Kanda.Sarga 1.50

ततः प्राक् उत्तराम् गत्वा रामः सौमित्रिणा सह ।विश्वामित्रम् पुरस्कृत्य यज्ञ वाटम् उपागमत्॥

tataḥ prāk uttarām gatvā rāmaḥ saumitriṇā saha |viśvāmitram puraskṛtya yajña vāṭam upāgamat ||

रामः तु मुनि शार्दूलम् उवाच सह लक्ष्मणः ।साध्वी यज्ञ समृद्धिः हि जनकस्य महात्मनः॥

rāmaḥ tu muni śārdūlam uvāca saha lakṣmaṇaḥ |sādhvī yajña samṛddhiḥ hi janakasya mahātmanaḥ ||

बहूनि इह सहस्राणि नाना देश निवासिनाम् ।ब्राह्मणानाम् महाभाग वेद अध्ययन शालिनाम्॥

bahūni iha sahasrāṇi nānā deśa nivāsinām |brāhmaṇānām mahābhāga veda adhyayana śālinām ||

ऋषि वाटाः च दृश्यन्ते शकटी शत संकुलाः ।देशो विधीयताम् ब्रह्मन् यत्र वत्स्यामहे वयम्॥

ṛṣi vāṭāḥ ca dṛśyante śakaṭī śata saṃkulāḥ |deśo vidhīyatām brahman yatra vatsyāmahe vayam ||

रामस्य वचनम् श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः ।निवेशम् अकरोत् देशे विविक्ते सलिल आयुते॥

rāmasya vacanam śrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ |niveśam akarot deśe vivikte salila āyute ||

विश्वामित्रम् अनुप्राप्तम् श्रुत्वा नृपवरः तदा ।शतानंदम् पुरस्कृत्य पुरोहितम् अनिन्दितम्॥

viśvāmitram anuprāptam śrutvā nṛpavaraḥ tadā |śatānaṃdam puraskṛtya purohitam aninditam ||

प्रति उज्जगाम सहसा विनयेन समन्वितः ।ऋत्विजो अपि महात्मानः तु अर्घ्यम् आदाय स त्वरम्॥

prati ujjagāma sahasā vinayena samanvitaḥ |ṛtvijo api mahātmānaḥ tu arghyam ādāya sa tvaram ||

विश्वामित्राय धर्मेण ददौ धर्म पुरस्कृतम् ।प्रतिगृह्य तु ताम् पूजाम् जनकस्य महात्मनः॥

viśvāmitrāya dharmeṇa dadau dharma puraskṛtam |pratigṛhya tu tām pūjām janakasya mahātmanaḥ ||

पप्रच्छ कुशलम् राज्ञो यज्ञस्य च निरामयम् ।स ताम् च अथ मुनीन् पृष्ट्वा स उपाध्याय पुरोधसः॥

papraccha kuśalam rājño yajñasya ca nirāmayam |sa tām ca atha munīn pṛṣṭvā sa upādhyāya purodhasaḥ ||

यथा अर्हम् ऋषिभिः सर्वैः समागच्छत् प्रहृष्टवत् ।अथ राजा मुनि श्रेष्ठम् कृत अंजलिः अभाषत॥

yathā arham ṛṣibhiḥ sarvaiḥ samāgacchat prahṛṣṭavat |atha rājā muni śreṣṭham kṛta aṃjaliḥ abhāṣata ||

आसने भगवान् आस्ताम् सह एभिः मुनि सत्तमैः ।जनकस्य वचः श्रुत्वा निषसाद महामुनिः॥

āsane bhagavān āstām saha ebhiḥ muni sattamaiḥ |janakasya vacaḥ śrutvā niṣasāda mahāmuniḥ ||

पुरोधा ऋत्विजः चैव राजा च सह मंत्रिभिः ।आसनेषु यथा न्यायम् उपविष्टान् समन्ततः॥

purodhā ṛtvijaḥ caiva rājā ca saha maṃtribhiḥ |āsaneṣu yathā nyāyam upaviṣṭān samantataḥ ||

