Kanda.Sarga 1.33

तस्य तद् वचनम् श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमतः ।शिरोभिः चरणौ स्पृष्ट्वा कन्या शतम् अभाषत॥

tasya tad vacanam śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |śirobhiḥ caraṇau spṛṣṭvā kanyā śatam abhāṣata ||

वायुः सर्वात्मको राजन् प्रधर्षयितुम् इच्छति ।अशुभम् मार्गम् आस्थाय न धर्मम् प्रत्यवेक्षते॥

vāyuḥ sarvātmako rājan pradharṣayitum icchati |aśubham mārgam āsthāya na dharmam pratyavekṣate ||

पितृमत्यः स्म भद्रम् ते स्वच्छन्दे न वयम् स्थिताः ।पितरम् नो वृणीष्व त्वम् यदि नो दास्यते तव॥

pitṛmatyaḥ sma bhadram te svacchande na vayam sthitāḥ |pitaram no vṛṇīṣva tvam yadi no dāsyate tava ||

तेन पाप अनुबन्धेन वचनम् न प्रतीच्छता ।एवम् ब्रुवंत्यः सर्वाः स्म वायुना अभिहता भृषम्॥

tena pāpa anubandhena vacanam na pratīcchatā |evam bruvaṃtyaḥ sarvāḥ sma vāyunā abhihatā bhṛṣam ||

तासाम् तु वचनम् श्रुत्वा राजा परम धार्मिकः ।प्रत्युवाच महातेजाः कन्या शतम् अनुत्तमम्॥

tāsām tu vacanam śrutvā rājā parama dhārmikaḥ |pratyuvāca mahātejāḥ kanyā śatam anuttamam ||

क्षान्तम् क्षमावताम् पुत्र्यः कर्तव्यम् सुमहत् कृतम् ।ऐकमत्यम् उपागम्य कुलम् च आवेक्षितम् मम॥

kṣāntam kṣamāvatām putryaḥ kartavyam sumahat kṛtam |aikamatyam upāgamya kulam ca āvekṣitam mama ||

अलंकारो हि नारीणाम् क्षमा तु पुरुषस्य वा ।दुष्करम् तत् च वै क्षान्तम् त्रिदशेषु विशेषतः॥

alaṃkāro hi nārīṇām kṣamā tu puruṣasya vā |duṣkaram tat ca vai kṣāntam tridaśeṣu viśeṣataḥ ||

यादृशीः वः क्षमा पुत्र्यः सर्वासाम् अविशेषतः ।क्षमा दानम् क्षमा सत्यम् क्षमा यज्ञः च पुत्रिकाः॥

yādṛśīḥ vaḥ kṣamā putryaḥ sarvāsām aviśeṣataḥ |kṣamā dānam kṣamā satyam kṣamā yajñaḥ ca putrikāḥ ||

क्षमा यशः क्षमा धर्मः क्षमायाम् विष्ठितम् जगत् ।विसृज्य कन्याः काकुत्स्थ राजा त्रिदश विक्रमः॥

kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamāyām viṣṭhitam jagat |visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśa vikramaḥ ||

मंत्रज्ञो मंत्रयामास प्रदानम् सह मंत्रिभिः ।देशे काले च कर्तव्यम् सदृशे प्रतिपादनम्॥

maṃtrajño maṃtrayāmāsa pradānam saha maṃtribhiḥ |deśe kāle ca kartavyam sadṛśe pratipādanam ||

एतस्मिन् एव काले तु चूली नाम महाद्युतिः ।ऊर्ध्व रेताः शुभाचारो ब्राह्मम् तप उपागमत्॥

etasmin eva kāle tu cūlī nāma mahādyutiḥ |ūrdhva retāḥ śubhācāro brāhmam tapa upāgamat ||

तपस्यंतम् ऋषिम् तत्र गंधर्वी पर्युपासते ।सोमदा नाम भद्रम् ते ऊर्मिला तनया तदा॥

tapasyaṃtam ṛṣim tatra gaṃdharvī paryupāsate |somadā nāma bhadram te ūrmilā tanayā tadā ||

सा च तम् प्रणता भूत्वा शुश्रूषण परायणा ।उवास काले धर्मिष्ठा तस्याः तुष्टो अभवत् गुरुः॥

sā ca tam praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇa parāyaṇā |uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāḥ tuṣṭo abhavat guruḥ ||

