Mandala.Sukta 6.15
Rigveda · 19 verses
- 6.15.1
बार्हस्पत्यो भरद्वाजो, वीतहव्य आङ्गिरसो वा । · bārhaspatyo bharadvājo, vītahavya āṅgiraso vā |
अग्नि : ।जगती; ३; १५ शक्वरी;६ अतिशक्वरी; १० – १४, १६,१९ त्रिष्टुप् , १७ अनुष्टुप् ; १८ बृहती ।इ॒ममू॒ षु वो॒ अति॑थिमुष॒र्बुधं॒ विश्वा॑सां वि॒शां पति॑मृञ्जसे गि॒रा ।वेतीद् दि॒वो ज॒नुषा॒ कच्चि॒दा शुचि॒र्ज्योक् चि॑दत्ति॒ गर्भो॒ यदच्यु॑तम्॥
agni : |jagatī; 3; 15 śakvarī;6 atiśakvarī; 10 – 14, 16,19 triṣṭup , 17 anuṣṭup ; 18 bṛhatī |imamū ṣu vo atithimuṣarbudhaṃ viśvāsāṃ viśāṃ patimṛñjase girā |vetīd divo januṣā kaccidā śucirjyok cidatti garbho yadacyutam ||
- 6.15.2
मि॒त्रं न यं सुधि॑तं॒ भृग॑वो द॒धुर्वन॒स्पता॒वीड्य॑मू॒र्ध्वशो॑चिषम् ।स त्वं सुप्री॑तो वी॒तह॑व्ये अद्भुत॒ प्रश॑स्तिभिर्महयसे दि॒वेदि॑वे॥
mitraṃ na yaṃ sudhitaṃ bhṛgavo dadhurvanaspatāvīḍyamūrdhvaśociṣam |sa tvaṃ suprīto vītahavye adbhuta praśastibhirmahayase divedive ||
- 6.15.3
स त्वं दक्ष॑स्यावृ॒को वृ॒धो भू॑र॒र्यः पर॒स्यान्त॑रस्य॒ तरु॑षः ।रा॒यः सू॑नो सहसो॒ मर्त्ये॒ष्वा छ॒र्दिर्य॑च्छ वी॒तह॑व्याय स॒प्रथो॑ भ॒रद्वा॑जाय स॒प्रथ॑:॥
sa tvaṃ dakṣasyāvṛko vṛdho bhūraryaḥ parasyāntarasya taruṣaḥ |rāyaḥ sūno sahaso martyeṣvā chardiryaccha vītahavyāya sapratho bharadvājāya sapratha: ||
- 6.15.4
द्यु॒ता॒नं वो॒ अति॑थिं॒ स्व॑र्णरम॒ग्निं होता॑रं॒ मनु॑षः स्वध्व॒रम् ।विप्रं॒ न द्यु॒क्षव॑चसं सुवृ॒क्तिभि॑र्हव्य॒वाह॑मर॒तिं दे॒वमृ॑ञ्जसे॥
dyutānaṃ vo atithiṃ svarṇaramagniṃ hotāraṃ manuṣaḥ svadhvaram |vipraṃ na dyukṣavacasaṃ suvṛktibhirhavyavāhamaratiṃ devamṛñjase ||
- 6.15.5
पा॒व॒कया॒ यश्चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा क्षाम॑न् रुरु॒च उ॒षसो॒ न भा॒नुना॑ ।तूर्व॒न् न याम॒न्नेत॑शस्य॒ नू रण॒ आ यो घृ॒णे न त॑तृषा॒णो अ॒जर॑:॥
pāvakayā yaścitayantyā kṛpā kṣāman ruruca uṣaso na bhānunā |tūrvan na yāmannetaśasya nū raṇa ā yo ghṛṇe na tatṛṣāṇo ajara: ||
- 6.15.6
