Skip to content

Mandala.Sukta 1.166

Rigveda · 15 verses

  1. 1.166.1

    अगस्त्यो मैत्रावरुणिः । मरुतः। जगती, १४-१५ त्रिष्टुप्। · agastyo maitrāvaruṇiḥ | marutaḥ | jagatī, 14-15 triṣṭup |

    तन्नु वो॑चाम रभ॒साय॒ जन्म॑ने॒ पूर्वं॑ महि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ के॒तवे॑ ।ऐ॒धेव॒ याम॑न् मरुतस्तुविष्वणो यु॒धेव॑ शक्रास्तवि॒षाणि॑ कर्तन॥

    tannu vocāma rabhasāya janmane pūrvaṃ mahitvaṃ vṛṣabhasya ketave |aidheva yāman marutastuviṣvaṇo yudheva śakrāstaviṣāṇi kartana ||

  2. 1.166.2

    नित्यं॒ न सू॒नुं मधु॒ बिभ्र॑त॒ उप॒ क्रीळ॑न्ति क्री॒ळा वि॒दथे॑षु॒ घृष्व॑यः ।नक्ष॑न्ति रु॒द्रा अव॑सा नम॒स्विनं॒ न म॑र्धन्ति॒ स्वत॑वसो हवि॒ष्कृत॑म्॥

    nityaṃ na sūnuṃ madhu bibhrata upa krīḷanti krīḷā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ |nakṣanti rudrā avasā namasvinaṃ na mardhanti svatavaso haviṣkṛtam ||

  3. 1.166.3

    यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ ।उ॒क्षन्त्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुव॑:॥

    yasmā ūmāso amṛtā arāsata rāyaspoṣaṃ ca haviṣā dadāśuṣe |ukṣantyasmai maruto hitā iva purū rajāṃsi payasā mayobhuva: ||

  4. 1.166.4

    आ ये रजां॑सि॒ तवि॑षीभि॒रव्य॑त॒ प्र व॒ एवा॑स॒: स्वय॑तासो अध्रजन् ।भय॑न्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ह॒र्म्या चि॒त्रो वो॒ याम॒: प्रय॑तास्वृ॒ष्टिषु॑॥

    ā ye rajāṃsi taviṣībhiravyata pra va evāsa: svayatāso adhrajan |bhayante viśvā bhuvanāni harmyā citro vo yāma: prayatāsvṛṣṭiṣu ||

  5. 1.166.5

    यत् त्वे॒षया॑मा न॒दय॑न्त॒ पर्व॑तान् दि॒वो वा॑ पृ॒ष्ठं नर्या॒ अचु॑च्यवुः ।विश्वो॑ वो॒ अज्म॑न् भयते॒ वन॒स्पती॑ रथी॒यन्ती॑व॒ प्र जि॑हीत॒ ओष॑धिः॥

    yat tveṣayāmā nadayanta parvatān divo vā pṛṣṭhaṃ naryā acucyavuḥ |viśvo vo ajman bhayate vanaspatī rathīyantīva pra jihīta oṣadhiḥ ||

  6. 1.166.6

    यू॒यं न॑ उग्रा मरुतः सुचे॒तुना ऽरि॑ष्टग्रामाः सुम॒तिं पि॑पर्तन ।यत्रा॑ वो दि॒द्युद् रद॑ति॒ क्रिवि॑र्दती रि॒णाति॑ प॒श्वः सुधि॑तेव ब॒र्हणा॑॥

    yūyaṃ na ugrā marutaḥ sucetunā 'riṣṭagrāmāḥ sumatiṃ pipartana |yatrā vo didyud radati krivirdatī riṇāti paśvaḥ sudhiteva barhaṇā ||

  7. 1.166.7

    प्र स्क॒म्भदे॑ष्णा अनव॒भ्ररा॑धसो ऽलातृ॒णासो॑ वि॒दथे॑षु॒ सुष्टु॑ताः ।अर्च॑न्त्य॒र्कं म॑दि॒रस्य॑ पी॒तये॑ वि॒दुर्वी॒रस्य॑ प्रथ॒मानि॒ पौंस्या॑॥

    pra skambhadeṣṇā anavabhrarādhaso 'lātṛṇāso vidatheṣu suṣṭutāḥ |arcantyarkaṃ madirasya pītaye vidurvīrasya prathamāni pauṃsyā ||

