णस्येह कीर्तितम्स कथं तारकः प्राप्तो निधनं तद्ब्रवीहि मे ॥२॥

उक्तः स देवतानां हि अवध्य इति पार्थिवन च तस्येह ते मृत्युर्विस्तरेण प्रकीर्तितः ॥३॥

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तः कुरुकुलोद्वहकार्त्स्न्येन तारकवधं परं कौतूहलं हि मे ॥४॥

भीष्म उवाच

विपन्नकृत्या राजेन्द्र देवता ऋषयस्तथाकृत्तिकाश्चोदयामासुरपत्यभरणाय वै ॥५॥

न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदसःएकापि शक्ता तं गर्भं संधारयितुमोजसा ॥६॥

षण्णां तासां ततः प्रीतः पावको गर्भधारणात्स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च ॥७॥

तास्तु षट्कृत्तिका गर्भं पुपुषुर्जातवेदसःषट्सु वर्त्मसु तेजोऽग्नेः सकलं निहितं प्रभो ॥८॥

ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मनःतेजसाभिपरीताङ्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे ॥९॥

ततस्तेजःपरीताङ्ग्यः सर्वाः काल उपस्थितेसमं गर्भं सुषुविरे कृत्तिकास्ता नरर्षभ ॥१०॥

ततस्तं षडधिष्ठानं गर्भमेकत्वमागतम्पृथिवी प्रतिजग्राह कान्तीपुरसमीपतः ॥११॥

स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान्पावकप्रभःदिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शनः ॥१२॥

ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालं वह्निसमद्युतिम्जातस्नेहाश्च सौहार्दात्पुपुषुः स्तन्यविस्रवैः ॥१३॥

अभवत्कार्त्तिकेयः स त्रैलोक्ये सचराचरेस्कन्नत्वात्स्कन्दतां चाप गुहावासाद्गुहोऽभवत् ॥१४॥

ततो देवास्त्रयस्त्रिंशद्दिशश्च सदिगीश्वराःरुद्रो धाता च विष्णुश्च यज्ञः पूषार्यमा भगः ॥१५॥

अंशो मित्रश्च साध्याश्च वसवो वासवोऽश्विनौआपो वायुर्नभश्चन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रविः ॥१६॥

पृथग्भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वैआजग्मुस्तत्र तं द्रष्टुं कुमारं ज्वलनात्मजम्ऋषयस्तुष्टुवुश्चैव गन्धर्वाश्च जगुस्तथा ॥१७॥

षडाननं कुमारं तं द्विषडक्षं द्विजप्रियम्पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम् ॥१८॥

शयानं शरगुल्मस्थं दृष्ट्वा देवाः सहर्षिभिःलेभिरे परमं हर्षं मेनिरे चासुरं हतम् ॥१९॥

ततो देवाः प्रियाण्यस्य सर्व एव समाचरन्क्रीडतः क्रीडनीयानि ददुः पक्षिगणांश्च ह ॥२०॥

सुपर्णोऽस्य ददौ पत्रं मयूरं चित्रबर्हिणम्राक्षसाश्च ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ ॥२१॥

कुक्कुटं चाग्निसंकाशं प्रददौ वरुणः स्वयम्चन्द्रमाः प्रददौ मेषमादित्यो रुचिरां प्रभाम् ॥२२॥

गवां माता च गा देवी ददौ शतसहस्रशःछागमग्निर्गुणोपेतमिला पुष्पफलं बहु ॥२३॥

सुधन्वा शकटं चैव रथं चामितकूबरम्वरुणो वारुणान्दिव्यान्भुजंगान्प्रददौ शुभान्सिंहान्सुरेन्द्रो व्याघ्रांश्च द्वीपिनोऽन्यांश्च दंष्ट्रिणः ॥२४॥

श्वापदांश्च बहून्घोरांश्छत्राणि विविधानि चराक्षसासुरसंघाश्च येऽनुजग्मुस्तमीश्वरम् ॥२५॥

वर्धमानं तु तं दृष्ट्वा प्रार्थयामास तारकःउपायैर्बहुभिर्हन्तुं नाशकच्चापि तं विभुम् ॥२६॥

सेनापत्येन तं देवाः पूजयित्वा गुहालयम्शशंसुर्विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम् ॥२७॥

स विवृद्धो महावीर्यो देवसेनापतिः प्रभुःजघानामोघया शक्त्या दानवं तारकं गुहः ॥२८॥

तेन तस्मिन्कुमारेण क्रीडता निहतेऽसुरेसुरेन्द्रः स्थापितो राज्ये देवानां पुनरीश्वरः ॥२९॥

स सेनापतिरेवाथ बभौ स्कन्दः प्रतापवान्ईशो गोप्ता च देवानां प्रियकृच्छंकरस्य च ॥३०॥

हिरण्यमूर्तिर्भगवानेष एव च पावकिःसदा कुमारो देवानां सेनापत्यमवाप्तवान् ॥३१॥

तस्मात्सुवर्णं मङ्गल्यं रत्नमक्षय्यमुत्तमम्सहजं कार्त्तिकेयस्य वह्नेस्तेजः परं मतम् ॥३२॥

एवं रामाय कौरव्य वसिष्ठोऽकथयत्पुरातस्मात्सुवर्णदानाय प्रयतस्व नराधिप ॥३३॥

रामः सुवर्णं दत्त्वा हि विमुक्तः सर्वकिल्बिषैःत्रिविष्टपे महत्स्थानमवापासुलभं नरैः ॥३४॥