दृष्ट्वा स नृपतिः तत्र विश्वामित्रम् अथ अब्रवीत् ।अद्य यज्ञ समृद्धिः मे सफला दैवतैः कृता॥

dṛṣṭvā sa nṛpatiḥ tatra viśvāmitram atha abravīt |adya yajña samṛddhiḥ me saphalā daivataiḥ kṛtā ||

अद्य यज्ञ फलम् प्राप्तम् भगवद् दर्शनात् मया ।धन्यो अस्मि अनुगृहीतो अस्मि यस्य मे मुनि पुंगव॥

adya yajña phalam prāptam bhagavad darśanāt mayā |dhanyo asmi anugṛhīto asmi yasya me muni puṃgava ||

यज्ञ उपसदनम् ब्रह्मन् प्राप्तो असि मुनिभिः सह ।द्वादश अहम् तु ब्रह्मर्षे दीक्षाम् आहुः मनीषिणः॥

yajña upasadanam brahman prāpto asi munibhiḥ saha |dvādaśa aham tu brahmarṣe dīkṣām āhuḥ manīṣiṇaḥ ||

ततो भाग अर्थिनो देवान् द्रष्टुम् अर्हसि कौशिक ।इति उक्त्वा मुनि शार्दूलम् प्रहृष्ट वदनः तदा॥

tato bhāga arthino devān draṣṭum arhasi kauśika |iti uktvā muni śārdūlam prahṛṣṭa vadanaḥ tadā ||

पुनः तम् परिपप्रच्छ प्रांजलिः प्रयतो नृपः ।इमौ कुमारौ भद्रम् ते देव तुल्य पराक्रमौ॥

punaḥ tam paripapraccha prāṃjaliḥ prayato nṛpaḥ |imau kumārau bhadram te deva tulya parākramau ||

गज तुल्य गती वीरौ शार्दूल वृषभ उपमौ ।पद्म पत्र विशाल अक्षौ खड्ग तूणी धनुर् धरौ ।अश्विनौ इव रूपेण समुपस्थित यौवनौ॥

gaja tulya gatī vīrau śārdūla vṛṣabha upamau |padma patra viśāla akṣau khaḍga tūṇī dhanur dharau |aśvinau iva rūpeṇa samupasthita yauvanau ||

यदृच्छया एव गाम् प्राप्तौ देव लोकात् इव अमरौ ।कथम् पद्भ्याम् इह प्राप्तौ किम् अर्थम् कस्य वा मुने॥

yadṛcchayā eva gām prāptau deva lokāt iva amarau |katham padbhyām iha prāptau kim artham kasya vā mune ||

वर आयुध धरौ वीरौ कस्य पुत्रौ महामुने ।भूषयन्तौ इमम् देशम् चन्द्र सूर्यौ इव अंबरम्॥

vara āyudha dharau vīrau kasya putrau mahāmune |bhūṣayantau imam deśam candra sūryau iva aṃbaram ||

परस्परस्य सदृशौ प्रमाण इन्गित चेष्टितैः ।काक पक्ष धरौ वीरौ श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः॥

parasparasya sadṛśau pramāṇa ingita ceṣṭitaiḥ |kāka pakṣa dharau vīrau śrotum icchāmi tattvataḥ ||

तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा जनकस्य महात्मनः ।न्यवेदयत् अमेय आत्मा पुत्रौ दशरथस्य तौ॥

tasya tat vacanam śrutvā janakasya mahātmanaḥ |nyavedayat ameya ātmā putrau daśarathasya tau ||

सिद्ध आश्रम निवासम् च राक्षसानाम् वधम् तथा ।तत्र आगमनम् अव्यग्रम् विशालायाः च दर्शनम्॥

siddha āśrama nivāsam ca rākṣasānām vadham tathā |tatra āgamanam avyagram viśālāyāḥ ca darśanam ||

अहल्या दर्शनम् चैव गौतमेन समागमम् ।महाधनुषि जिज्ञासाम् कर्तुम् आगमनम् तथा॥

ahalyā darśanam caiva gautamena samāgamam |mahādhanuṣi jijñāsām kartum āgamanam tathā ||

एतत् सर्वम् महातेजा जनकाय महात्मने ।निवेद्य विरराम अथ विश्वामित्रो महामुनिः॥

etat sarvam mahātejā janakāya mahātmane |nivedya virarāma atha viśvāmitro mahāmuniḥ ||