अ॒ग्निम॑ग्निं वः स॒मिधा॑ दुवस्यत प्रि॒यंप्रि॑यं वो॒ अति॑थिं गृणी॒षणि॑ ।उप॑ वो गी॒र्भिर॒मृतं॑ विवासत दे॒वो दे॒वेषु॒ वन॑ते॒ हि वार्यं॑ दे॒वो दे॒वेषु॒ वन॑ते॒ हि नो॒ दुव॑:॥
agnimagniṃ vaḥ samidhā duvasyata priyaṃpriyaṃ vo atithiṃ gṛṇīṣaṇi |upa vo gīrbhiramṛtaṃ vivāsata devo deveṣu vanate hi vāryaṃ devo deveṣu vanate hi no duva: ||
- 6.15.7
समि॑द्धम॒ग्निं स॒मिधा॑ गि॒रा गृ॑णे॒ शुचिं॑ पाव॒कं पु॒रो अ॑ध्व॒रे ध्रु॒वम् ।विप्रं॒ होता॑रं पुरु॒वार॑म॒द्रुहं॑ क॒विं सु॒म्नैरी॑महे जा॒तवे॑दसम्॥
samiddhamagniṃ samidhā girā gṛṇe śuciṃ pāvakaṃ puro adhvare dhruvam |vipraṃ hotāraṃ puruvāramadruhaṃ kaviṃ sumnairīmahe jātavedasam ||
- 6.15.8
त्वां दू॒तम॑ग्ने अ॒मृतं॑ यु॒गेयु॑गे हव्य॒वाहं॑ दधिरे पा॒युमीड्य॑म् ।दे॒वास॑श्च॒ मर्ता॑सश्च॒ जागृ॑विं वि॒भुं वि॒श्पतिं॒ नम॑सा॒ नि षे॑दिरे॥
tvāṃ dūtamagne amṛtaṃ yugeyuge havyavāhaṃ dadhire pāyumīḍyam |devāsaśca martāsaśca jāgṛviṃ vibhuṃ viśpatiṃ namasā ni ṣedire ||
- 6.15.9
वि॒भूष॑न्नग्न उ॒भयाँ॒ अनु॑ व्र॒ता दू॒तो दे॒वानां॒ रज॑सी॒ समी॑यसे ।यत् ते॑ धी॒तिं सु॑म॒तिमा॑वृणी॒महे ऽध॑ स्मा नस्त्रि॒वरू॑थः शि॒वो भ॑व॥
vibhūṣannagna ubhayām̐ anu vratā dūto devānāṃ rajasī samīyase |yat te dhītiṃ sumatimāvṛṇīmahe 'dha smā nastrivarūthaḥ śivo bhava ||
- 6.15.10
तं सु॒प्रती॑कं सु॒दृशं॒ स्वञ्च॒मवि॑द्वांसो वि॒दुष्ट॑रं सपेम ।स य॑क्ष॒द् विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वान् प्र ह॒व्यम॒ग्निर॒मृते॑षु वोचत्॥
taṃ supratīkaṃ sudṛśaṃ svañcamavidvāṃso viduṣṭaraṃ sapema |sa yakṣad viśvā vayunāni vidvān pra havyamagniramṛteṣu vocat ||
- 6.15.11
तम॑ग्ने पास्यु॒त तं पि॑पर्षि॒ यस्त॒ आन॑ट् क॒वये॑ शूर धी॒तिम् ।य॒ज्ञस्य॑ वा॒ निशि॑तिं॒ वोदि॑तिं वा॒ तमित् पृ॑णक्षि॒ शव॑सो॒त रा॒या॥
tamagne pāsyuta taṃ piparṣi yasta ānaṭ kavaye śūra dhītim |yajñasya vā niśitiṃ voditiṃ vā tamit pṛṇakṣi śavasota rāyā ||
- 6.15.12
त्वम॑ग्ने वनुष्य॒तो नि पा॑हि॒ त्वमु॑ नः सहसावन्नव॒द्यात् ।सं त्वा॑ ध्वस्म॒न्वद॒भ्ये॑तु॒ पाथ॒: सं र॒यिः स्पृ॑ह॒याय्य॑: सह॒स्री॥
