Skip to content

Mandala.Sukta 4.16

Rigveda · 21 verses

  1. 4.16.1

    वामदेवो गौतमः। इन्द्रः। त्रिष्टुप्। · vāmadevo gautamaḥ | indraḥ | triṣṭup |

    आ स॒त्यो या॑तु म॒घवाँ॑ ऋजी॒षी द्रव॑न्त्वस्य॒ हर॑य॒ उप॑ नः ।तस्मा॒ इदन्ध॑: सुषुमा सु॒दक्ष॑मि॒हाभि॑पि॒त्वं क॑रते गृणा॒नः॥

    ā satyo yātu maghavām̐ ṛjīṣī dravantvasya haraya upa naḥ |tasmā idandha: suṣumā sudakṣamihābhipitvaṃ karate gṛṇānaḥ ||

  2. 4.16.2

    अव॑ स्य शू॒राध्व॑नो॒ नान्ते॒ऽस्मिन् नो॑ अ॒द्य सव॑ने म॒न्दध्यै॑ ।शंसा॑त्यु॒क्थमु॒शने॑व वे॒धाश्चि॑कि॒तुषे॑ असु॒र्या॑य॒ मन्म॑॥

    ava sya śūrādhvano nānte'smin no adya savane mandadhyai |śaṃsātyukthamuśaneva vedhāścikituṣe asuryāya manma ||

  3. 4.16.3

    क॒विर्न नि॒ण्यं वि॒दथा॑नि॒ साध॒न्वृ वृषा॒ यत् सेकं॑ विपिपा॒नो अर्चा॑त् ।दि॒व इ॒त्था जी॑जनत् स॒प्त का॒रूनह्ना॑ चिच्चक्रुर्व॒युना॑ गृ॒णन्त॑:॥

    kavirna niṇyaṃ vidathāni sādhanvṛ vṛṣā yat sekaṃ vipipāno arcāt |diva itthā jījanat sapta kārūnahnā ciccakrurvayunā gṛṇanta: ||

  4. 4.16.4

    स्व१र्यद् वेदि॑ सु॒दृशी॑कम॒र्कैर्महि॒ ज्योती॑ रुरुचु॒र्यद्ध॒ वस्तो॑: ।अ॒न्धा तमां॑सि॒ दुधि॑ता वि॒चक्षे॒ नृभ्य॑श्चकार॒ नृत॑मो अ॒भिष्टौ॑॥

    sva1ryad vedi sudṛśīkamarkairmahi jyotī rurucuryaddha vasto: |andhā tamāṃsi dudhitā vicakṣe nṛbhyaścakāra nṛtamo abhiṣṭau ||

  5. 4.16.5

    व॒व॒क्ष इन्द्रो॒ अमि॑तमृजी॒ष्यु१भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।अत॑श्चिदस्य महि॒मा वि रे॑च्य॒भि यो विश्वा॒ भुव॑ना ब॒भूव॑॥

    vavakṣa indro amitamṛjīṣyu1bhe ā paprau rodasī mahitvā |ataścidasya mahimā vi recyabhi yo viśvā bhuvanā babhūva ||

  6. 4.16.6

    विश्वा॑नि श॒क्रो नर्या॑णि वि॒द्वान॒पो रि॑रेच॒ सखि॑भि॒र्निका॑मैः ।अश्मा॑नं चि॒द् ये बि॑भि॒दुर्वचो॑भिर्व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः॥

    viśvāni śakro naryāṇi vidvānapo rireca sakhibhirnikāmaiḥ |aśmānaṃ cid ye bibhidurvacobhirvrajaṃ gomantamuśijo vi vavruḥ ||

  7. 4.16.7

    अ॒पो वृ॒त्रं व॑व्रि॒वांसं॒ परा॑ह॒न् प्राव॑त् ते वज्रं॑ पृथि॒वी सचे॑ताः ।प्रार्णां॑सि समु॒द्रिया॑ण्यैनो॒: पति॒र्भव॒ञ्छव॑सा शूर धृष्णो॥

    apo vṛtraṃ vavrivāṃsaṃ parāhan prāvat te vajraṃ pṛthivī sacetāḥ |prārṇāṃsi samudriyāṇyaino: patirbhavañchavasā śūra dhṛṣṇo ||

