Mandala.Sukta 8.46

वशोऽश्व्य: । इन्द्र:; २१ -२४ कानीत: पृथुश्रवा:; २५-२८ , ३२ वायु: । गायत्री , १ पादनिचृत् ; ५ ककुप् ,७ बृहती , ८ अनुष्टुप् , ९ सतोबृहती, ११-१२ विपरीतोत्तर: प्रगाथ: = ( बृहती, विपरीता ), १३ द्विपदा जगती , १४ बृहती पिपीलिकमध्या, १५ ककुम्न्यंकुशिरा, १६ विराट्, १७ जगती, १८ उपरिष्टाद् बृहती ,१९ बृहती , २० विषमपदा बृहती ; २१ ,२४ पंक्ति:; २२ संस्तारपंक्ति: , २४ -२८ ; प्रगाथ: = ( बृहती , सतोबृहती ), ३० द्विपदा विराट् , ३१ उष्णिक् , ३२ पंक्ति: । · vaśo'śvya: | indra:; 21 -24 kānīta: pṛthuśravā:; 25-28 , 32 vāyu: | gāyatrī , 1 pādanicṛt ; 5 kakup ,7 bṛhatī , 8 anuṣṭup , 9 satobṛhatī, 11-12 viparītottara: pragātha: = ( bṛhatī, viparītā ), 13 dvipadā jagatī , 14 bṛhatī pipīlikamadhyā, 15 kakumnyaṃkuśirā, 16 virāṭ, 17 jagatī, 18 upariṣṭād bṛhatī ,19 bṛhatī , 20 viṣamapadā bṛhatī ; 21 ,24 paṃkti:; 22 saṃstārapaṃkti: , 24 -28 ; pragātha: = ( bṛhatī , satobṛhatī ), 30 dvipadā virāṭ , 31 uṣṇik , 32 paṃkti: |

त्वाव॑तः पुरूवसो व॒यमि॑न्द्र प्रणेतः ।स्मसि॑ स्थातर्हरीणाम्॥

tvāvataḥ purūvaso vayamindra praṇetaḥ |smasi sthātarharīṇām ||

त्वां हि स॒त्यम॑द्रिवो वि॒द्म दा॒तार॑मि॒षाम् ।वि॒द्म दा॒तारं॑ रयी॒णाम्॥

tvāṃ hi satyamadrivo vidma dātāramiṣām |vidma dātāraṃ rayīṇām ||

आ यस्य॑ ते महि॒मानं॒ शत॑मूते॒ शत॑क्रतो ।गी॒र्भिर्गृ॒णन्ति॑ का॒रव॑:॥

ā yasya te mahimānaṃ śatamūte śatakrato |gīrbhirgṛṇanti kārava: ||

सु॒नी॒थो घा॒ स मर्त्यो॒ यं म॒रुतो॒ यम॑र्य॒मा ।मि॒त्रः पान्त्य॒द्रुह॑:॥

sunītho ghā sa martyo yaṃ maruto yamaryamā |mitraḥ pāntyadruha: ||

दधा॑नो॒ गोम॒दश्व॑वत्सु॒वीर्य॑मादि॒त्यजू॑त एधते ।सदा॑ रा॒या पु॑रु॒स्पृहा॑॥

dadhāno gomadaśvavatsuvīryamādityajūta edhate |sadā rāyā puruspṛhā ||

तमिन्द्रं॒ दान॑मीमहे शवसा॒नमभी॑र्वम् ।ईशा॑नं रा॒य ई॑महे॥

tamindraṃ dānamīmahe śavasānamabhīrvam |īśānaṃ rāya īmahe ||

तस्मि॒न्हि सन्त्यू॒तयो॒ विश्वा॒ अभी॑रव॒: सचा॑ ।तमा व॑हन्तु॒ सप्त॑यः पुरू॒वसुं॒ मदा॑य॒ हर॑यः सु॒तम्॥

tasminhi santyūtayo viśvā abhīrava: sacā |tamā vahantu saptayaḥ purūvasuṃ madāya harayaḥ sutam ||

यस्ते॒ मदो॒ वरे॑ण्यो॒ य इ॑न्द्र वृत्र॒हन्त॑मः ।य आ॑द॒दिः स्व१र्नृभि॒र्यः पृत॑नासु दु॒ष्टर॑:॥

yaste mado vareṇyo ya indra vṛtrahantamaḥ |ya ādadiḥ sva1rnṛbhiryaḥ pṛtanāsu duṣṭara: ||

यो दु॒ष्टरो॑ विश्ववार श्र॒वाय्यो॒ वाजे॒ष्वस्ति॑ तरु॒ता ।स न॑: शविष्ठ॒ सव॒ना व॑सो गहि ग॒मेम॒ गोम॑ति व्र॒जे॥

yo duṣṭaro viśvavāra śravāyyo vājeṣvasti tarutā |sa na: śaviṣṭha savanā vaso gahi gamema gomati vraje ||

