Mandala.Sukta 1.91

गोतमो राहूगणः। सोमः। त्रिष्टुप्, ५-१६ गायत्री, १७ उष्णिक्। · gotamo rāhūgaṇaḥ | somaḥ | triṣṭup, 5-16 gāyatrī, 17 uṣṇik |

त्वं सो॑म॒ प्र चि॑कितो मनी॒षा त्वं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था॑म् ।तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑मभजन्त॒ धीरा॑:॥

tvaṃ soma pra cikito manīṣā tvaṃ rajiṣṭhamanu neṣi panthām |tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnamabhajanta dhīrā: ||

त्वं सो॑म॒ क्रतु॑भिः सु॒क्रतु॑र्भू॒स्त्वं दक्षै॑: सु॒दक्षो॑ वि॒श्ववे॑दाः ।त्वं वृषा॑ वृष॒त्वेभि॑र्महि॒त्वा द्यु॒म्नेभि॑र्द्यु॒म्न्य॑भवो नृ॒चक्षा॑:॥

tvaṃ soma kratubhiḥ sukraturbhūstvaṃ dakṣai: sudakṣo viśvavedāḥ |tvaṃ vṛṣā vṛṣatvebhirmahitvā dyumnebhirdyumnyabhavo nṛcakṣā: ||

राज्ञो॒ नु ते॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ बृ॒हद् ग॑भी॒रं तव॑ सोम॒ धाम॑ ।शुचि॒ष्ट्वम॑सि प्रि॒यो न मि॒त्रो द॒क्षाय्यो॑ अर्य॒मेवा॑सि सोम॥

rājño nu te varuṇasya vratāni bṛhad gabhīraṃ tava soma dhāma |śuciṣṭvamasi priyo na mitro dakṣāyyo aryamevāsi soma ||

या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां या पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒प्सु ।तेभि॑र्नो॒ विश्वै॑: सु॒मना॒ अहे॑ळ॒न् राज॑न्त्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय॥

yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāṃ yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu |tebhirno viśvai: sumanā aheḷan rājantsoma prati havyā gṛbhāya ||

त्वं सो॑मासि॒ सत्प॑ति॒स्त्वं राजो॒त वृ॑त्र॒हा ।त्वं भ॒द्रो अ॑सि॒ क्रतु॑:॥

tvaṃ somāsi satpatistvaṃ rājota vṛtrahā |tvaṃ bhadro asi kratu: ||

त्वं च॑ सोम नो॒ वशो॑ जी॒वातुं॒ न म॑रामहे ।प्रि॒यस्तो॑त्रो॒ वन॒स्पति॑:॥

tvaṃ ca soma no vaśo jīvātuṃ na marāmahe |priyastotro vanaspati: ||

त्वं सो॑म म॒हे भगं॒ त्वं यून॑ ऋताय॒ते ।दक्षं॑ दधासि जी॒वसे॑॥

tvaṃ soma mahe bhagaṃ tvaṃ yūna ṛtāyate |dakṣaṃ dadhāsi jīvase ||

त्वं न॑: सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः ।न रि॑ष्ये॒त् त्वाव॑त॒: सखा॑॥