tvamagne vanuṣyato ni pāhi tvamu naḥ sahasāvannavadyāt |saṃ tvā dhvasmanvadabhyetu pātha: saṃ rayiḥ spṛhayāyya: sahasrī ||
- 6.15.13
अ॒ग्निर्होता॑ गृ॒हप॑ति॒: स राजा॒ विश्वा॑ वेद॒ जनि॑मा जा॒तवे॑दाः ।दे॒वाना॑मु॒त यो मर्त्या॑नां॒ यजि॑ष्ठ॒: स प्र य॑जतामृ॒तावा॑॥
agnirhotā gṛhapati: sa rājā viśvā veda janimā jātavedāḥ |devānāmuta yo martyānāṃ yajiṣṭha: sa pra yajatāmṛtāvā ||
- 6.15.14
अग्ने॒ यद॒द्य वि॒शो अ॑ध्वरस्य होत॒: पाव॑कशोचे॒ वेष्ट्वं हि यज्वा॑ ।ऋ॒ता य॑जासि महि॒ना वि यद् भूर्ह॒व्या व॑ह यविष्ठ॒ या ते॑ अ॒द्य॥
agne yadadya viśo adhvarasya hota: pāvakaśoce veṣṭvaṃ hi yajvā |ṛtā yajāsi mahinā vi yad bhūrhavyā vaha yaviṣṭha yā te adya ||
- 6.15.15
अ॒भि प्रयां॑सि॒ सुधि॑तानि॒ हि ख्यो नि त्वा॑ दधीत॒ रोद॑सी॒ यज॑ध्यै ।अवा॑ नो मघव॒न् वाज॑साता॒वग्ने॒ विश्वा॑नि दुरि॒ता त॑रेम॒ ता त॑रेम॒ तवाव॑सा तरेम॥
abhi prayāṃsi sudhitāni hi khyo ni tvā dadhīta rodasī yajadhyai |avā no maghavan vājasātāvagne viśvāni duritā tarema tā tarema tavāvasā tarema ||
- 6.15.16
अग्ने॒ विश्वे॑भिः स्वनीक दे॒वैरूर्णा॑वन्तं प्रथ॒मः सी॑द॒ योनि॑म् ।कु॒ला॒यिनं॑ घृ॒तव॑न्तं सवि॒त्रे य॒ज्ञं न॑य॒ यज॑मानाय सा॒धु॥
agne viśvebhiḥ svanīka devairūrṇāvantaṃ prathamaḥ sīda yonim |kulāyinaṃ ghṛtavantaṃ savitre yajñaṃ naya yajamānāya sādhu ||
- 6.15.17
इ॒ममु॒ त्यम॑थर्व॒वद॒ग्निं म॑न्थन्ति वे॒धस॑: ।यम॑ङ्कू॒यन्त॒मान॑य॒न्नमू॑रं श्या॒व्या॑भ्यः॥
imamu tyamatharvavadagniṃ manthanti vedhasa: |yamaṅkūyantamānayannamūraṃ śyāvyābhyaḥ ||
- 6.15.18
जनि॑ष्वा दे॒ववी॑तये स॒र्वता॑ता स्व॒स्तये॑ ।आ दे॒वान् व॑क्ष्य॒मृताँ॑ ऋता॒वृधो॑ य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ पिस्पृशः॥
janiṣvā devavītaye sarvatātā svastaye |ā devān vakṣyamṛtām̐ ṛtāvṛdho yajñaṃ deveṣu pispṛśaḥ ||
- 6.15.19
व॒यमु॑ त्वा गृहपते जनाना॒मग्ने॒ अक॑र्म स॒मिधा॑ बृ॒हन्त॑म् ।अ॒स्थू॒रि नो॒ गार्ह॑पत्यानि सन्तु ति॒ग्मेन॑ न॒स्तेज॑सा॒ सं शि॑शाधि॥
vayamu tvā gṛhapate janānāmagne akarma samidhā bṛhantam |asthūri no gārhapatyāni santu tigmena nastejasā saṃ śiśādhi ||