ग॒व्यो षु णो॒ यथा॑ पु॒राऽश्व॒योत र॑थ॒या ।व॒रि॒व॒स्य म॑हामह॥

gavyo ṣu ṇo yathā purā'śvayota rathayā |varivasya mahāmaha ||

न॒हि ते॑ शूर॒ राध॒सोऽन्तं॑ वि॒न्दामि॑ स॒त्रा ।द॒श॒स्या नो॑ मघव॒न्नू चि॑दद्रिवो॒ धियो॒ वाजे॑भिराविथ॥

nahi te śūra rādhaso'ntaṃ vindāmi satrā |daśasyā no maghavannū cidadrivo dhiyo vājebhirāvitha ||

य ऋ॒ष्वः श्रा॑व॒यत्स॑खा॒ विश्वेत्स वे॑द॒ जनि॑मा पुरुष्टु॒तः ।तं विश्वे॒ मानु॑षा यु॒गेन्द्रं॑ हवन्ते तवि॒षं य॒तस्रु॑चः॥

ya ṛṣvaḥ śrāvayatsakhā viśvetsa veda janimā puruṣṭutaḥ |taṃ viśve mānuṣā yugendraṃ havante taviṣaṃ yatasrucaḥ ||

स नो॒ वाजे॑ष्ववि॒ता पु॑रू॒वसु॑: पुरस्था॒ता म॒घवा॑ वृत्र॒हा भु॑वत्॥

sa no vājeṣvavitā purūvasu: purasthātā maghavā vṛtrahā bhuvat ||

अ॒भि वो॑ वी॒रमन्ध॑सो॒ मदे॑षु गाय गि॒रा म॒हा विचे॑तसम् ।इन्द्रं॒ नाम॒ श्रुत्यं॑ शा॒किनं॒ वचो॒ यथा॑॥

abhi vo vīramandhaso madeṣu gāya girā mahā vicetasam |indraṃ nāma śrutyaṃ śākinaṃ vaco yathā ||

द॒दी रेक्ण॑स्त॒न्वे॑ द॒दिर्वसु॑ द॒दिर्वाजे॑षु पुरुहूत वा॒जिन॑म् ।नू॒नमथ॑॥

dadī rekṇastanve dadirvasu dadirvājeṣu puruhūta vājinam |nūnamatha ||

विश्वे॑षामिर॒ज्यन्तं॒ वसू॑नां सास॒ह्वांसं॑ चिद॒स्य वर्प॑सः ।कृ॒प॒य॒तो नू॒नमत्यथ॑॥

viśveṣāmirajyantaṃ vasūnāṃ sāsahvāṃsaṃ cidasya varpasaḥ |kṛpayato nūnamatyatha ||

म॒हः सु वो॒ अर॑मिषे॒ स्तवा॑महे मी॒ळ्हुषे॑ अरंग॒माय॒ जग्म॑ये ।य॒ज्ञेभि॑र्गी॒र्भिर्वि॒श्वम॑नुषां म॒रुता॑मियक्षसि॒ गाये॑ त्वा॒ नम॑सा गि॒रा॥

mahaḥ su vo aramiṣe stavāmahe mīḷhuṣe araṃgamāya jagmaye |yajñebhirgīrbhirviśvamanuṣāṃ marutāmiyakṣasi gāye tvā namasā girā ||

ये पा॒तय॑न्ते॒ अज्म॑भिर्गिरी॒णां स्नुभि॑रेषाम् ।य॒ज्ञं म॑हि॒ष्वणी॑नां सु॒म्नं तु॑वि॒ष्वणी॑नां॒ प्राध्व॒रे॥

ye pātayante ajmabhirgirīṇāṃ snubhireṣām |yajñaṃ mahiṣvaṇīnāṃ sumnaṃ tuviṣvaṇīnāṃ prādhvare ||

प्र॒भ॒ङ्गं दु॑र्मती॒नामिन्द्र॑ शवि॒ष्ठा भ॑र ।र॒यिम॒स्मभ्यं॒ युज्यं॑ चोदयन्मते॒ ज्येष्ठं॑ चोदयन्मते॥

prabhaṅgaṃ durmatīnāmindra śaviṣṭhā bhara |rayimasmabhyaṃ yujyaṃ codayanmate jyeṣṭhaṃ codayanmate ||

सनि॑त॒: सुस॑नित॒रुग्र॒ चित्र॒ चेति॑ष्ठ॒ सूनृ॑त ।प्रा॒सहा॑ सम्रा॒ट् सहु॑रिं॒ सह॑न्तं भु॒ज्युं वाजे॑षु॒ पूर्व्य॑म्॥

sanita: susanitarugra citra cetiṣṭha sūnṛta |prāsahā samrāṭ sahuriṃ sahantaṃ bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam ||

आ स ए॑तु॒ य ईव॒दाँ अदे॑वः पू॒र्तमा॑द॒दे ।यथा॑ चि॒द्वशो॑ अ॒श्व्यः पृ॑थु॒श्रव॑सि कानी॒ते॒३ऽस्या व्युष्या॑द॒दे॥