tvaṃ na: soma viśvato rakṣā rājannaghāyataḥ |na riṣyet tvāvata: sakhā ||

सोम॒ यास्ते॑ मयो॒भुव॑ ऊ॒तय॒: सन्ति॑ दा॒शुषे॑ ।ताभि॑र्नोऽवि॒ता भ॑व॥

soma yāste mayobhuva ūtaya: santi dāśuṣe |tābhirno'vitā bhava ||

इ॒मं य॒ज्ञमि॒दं वचो॑ जुजुषा॒ण उ॒पाग॑हि ।सोम॒ त्वं नो॑ वृ॒धे भ॑व॥

imaṃ yajñamidaṃ vaco jujuṣāṇa upāgahi |soma tvaṃ no vṛdhe bhava ||

सोम॑ गी॒र्भिष्ट्वा॑ व॒यं व॒र्धया॑मो वचो॒विद॑: ।सु॒मृ॒ळी॒को न॒ आ वि॑श॥

soma gīrbhiṣṭvā vayaṃ vardhayāmo vacovida: |sumṛḷīko na ā viśa ||

ग॒य॒स्फानो॑ अमीव॒हा व॑सु॒वित् पु॑ष्टि॒वर्ध॑नः ।सु॒मि॒त्रः सो॑म नो भव॥

gayasphāno amīvahā vasuvit puṣṭivardhanaḥ |sumitraḥ soma no bhava ||

सोम॑ रार॒न्धि नो॑ हृ॒दि गावो॒ न यव॑से॒ष्वा ।मर्य॑ इव॒ स्व ओ॒क्ये॑॥

soma rārandhi no hṛdi gāvo na yavaseṣvā |marya iva sva okye ||

यः सो॑म स॒ख्ये तव॑ रा॒रण॑द् देव॒ मर्त्य॑: ।तं दक्ष॑: सचते क॒विः॥

yaḥ soma sakhye tava rāraṇad deva martya: |taṃ dakṣa: sacate kaviḥ ||

उ॒रु॒ष्या णो॑ अ॒भिश॑स्ते॒: सोम॒ नि पा॒ह्यंह॑सः ।सखा॑ सु॒शेव॑ एधि नः॥

uruṣyā ṇo abhiśaste: soma ni pāhyaṃhasaḥ |sakhā suśeva edhi naḥ ||

आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वत॑: सोम॒ वृष्ण्य॑म् ।भवा॒ वाज॑स्य संग॒थे॥

ā pyāyasva sametu te viśvata: soma vṛṣṇyam |bhavā vājasya saṃgathe ||

आ प्या॑यस्व मदिन्तम॒ सोम॒ विश्वे॑भिरं॒शुभि॑: ।भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तम॒: सखा॑ वृ॒धे॥

ā pyāyasva madintama soma viśvebhiraṃśubhi: |bhavā naḥ suśravastama: sakhā vṛdhe ||

सं ते॒ पयां॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒: सं वृष्ण्या॑न्यभिमाति॒षाह॑: ।आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवां॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व॥

saṃ te payāṃsi samu yantu vājā: saṃ vṛṣṇyānyabhimātiṣāha: |āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṃsyuttamāni dhiṣva ||

या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यज॑न्ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञम् ।ग॒य॒स्फान॑: प्र॒तर॑णः सु॒वीरो ऽवी॑रहा॒ प्र च॑रा सोम॒ दुर्या॑न्॥

yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūrastu yajñam |gayasphāna: prataraṇaḥ suvīro 'vīrahā pra carā soma duryān ||

सोमो॑ धे॒नुं सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुं सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॑ ददाति ।सा॒द॒न्यं॑ विद॒थ्यं॑ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै॥

somo dhenuṃ somo arvantamāśuṃ somo vīraṃ karmaṇyaṃ dadāti |sādanyaṃ vidathyaṃ sabheyaṃ pitṛśravaṇaṃ yo dadāśadasmai ||

अषा॑ह्लं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रिं॑ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पाम् ।भ॒रे॒षु॒जां सु॑क्षि॒तिं सु॒श्रव॑सं॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम॥

aṣāhlaṃ yutsu pṛtanāsu papriṃ svarṣāmapsāṃ vṛjanasya gopām |bhareṣujāṃ sukṣitiṃ suśravasaṃ jayantaṃ tvāmanu madema soma ||

त्वमि॒मा ओष॑धीः सोम॒ विश्वा॒स्त्वम॒पो अ॑जनय॒स्त्वं गाः ।त्वमा त॑तन्थो॒र्व १ न्तरि॑क्षं॒ त्वं ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववर्थ॥

tvamimā oṣadhīḥ soma viśvāstvamapo ajanayastvaṃ gāḥ |tvamā tatanthorva 1 ntarikṣaṃ tvaṃ jyotiṣā vi tamo vavartha ||

दे॒वेन॑ नो॒ मन॑सा देव सोम रा॒यो भा॒गं स॑हसावन्न॒भि यु॑ध्य ।मा त्वा त॑न॒दीशि॑षे वी॒र्य॑स्यो॒भये॑भ्य॒: प्र चि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टौ॥

devena no manasā deva soma rāyo bhāgaṃ sahasāvannabhi yudhya |mā tvā tanadīśiṣe vīryasyobhayebhya: pra cikitsā gaviṣṭau ||