  8. 1.166.8

    श॒तभु॑जिभि॒स्तम॒भिह्रु॑तेर॒घात् पू॒र्भी र॑क्षता मरुतो॒ यमाव॑त ।जनं॒ यमु॑ग्रास्तवसो विरप्शिनः पा॒थना॒ शंसा॒त् तन॑यस्य पु॒ष्टिषु॑॥

    śatabhujibhistamabhihruteraghāt pūrbhī rakṣatā maruto yamāvata |janaṃ yamugrāstavaso virapśinaḥ pāthanā śaṃsāt tanayasya puṣṭiṣu ||

  9. 1.166.9

    विश्वा॑नि भ॒द्रा म॑रुतो॒ रथे॑षु वो मिथ॒स्पृध्ये॑व तवि॒षाण्याहि॑ता ।अंसे॒ष्वा व॒: प्रप॑थेषु खा॒दयो ऽक्षो॑ वश्च॒क्रा स॒मया॒ वि वा॑वृते॥

    viśvāni bhadrā maruto ratheṣu vo mithaspṛdhyeva taviṣāṇyāhitā |aṃseṣvā va: prapatheṣu khādayo 'kṣo vaścakrā samayā vi vāvṛte ||

  10. 1.166.10

    भूरी॑णि भ॒द्रा नर्ये॑षु बा॒हुषु॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा र॑भ॒सासो॑ अ॒ञ्जय॑: ।अंसे॒ष्वेता॑: प॒विषु॑ क्षु॒रा अधि॒ वयो॒ न प॒क्षान् व्यनु॒ श्रियो॑ धिरे॥

    bhūrīṇi bhadrā naryeṣu bāhuṣu vakṣassu rukmā rabhasāso añjaya: |aṃseṣvetā: paviṣu kṣurā adhi vayo na pakṣān vyanu śriyo dhire ||

  11. 1.166.11

    म॒हान्तो॑ म॒ह्ना वि॒भ्वो॒३ विभू॑तयो दूरे॒दृशो॒ ये दि॒व्या इ॑व॒ स्तृभि॑: ।म॒न्द्राः सु॑जि॒ह्वाः स्वरि॑तार आ॒सभि॒: सम्मि॑श्ला॒ इन्द्रे॑ म॒रुत॑: परि॒ष्टुभ॑:॥

    mahānto mahnā vibhvo3 vibhūtayo dūredṛśo ye divyā iva stṛbhi: |mandrāḥ sujihvāḥ svaritāra āsabhi: sammiślā indre maruta: pariṣṭubha: ||

  12. 1.166.12

    तद् वः॑ सुजाता मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं वो॑ दा॒त्रमदि॑तेरिव व्र॒तम् ।इन्द्र॑श्च॒न त्यज॑सा॒ वि ह्रु॑णाति॒ तज्जना॑य॒ यस्मै॑ सु॒कृते॒ अरा॑ध्वम्॥

    tad vaḥ sujātā maruto mahitvanaṃ dīrghaṃ vo dātramaditeriva vratam |indraścana tyajasā vi hruṇāti tajjanāya yasmai sukṛte arādhvam ||

  13. 1.166.13

    तद् वो॑ जामि॒त्वं म॑रुत॒: परे॑ यु॒गे पु॒रू यच्छंस॑ममृतास॒ आव॑त ।अ॒या धि॒या मन॑वे श्रु॒ष्टिमाव्या॑ सा॒कं नरो॑ दं॒सनै॒रा चि॑कित्रिरे॥

    tad vo jāmitvaṃ maruta: pare yuge purū yacchaṃsamamṛtāsa āvata |ayā dhiyā manave śruṣṭimāvyā sākaṃ naro daṃsanairā cikitrire ||

  14. 1.166.14

    येन॑ दी॒र्घं म॑रुतः शू॒शवा॑म यु॒ष्माके॑न॒ परी॑णसा तुरासः ।आ यत् त॒तन॑न् वृ॒जने॒ जना॑स ए॒भिर्य॒ज्ञेभि॒स्तद॒भीष्टि॑मश्याम्॥

    yena dīrghaṃ marutaḥ śūśavāma yuṣmākena parīṇasā turāsaḥ |ā yat tatanan vṛjane janāsa ebhiryajñebhistadabhīṣṭimaśyām ||

  15. 1.166.15

    ए॒ष व॒: स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्॥

    eṣa va: stomo maruta iyaṃ gīrmāndāryasya mānyasya kāroḥ |eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṃ vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum ||

Transliteration in IAST, generated from the Devanagari text.

Contains information from DharmicData (github.com/bhavykhatri/DharmicData), made available under the ODbL v1.0; text from the Vedic Heritage Portal