ā sa etu ya īvadām̐ adevaḥ pūrtamādade |yathā cidvaśo aśvyaḥ pṛthuśravasi kānīte3'syā vyuṣyādade ||

ष॒ष्टिं स॒हस्राश्व्य॑स्या॒युता॑सन॒मुष्ट्रा॑नां विंश॒तिं श॒ता ।दश॒ श्यावी॑नां श॒ता दश॒ त्र्य॑रुषीणां॒ दश॒ गवां॑ स॒हस्रा॑॥

ṣaṣṭiṃ sahasrāśvyasyāyutāsanamuṣṭrānāṃ viṃśatiṃ śatā |daśa śyāvīnāṃ śatā daśa tryaruṣīṇāṃ daśa gavāṃ sahasrā ||

दश॑ श्या॒वा ऋ॒धद्र॑यो वी॒तवा॑रास आ॒शव॑: ।म॒थ्रा ने॒मिं नि वा॑वृतुः॥

daśa śyāvā ṛdhadrayo vītavārāsa āśava: |mathrā nemiṃ ni vāvṛtuḥ ||

दाना॑सः पृथु॒श्रव॑सः कानी॒तस्य॑ सु॒राध॑सः ।रथं॑ हिर॒ण्ययं॒ दद॒न्मंहि॑ष्ठः सू॒रिर॑भू॒द्वर्षि॑ष्ठमकृत॒ श्रव॑:॥

dānāsaḥ pṛthuśravasaḥ kānītasya surādhasaḥ |rathaṃ hiraṇyayaṃ dadanmaṃhiṣṭhaḥ sūrirabhūdvarṣiṣṭhamakṛta śrava: ||

आ नो॑ वायो म॒हे तने॑ या॒हि म॒खाय॒ पाज॑से ।व॒यं हि ते॑ चकृ॒मा भूरि॑ दा॒वने॑ स॒द्यश्चि॒न्महि॑ दा॒वने॑॥

ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase |vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaścinmahi dāvane ||

यो अश्वे॑भि॒र्वह॑ते॒ वस्त॑ उ॒स्रास्त्रिः स॒प्त स॑प्तती॒नाम् ।ए॒भिः सोमे॑भिः सोम॒सुद्भि॑: सोमपा दा॒नाय॑ शुक्रपूतपाः॥

yo aśvebhirvahate vasta usrāstriḥ sapta saptatīnām |ebhiḥ somebhiḥ somasudbhi: somapā dānāya śukrapūtapāḥ ||

यो म॑ इ॒मं चि॑दु॒ त्मनाम॑न्दच्चि॒त्रं दा॒वने॑ ।अ॒र॒ट्वे अक्षे॒ नहु॑षे सु॒कृत्व॑नि सु॒कृत्त॑राय सु॒क्रतु॑:॥

yo ma imaṃ cidu tmanāmandaccitraṃ dāvane |araṭve akṣe nahuṣe sukṛtvani sukṛttarāya sukratu: ||

उ॒च॒थ्ये॒३ वपु॑षि॒ यः स्व॒राळु॒त वा॑यो घृत॒स्नाः ।अश्वे॑षितं॒ रजे॑षितं॒ शुने॑षितं॒ प्राज्म॒ तदि॒दं नु तत्॥

ucathye3 vapuṣi yaḥ svarāḷuta vāyo ghṛtasnāḥ |aśveṣitaṃ rajeṣitaṃ śuneṣitaṃ prājma tadidaṃ nu tat ||

अध॑ प्रि॒यमि॑षि॒राय॑ ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑सनम् ।अश्वा॑ना॒मिन्न वृष्णा॑म्॥

adha priyamiṣirāya ṣaṣṭiṃ sahasrāsanam |aśvānāminna vṛṣṇām ||

गावो॒ न यू॒थमुप॑ यन्ति॒ वध्र॑य॒ उप॒ मा य॑न्ति॒ वध्र॑यः॥

gāvo na yūthamupa yanti vadhraya upa mā yanti vadhrayaḥ ||

अध॒ यच्चार॑थे ग॒णे श॒तमुष्ट्राँ॒ अचि॑क्रदत् ।अध॒ श्वित्ने॑षु विंश॒तिं श॒ता॥

adha yaccārathe gaṇe śatamuṣṭrām̐ acikradat |adha śvitneṣu viṃśatiṃ śatā ||

श॒तं दा॒से ब॑ल्बू॒थे विप्र॒स्तरु॑क्ष॒ आ द॑दे ।ते ते॑ वायवि॒मे जना॒ मद॒न्तीन्द्र॑गोपा॒ मद॑न्ति दे॒वगो॑पाः॥

śataṃ dāse balbūthe viprastarukṣa ā dade |te te vāyavime janā madantīndragopā madanti devagopāḥ ||

अध॒ स्या योष॑णा म॒ही प्र॑ती॒ची वश॑म॒श्व्यम् ।अधि॑रुक्मा॒ वि नी॑यते॥

adha syā yoṣaṇā mahī pratīcī vaśamaśvyam |adhirukmā vi nīyate ||