Mandala.Sukta 4.3

वामदेवो गौतमः। अग्निः, १ रुद्रः। त्रिष्टुप्। · vāmadevo gautamaḥ | agniḥ, 1 rudraḥ | triṣṭup |

आ वो॒ राजा॑नमध्व॒रस्य॑ रु॒द्रं होता॑रं सत्य॒यजं॒ रोद॑स्योः ।अ॒ग्निं पु॒रा त॑नयि॒त्नोर॒चित्ता॒द्धिर॑ण्यरूप॒मव॑से कृणुध्वम्॥

ā vo rājānamadhvarasya rudraṃ hotāraṃ satyayajaṃ rodasyoḥ |agniṃ purā tanayitnoracittāddhiraṇyarūpamavase kṛṇudhvam ||

अ॒यं योनि॑श्चकृ॒मा यं व॒यं ते॑ जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासा॑: ।अ॒र्वा॒ची॒नः परि॑वीतो॒ नि षी॑दे॒मा उ॑ ते स्वपाक प्रती॒चीः॥

ayaṃ yoniścakṛmā yaṃ vayaṃ te jāyeva patya uśatī suvāsā: |arvācīnaḥ parivīto ni ṣīdemā u te svapāka pratīcīḥ ||

आ॒शृ॒ण्व॒ते अदृ॑पिताय॒ मन्म॑ नृ॒चक्ष॑से सुमृळी॒काय॑ वेधः ।दे॒वाय॑ श॒स्तिम॒मृता॑य शंस॒ ग्रावे॑व॒ सोता॑ मधु॒षुद् यमी॒ळे॥

āśṛṇvate adṛpitāya manma nṛcakṣase sumṛḷīkāya vedhaḥ |devāya śastimamṛtāya śaṃsa grāveva sotā madhuṣud yamīḷe ||

त्वं चि॑न्न॒: शम्या॑ अग्ने अ॒स्या ऋ॒तस्य॑ बोध्यृतचित् स्वा॒धीः ।क॒दा त॑ उ॒क्था स॑ध॒माद्या॑नि क॒दा भ॑वन्ति स॒ख्या गृ॒हे ते॑॥

tvaṃ cinna: śamyā agne asyā ṛtasya bodhyṛtacit svādhīḥ |kadā ta ukthā sadhamādyāni kadā bhavanti sakhyā gṛhe te ||

क॒था ह॒ तद् वरु॑णाय॒ त्वम॑ग्ने क॒था दि॒वे ग॑र्हसे॒ कन्न॒ आग॑: ।क॒था मि॒त्राय॑ मी॒ळहुषे॑ पृथि॒व्यै ब्रव॒: कद॑र्य॒म्णे कद् भगा॑य॥

kathā ha tad varuṇāya tvamagne kathā dive garhase kanna āga: |kathā mitrāya mīḷahuṣe pṛthivyai brava: kadaryamṇe kad bhagāya ||

कद्धिष्ण्या॑सु वृधसा॒नो अ॑ग्ने॒ कद् वाता॑य॒ प्रत॑वसे शुभं॒ये ।परि॑ज्मने॒ नास॑त्याय॒ क्षे ब्रव॒: कद॑ग्ने रु॒द्राय॑ नृ॒घ्ने॥

kaddhiṣṇyāsu vṛdhasāno agne kad vātāya pratavase śubhaṃye |parijmane nāsatyāya kṣe brava: kadagne rudrāya nṛghne ||

क॒था म॒हे पु॑ष्टिम्भ॒राय॑ पू॒ष्णे कद्रु॒द्राय॒ सुम॑खाय हवि॒र्दे ।कद् विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ रेतो॒ ब्रव॒: कद॑ग्ने॒ शर॑वे बृह॒त्यै॥

kathā mahe puṣṭimbharāya pūṣṇe kadrudrāya sumakhāya havirde |kad viṣṇava urugāyāya reto brava: kadagne śarave bṛhatyai ||

क॒था शर्धा॑य म॒रुता॑मृ॒ताय॑ क॒था सू॒रे बृ॑ह॒ते पृ॒च्छ्यमा॑नः ।प्रति॑ ब्र॒वोऽदि॑तये तु॒राय॒ साधा॑ दि॒वो जा॑तवेदश्चिकि॒त्वान्॥

kathā śardhāya marutāmṛtāya kathā sūre bṛhate pṛcchyamānaḥ |prati bravo'ditaye turāya sādhā divo jātavedaścikitvān ||