  8. 4.16.8

    अ॒पो यदद्रिं॑ पुरुहूत॒ दर्द॑रा॒विर्भु॑वत्स॒रमा॑ पू॒र्व्यं ते॑ ।स नो॑ ने॒ता वाज॒मा द॑र्षि॒ भूरिं॑ गो॒त्रा रु॒जन्नङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः॥

    apo yadadriṃ puruhūta dardarāvirbhuvatsaramā pūrvyaṃ te |sa no netā vājamā darṣi bhūriṃ gotrā rujannaṅgirobhirgṛṇānaḥ ||

  9. 4.16.9

    अच्छा॑ क॒विं नृ॑मणो गा अ॒भिष्टौ॒ स्व॑र्षाता मघव॒न्नाध॑मानम् ।ऊ॒तिभि॒स्तमि॑षणो द्यु॒म्नहू॑तौ॒ नि मा॒यावा॒नब्र॑ह्मा॒ दस्यु॑रर्त॥

    acchā kaviṃ nṛmaṇo gā abhiṣṭau svarṣātā maghavannādhamānam |ūtibhistamiṣaṇo dyumnahūtau ni māyāvānabrahmā dasyurarta ||

  10. 4.16.10

    आ द॑स्यु॒घ्ना मन॑सा या॒ह्यस्तं॒ भुव॑त् ते॒ कुत्स॑: स॒ख्ये निका॑मः ।स्वे योनौ॒ नि ष॑दतं॒ सरू॑पा॒ वि वां॑ चिकित्सदृत॒चिद्ध॒ नारी॑॥

    ā dasyughnā manasā yāhyastaṃ bhuvat te kutsa: sakhye nikāmaḥ |sve yonau ni ṣadataṃ sarūpā vi vāṃ cikitsadṛtaciddha nārī ||

  11. 4.16.11

    यासि॒ कुत्से॑न स॒रथ॑मव॒स्युस्तो॒दो वात॑स्य॒ हर्यो॒रीशा॑नः ।ऋ॒ज्रा वाजं॒ न गध्यं॒ युयू॑षन् क॒विर्यदह॒न् पार्या॑य॒ भूषा॑त्॥

    yāsi kutsena sarathamavasyustodo vātasya haryorīśānaḥ |ṛjrā vājaṃ na gadhyaṃ yuyūṣan kaviryadahan pāryāya bhūṣāt ||

  12. 4.16.12

    कुत्सा॑य॒ शुष्ण॑म॒शुषं॒ नि ब॑र्हीः प्रपि॒त्वे अह्न॒: कुय॑वं स॒हस्रा॑ ।स॒द्यो दस्यू॒न् प्र मृ॑ण कु॒त्स्येन॒ प्र सूर॑श्च॒क्रं वृ॑हताद॒भीके॑॥

    kutsāya śuṣṇamaśuṣaṃ ni barhīḥ prapitve ahna: kuyavaṃ sahasrā |sadyo dasyūn pra mṛṇa kutsyena pra sūraścakraṃ vṛhatādabhīke ||

  13. 4.16.13

    त्वं पिप्रुं॒ मृग॑यं शूशु॒वांस॑मृ॒जिश्व॑ने वैदथि॒नाय॑ रन्धीः ।प॒ञ्चा॒शत् कृ॒ष्णा नि व॑पः स॒हस्रा ऽत्कं॒ न पुरो॑ जरि॒मा वि द॑र्दः॥

    tvaṃ pipruṃ mṛgayaṃ śūśuvāṃsamṛjiśvane vaidathināya randhīḥ |pañcāśat kṛṣṇā ni vapaḥ sahasrā 'tkaṃ na puro jarimā vi dardaḥ ||

  14. 4.16.14

    सूर॑ उपा॒के त॒न्वं१ दधा॑नो॒ वि यत्ते॒ चेत्य॒मृत॑स्य॒ वर्प॑: ।मृ॒गो न ह॒स्ती तवि॑षीमुषा॒णः सिं॒हो न भी॒म आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त्॥

    sūra upāke tanvaṃ1 dadhāno vi yatte cetyamṛtasya varpa: |mṛgo na hastī taviṣīmuṣāṇaḥ siṃho na bhīma āyudhāni bibhrat ||