स च ताम् काल योगेन प्रोवाच रघु नंदन ।परितुष्टो अस्मि भद्रम् ते किम् करोमि तव प्रियम्॥

sa ca tām kāla yogena provāca raghu naṃdana |parituṣṭo asmi bhadram te kim karomi tava priyam ||

परितुष्टम् मुनिम् ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुर स्वरम् ।उवाच परम प्रीता वाक्यज्ञा वाक्य कोविदम्॥

parituṣṭam munim jñātvā gandharvī madhura svaram |uvāca parama prītā vākyajñā vākya kovidam ||

लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्म भूतो महातपाः ।ब्राह्मेण तपसा युक्तम् पुत्रम् इच्छामि धार्मिकम्॥

lakṣmyā samudito brāhmyā brahma bhūto mahātapāḥ |brāhmeṇa tapasā yuktam putram icchāmi dhārmikam ||

अपतिः च अस्मि भद्रम् ते भार्या च अस्मि न कस्यचित् ।ब्राह्मेण उपगतायाः च दातुम् अर्हसि मे सुतम्॥

apatiḥ ca asmi bhadram te bhāryā ca asmi na kasyacit |brāhmeṇa upagatāyāḥ ca dātum arhasi me sutam ||

तस्याः प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर् ददौ ब्राह्मम् अनुत्तमम् ।ब्रह्मदत्त इति ख्यातम् मानसम् चूलिनः सुतम्॥

tasyāḥ prasanno brahmarṣir dadau brāhmam anuttamam |brahmadatta iti khyātam mānasam cūlinaḥ sutam ||

स राजा ब्रह्मदत्तः तु पुरीम् अध्यवसत् तदा ।कांपिल्याम् परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम्॥

sa rājā brahmadattaḥ tu purīm adhyavasat tadā |kāṃpilyām parayā lakṣmyā devarājo yathā divam ||

स बुद्धिम् कृतवान् राजा कुशनाभः सुधार्मिकः ।ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुम् कन्या शतम् तदा॥

sa buddhim kṛtavān rājā kuśanābhaḥ sudhārmikaḥ |brahmadattāya kākutstha dātum kanyā śatam tadā ||

तम् आहूय महातेजा ब्रह्मदत्तम् महीपतिः ।ददौ कन्या शतम् राजा सुप्रीतेन अंतरात्मना॥

tam āhūya mahātejā brahmadattam mahīpatiḥ |dadau kanyā śatam rājā suprītena aṃtarātmanā ||

यथा क्रमम् ततः पाणिम् जग्राह रघुनंदन ।ब्रह्मदत्तो महीपालः तासाम् देवपतिर् यथा॥

yathā kramam tataḥ pāṇim jagrāha raghunaṃdana |brahmadatto mahīpālaḥ tāsām devapatir yathā ||

स्पृष्ट मात्रे ततः पाणौ विकुब्जा विगत ज्वराः ।युक्ताः परमया लक्ष्म्या बभौ कन्या शतम् तदा॥

spṛṣṭa mātre tataḥ pāṇau vikubjā vigata jvarāḥ |yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhau kanyā śatam tadā ||

स दृष्ट्वा वायुना मुक्ताः कुशनाभो महीपतिः ।बभूव परम प्रीतो हर्षम् लेभे पुनः पुनः॥

sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |babhūva parama prīto harṣam lebhe punaḥ punaḥ ||

कृत उद्वाहम् तु राजानम् ब्रह्मदत्तम् महीपतिः ।सदारम् प्रेषयामास स उपाध्याय गणम् तदा॥

kṛta udvāham tu rājānam brahmadattam mahīpatiḥ |sadāram preṣayāmāsa sa upādhyāya gaṇam tadā ||

सोमदा अपि सुतम् दृष्ट्वा पुत्रस्य सदृशीम् क्रियाम् ।यथा न्यायम् च गन्धर्वी स्नुषाः ताः प्रत्यनंदत ।स्पृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च ताः कन्याः कुशनाभम् प्रशस्य च॥

somadā api sutam dṛṣṭvā putrasya sadṛśīm kriyām |yathā nyāyam ca gandharvī snuṣāḥ tāḥ pratyanaṃdata |spṛṣṭvā spṛṣṭvā ca tāḥ kanyāḥ kuśanābham praśasya ca ||