Skip to content

Mandala.Sukta 1.161

Rigveda · 14 verses

  1. 1.161.1

    दीर्घतमा औचथ्यः। ऋभवः।जगती, १४ त्रिष्टुप्। · dīrghatamā aucathyaḥ | ṛbhavaḥ |jagatī, 14 triṣṭup |

    किमु॒ श्रेष्ठ॒: किं यवि॑ष्ठो न॒ आज॑ग॒न् किमी॑यते दू॒त्यं १ कद् यदू॑चि॒म ।न नि॑न्दिम चम॒सं यो म॑हाकु॒लो ऽग्ने॑ भ्रात॒र्द्रुण॒ इद् भू॒तिमू॑दिम॥

    kimu śreṣṭha: kiṃ yaviṣṭho na ājagan kimīyate dūtyaṃ 1 kad yadūcima |na nindima camasaṃ yo mahākulo 'gne bhrātardruṇa id bhūtimūdima ||

  2. 1.161.2

    एकं॑ चम॒सं च॒तुर॑: कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न् तद्व॒ आग॑मम् ।सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ॥

    ekaṃ camasaṃ catura: kṛṇotana tadvo devā abruvan tadva āgamam |saudhanvanā yadyevā kariṣyatha sākaṃ devairyajñiyāso bhaviṣyatha ||

  3. 1.161.3

    अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्व॒: कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्व॑: ।धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि॥

    agniṃ dūtaṃ prati yadabravītanāśva: kartvo ratha uteha kartva: |dhenuḥ kartvā yuvaśā kartvā dvā tāni bhrātaranu vaḥ kṛtvyemasi ||

  4. 1.161.4

    च॒कृ॒वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छत॒ क्वेद॑भू॒द् यः स्य दू॒तो न॒ आज॑गन् ।य॒दावाख्य॑च्चम॒साञ्च॒तुर॑: कृ॒तानादित् त्वष्टा॒ ग्नास्व॒न्तर्न्या॑नजे॥

    cakṛvāṃsa ṛbhavastadapṛcchata kvedabhūd yaḥ sya dūto na ājagan |yadāvākhyaccamasāñcatura: kṛtānādit tvaṣṭā gnāsvantarnyānaje ||

  5. 1.161.5

    हना॑मैनाँ॒ इति॒ त्वष्टा॒ यदब्र॑वीच्चम॒सं ये दे॑व॒पान॒मनि॑न्दिषुः ।अ॒न्या नामा॑नि कृण्वते सु॒ते सचाँ॑ अ॒न्यैरे॑नान्क॒न्या॒ ३ नाम॑भिः स्परत्॥

    hanāmainām̐ iti tvaṣṭā yadabravīccamasaṃ ye devapānamanindiṣuḥ |anyā nāmāni kṛṇvate sute sacām̐ anyairenānkanyā 3 nāmabhiḥ sparat ||

  6. 1.161.6

    इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत ।ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन॥

    indro harī yuyuje aśvinā rathaṃ bṛhaspatirviśvarūpāmupājata |ṛbhurvibhvā vājo devām̐ agacchata svapaso yajñiyaṃ bhāgamaitana ||

  7. 1.161.7

    निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॒र्या जर॑न्ता युव॒शा ताकृ॑णोतन ।सौध॑न्वना॒ अश्वा॒दश्व॑मतक्षत यु॒क्त्वा रथ॒मुप॑ दे॒वाँ अ॑यातन॥

    niścarmaṇo gāmariṇīta dhītibhiryā jarantā yuvaśā tākṛṇotana |saudhanvanā aśvādaśvamatakṣata yuktvā rathamupa devām̐ ayātana ||

  8. 1.161.8

    इ॒दमु॑द॒कं पि॑ब॒तेत्य॑ब्रवीतने॒दं वा॑ घा पिबता मुञ्ज॒नेज॑नम् ।सौध॑न्वना॒ यदि॒ तन्नेव॒ हर्य॑थ तृ॒तीये॑ घा॒ सव॑ने मादयाध्वै॥

    idamudakaṃ pibatetyabravītanedaṃ vā ghā pibatā muñjanejanam |saudhanvanā yadi tanneva haryatha tṛtīye ghā savane mādayādhvai ||

  9. 1.161.9

    आपो॒ भूयि॑ष्ठा॒ इत्येको॑ अब्रवीद॒ग्निर्भूयि॑ष्ठ॒ इत्य॒न्यो अ॑ब्रवीत् ।व॒ध॒र्यन्तीं॑ ब॒हुभ्य॒: प्रैको॑ अब्रवीदृ॒ता वद॑न्तश्चम॒साँ अ॑पिंशत॥

    āpo bhūyiṣṭhā ityeko abravīdagnirbhūyiṣṭha ityanyo abravīt |vadharyantīṃ bahubhya: praiko abravīdṛtā vadantaścamasām̐ apiṃśata ||

  10. 1.161.10

    श्रो॒णामेक॑ उद॒कं गामवा॑जति मां॒समेक॑: पिंशति सू॒नयाभृ॑तम् ।आ नि॒म्रुच॒: शकृ॒देको॒ अपा॑भर॒त् किं स्वि॑त् पु॒त्रेभ्य॑: पि॒तरा॒ उपा॑वतुः॥

    śroṇāmeka udakaṃ gāmavājati māṃsameka: piṃśati sūnayābhṛtam |ā nimruca: śakṛdeko apābharat kiṃ svit putrebhya: pitarā upāvatuḥ ||

  11. 1.161.11

    उ॒द्वत्स्व॑स्मा अकृणोतना॒ तृणं॑ नि॒वत्स्व॒पः स्व॑प॒स्यया॑ नरः ।अगो॑ह्यस्य॒ यदस॑स्तना गृ॒हे तद॒द्येदमृ॑भवो॒ नानु॑ गच्छथ॥

    udvatsvasmā akṛṇotanā tṛṇaṃ nivatsvapaḥ svapasyayā naraḥ |agohyasya yadasastanā gṛhe tadadyedamṛbhavo nānu gacchatha ||

  12. 1.161.12

    स॒म्मील्य॒ यद् भुव॑ना प॒र्यस॑र्पत॒ क्व॑ स्वित् ता॒त्या पि॒तरा॑ व आसतुः ।अश॑पत॒ यः क॒रस्नं॑ व आद॒दे यः प्राब्र॑वी॒त् प्रो तस्मा॑ अब्रवीतन॥

    sammīlya yad bhuvanā paryasarpata kva svit tātyā pitarā va āsatuḥ |aśapata yaḥ karasnaṃ va ādade yaḥ prābravīt pro tasmā abravītana ||

  13. 1.161.13

    सु॒षु॒प्वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छ॒तागो॑ह्य॒ क इ॒दं नो॑ अबूबुधत् ।श्वानं॑ ब॒स्तो बो॑धयि॒तार॑मब्रवीत् संवत्स॒र इ॒दम॒द्या व्य॑ख्यत॥

    suṣupvāṃsa ṛbhavastadapṛcchatāgohya ka idaṃ no abūbudhat |śvānaṃ basto bodhayitāramabravīt saṃvatsara idamadyā vyakhyata ||

  14. 1.161.14

    दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति ।अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्त॑: शवसो नपातः॥

    divā yānti maruto bhūmyāgnirayaṃ vāto antarikṣeṇa yāti |adbhiryāti varuṇaḥ samudrairyuṣmām̐ icchanta: śavaso napātaḥ ||

Transliteration in IAST, generated from the Devanagari text.

Contains information from DharmicData (github.com/bhavykhatri/DharmicData), made available under the ODbL v1.0; text from the Vedic Heritage Portal