  15. 4.16.15

    इन्द्रं॒ कामा॑ वसू॒यन्तो॑ अग्म॒न् त्स्व॑र्मीळहे॒ न सव॑ने चका॒नाः ।श्र॒व॒स्यव॑: शशमा॒नास॑ उ॒क्थैरोको॒ न र॒ण्वा सु॒दृशी॑व पु॒ष्टिः॥

    indraṃ kāmā vasūyanto agman tsvarmīḷahe na savane cakānāḥ |śravasyava: śaśamānāsa ukthairoko na raṇvā sudṛśīva puṣṭiḥ ||

  16. 4.16.16

    तमिद्व॒ इन्द्रं॑ सु॒हवं॑ हुवेम॒ यस्ता च॒कार॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।यो माव॑ते जरि॒त्रे गध्यं॑ चिन्म॒क्षू वाजं॒ भर॑ति स्पा॒र्हरा॑धाः॥

    tamidva indraṃ suhavaṃ huvema yastā cakāra naryā purūṇi |yo māvate jaritre gadhyaṃ cinmakṣū vājaṃ bharati spārharādhāḥ ||

  17. 4.16.17

    ति॒ग्मा यद॒न्तर॒शनि॒: पता॑ति॒ कस्मि॑ञ्चिच्छूर मुहु॒के जना॑नाम् ।घो॒रा यद॑र्य॒ समृ॑ति॒र्भवा॒त्यध॑ स्मा नस्त॒न्वो॑ बोधि गो॒पाः॥

    tigmā yadantaraśani: patāti kasmiñcicchūra muhuke janānām |ghorā yadarya samṛtirbhavātyadha smā nastanvo bodhi gopāḥ ||

  18. 4.16.18

    भुवो॑ऽवि॒ता वा॒मदे॑वस्य धी॒नां भुव॒: सखा॑वृ॒को वाज॑सातौ ।त्वामनु॒ प्रम॑ति॒मा ज॑गन्मोरु॒शंसो॑ जरि॒त्रे वि॒श्वध॑ स्याः॥

    bhuvo'vitā vāmadevasya dhīnāṃ bhuva: sakhāvṛko vājasātau |tvāmanu pramatimā jaganmoruśaṃso jaritre viśvadha syāḥ ||

  19. 4.16.19

    ए॒भिर्नृभि॑रिन्द्र त्वा॒युभि॑ष्ट्वा म॒घव॑द्भिर्मघव॒न् विश्व॑ आ॒जौ ।द्यावो॒ न द्यु॒म्नैर॒भि सन्तो॑ अ॒र्यः क्ष॒पो म॑देम श॒रद॑श्च पू॒र्वीः॥

    ebhirnṛbhirindra tvāyubhiṣṭvā maghavadbhirmaghavan viśva ājau |dyāvo na dyumnairabhi santo aryaḥ kṣapo madema śaradaśca pūrvīḥ ||

  20. 4.16.20

    ए॒वेदिन्द्रा॑य वृष॒भाय॒ वृष्णे॒ ब्रह्मा॑कर्म॒ भृग॑वो॒ न रथ॑म् ।नू चि॒द् यथा॑ नः स॒ख्या वि॒योष॒दस॑न्न उ॒ग्रो॑ऽवि॒ता त॑नू॒पाः॥

    evedindrāya vṛṣabhāya vṛṣṇe brahmākarma bhṛgavo na ratham |nū cid yathā naḥ sakhyā viyoṣadasanna ugro'vitā tanūpāḥ ||

  21. 4.16.21

    नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३ न पी॑पेः ।अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः॥

    nū ṣṭuta indra nū gṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo3 na pīpeḥ |akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathya: sadāsāḥ ||

Transliteration in IAST, generated from the Devanagari text.

Contains information from DharmicData (github.com/bhavykhatri/DharmicData), made available under the ODbL v1.0; text from the Vedic Heritage Portal