ऋ॒तेन॑ ऋ॒तं निय॑तमीळ॒ आ गोरा॒मा सचा॒ मधु॑मत् प॒क्वम॑ग्ने ।कृ॒ष्णा स॒ती रुश॑ता धा॒सिनै॒षा जाम॑र्येण॒ पय॑सा पीपाय॥

ṛtena ṛtaṃ niyatamīḷa ā gorāmā sacā madhumat pakvamagne |kṛṣṇā satī ruśatā dhāsinaiṣā jāmaryeṇa payasā pīpāya ||

ऋ॒तेन॒ हि ष्मा॑ वृष॒भश्चि॑द॒क्तः पुमाँ॑ अ॒ग्निः पय॑सा पृ॒ष्ठ्ये॑न ।अस्प॑न्दमानो अचरद् वयो॒धा वृषा॑ शु॒क्रं दु॑दुहे॒ पृश्नि॒रूध॑:॥

ṛtena hi ṣmā vṛṣabhaścidaktaḥ pumām̐ agniḥ payasā pṛṣṭhyena |aspandamāno acarad vayodhā vṛṣā śukraṃ duduhe pṛśnirūdha: ||

॥ऋ॒तेनाद्रिं॒ व्य॑सन् भि॒दन्त॒: समङ्गि॑रसो नवन्त॒ गोभि॑: ।शु॒नं नर॒: परि॑ षदन्नु॒षास॑मा॒विः स्व॑रभवज्जा॒ते अ॒ग्नौ॥

||ṛtenādriṃ vyasan bhidanta: samaṅgiraso navanta gobhi: |śunaṃ nara: pari ṣadannuṣāsamāviḥ svarabhavajjāte agnau ||

॥ऋ॒तेन॑ दे॒वीर॒मृता॒ अमृ॑क्ता॒ अर्णो॑भि॒रापो॒ मधु॑मद्भिरग्ने ।वा॒जी न सर्गे॑षु प्रस्तुभा॒नः प्र सद॒मित् स्रवि॑तवे दधन्युः॥

||ṛtena devīramṛtā amṛktā arṇobhirāpo madhumadbhiragne |vājī na sargeṣu prastubhānaḥ pra sadamit sravitave dadhanyuḥ ||

मा कस्य॑ य॒क्षं सद॒मिद्धु॒रो गा॒ मा वे॒शस्य॑ प्रमिन॒तो मापेः ।मा भ्रातु॑रग्ने॒ अनृ॑जोर्ऋणं वे॒र्मा सख्यु॒र्दक्षं॑ रि॒पोर्भु॑जेम॥

mā kasya yakṣaṃ sadamiddhuro gā mā veśasya praminato māpeḥ |mā bhrāturagne anṛjorṛṇaṃ vermā sakhyurdakṣaṃ riporbhujema ||

रक्षा॑ णो अग्ने॒ तव॒ रक्ष॑णेभी रारक्षा॒णः सु॑मख प्रीणा॒नः ।प्रति॑ ष्फुर॒ वि रु॑ज वी॒ड्वंहो॑ ज॒हि रक्षो॒ महि॑ चिद् वावृधा॒नम्॥

rakṣā ṇo agne tava rakṣaṇebhī rārakṣāṇaḥ sumakha prīṇānaḥ |prati ṣphura vi ruja vīḍvaṃho jahi rakṣo mahi cid vāvṛdhānam ||

ए॒भिर्भ॑व सु॒मना॑ अग्ने अ॒र्कैरि॒मान् त्स्पृ॑श॒ मन्म॑भिः शूर॒ वाजा॑न् ।उ॒त ब्रह्मा॑ण्यङ्गिरो जुषस्व॒ सं ते॑ श॒स्तिर्दे॒ववा॑ता जरेत॥

ebhirbhava sumanā agne arkairimān tspṛśa manmabhiḥ śūra vājān |uta brahmāṇyaṅgiro juṣasva saṃ te śastirdevavātā jareta ||

ए॒ता विश्वा॑ वि॒दुषे॒ तुभ्यं॑ वेधो नी॒थान्य॑ग्ने नि॒ण्या वचां॑सि ।नि॒वच॑ना क॒वये॒ काव्या॒न्यशं॑सिषं म॒तिभि॒र्विप्र॑ उ॒क्थैः॥

etā viśvā viduṣe tubhyaṃ vedho nīthānyagne niṇyā vacāṃsi |nivacanā kavaye kāvyānyaśaṃsiṣaṃ matibhirvipra ukthaiḥ ||