Kanda.Sarga 1.62

शुनःशेपम् नरश्रेष्ठ गृहीत्वा तु महायशाः ।व्यश्रामत् पुष्करे राजा मध्याह्ने रघुनंदन॥

śunaḥśepam naraśreṣṭha gṛhītvā tu mahāyaśāḥ |vyaśrāmat puṣkare rājā madhyāhne raghunaṃdana ||

तस्य विश्रममाणस्य शुनःशेपो महायशाः ।पुष्करम् ज्येष्ठम् आगम्य विश्वामित्रम् ददर्श ह॥

tasya viśramamāṇasya śunaḥśepo mahāyaśāḥ |puṣkaram jyeṣṭham āgamya viśvāmitram dadarśa ha ||

तप्यन्तम् ऋषिभिः सार्थम् मातुलम् परम आतुरः ।विषण्ण वदनो दीनः तृष्णया च श्रमेण च॥

tapyantam ṛṣibhiḥ sārtham mātulam parama āturaḥ |viṣaṇṇa vadano dīnaḥ tṛṣṇayā ca śrameṇa ca ||

पपात अन्के मुने राम वाक्यम् च इदम् उवाच ह ।न मे अस्ति माता न पिता ज्ञातयो बान्धवाः कुतः॥

papāta anke mune rāma vākyam ca idam uvāca ha |na me asti mātā na pitā jñātayo bāndhavāḥ kutaḥ ||

त्रातुम् अर्हसि माम् सौम्य धर्मेण मुनिपुंगव ।त्राता त्वम् हि नरश्रेष्ठ सर्वेषाम् त्वम् हि भावनः॥

trātum arhasi mām saumya dharmeṇa munipuṃgava |trātā tvam hi naraśreṣṭha sarveṣām tvam hi bhāvanaḥ ||

राजा च कृतकार्यः स्यात् अहम् दीर्घ आयुः अव्ययः ।स्वर्ग लोकम् उपाश्नीयाम् तपः तप्त्वा हि अनुत्तमम्॥

rājā ca kṛtakāryaḥ syāt aham dīrgha āyuḥ avyayaḥ |svarga lokam upāśnīyām tapaḥ taptvā hi anuttamam ||

स मे नाथो हि अनाथस्य भव भव्येन चेतसा ।पिता इव पुत्रम् धर्माअत्मन् त्रातुम् अर्हसि किल्बिषात्॥

sa me nātho hi anāthasya bhava bhavyena cetasā |pitā iva putram dharmāatman trātum arhasi kilbiṣāt ||

तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा विश्वामित्रो महातपाः ।सान्त्वयित्वा बहु विधम् पुत्रान् इदम् उवाच ह॥

tasya tat vacanam śrutvā viśvāmitro mahātapāḥ |sāntvayitvā bahu vidham putrān idam uvāca ha ||

यत् कृते पितरः पुत्रान् जनयन्ति शुभ अर्थिनः ।पर लोक हित अर्थाय तस्य कालो अयम् आगतः॥

yat kṛte pitaraḥ putrān janayanti śubha arthinaḥ |para loka hita arthāya tasya kālo ayam āgataḥ ||

अयम् मुनि सुतो बालो मत्तः शरणम् इच्छति ।अस्य जीवित मात्रेण प्रियम् कुरुत पुत्रकाः॥

ayam muni suto bālo mattaḥ śaraṇam icchati |asya jīvita mātreṇa priyam kuruta putrakāḥ ||

सर्वे सुकृत कर्माणः सर्वे धर्म परायणाः ।पशु भूता नरेन्द्रस्य तृप्तिम् अग्नेः प्रयच्छत॥

sarve sukṛta karmāṇaḥ sarve dharma parāyaṇāḥ |paśu bhūtā narendrasya tṛptim agneḥ prayacchata ||

नाथनान् च शुनःशेपो यज्ञः च अविघ्नतो भवेत् ।देवताः तर्पिताः च स्युः मम च अपि कृतम् वचः॥

nāthanān ca śunaḥśepo yajñaḥ ca avighnato bhavet |devatāḥ tarpitāḥ ca syuḥ mama ca api kṛtam vacaḥ ||

मुनेः तु वचनम् श्रुत्वा मधुष्यन्द आदयः सुताः ।स अभिमानम् नरश्रेष्ठ स लीलम् इदम् अब्रुवन्॥

muneḥ tu vacanam śrutvā madhuṣyanda ādayaḥ sutāḥ |sa abhimānam naraśreṣṭha sa līlam idam abruvan ||

कथम् आत्म सुतान् हित्वा त्रायसे अन्य सुतम् विभो ।अकार्यम् इव पश्यामः श्व मांसम् इव भोजने॥

katham ātma sutān hitvā trāyase anya sutam vibho |akāryam iva paśyāmaḥ śva māṃsam iva bhojane ||

तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा पुत्राणाम् मुनिपुंगवः ।क्रोध संरक्त नयनो व्याहर्तुम् उपचक्रमे॥

teṣām tat vacanam śrutvā putrāṇām munipuṃgavaḥ |krodha saṃrakta nayano vyāhartum upacakrame ||

निःसाध्वसम् इदम् प्रोक्तम् धर्मात् अपि विगर्हितम् ।अतिक्रम्य तु मत् वाक्यम् दारुणम् रोम हर्षणम्॥

niḥsādhvasam idam proktam dharmāt api vigarhitam |atikramya tu mat vākyam dāruṇam roma harṣaṇam ||

श्व मांस भोजिनः सर्वे वासिष्ठा इव जातिषु ।पूर्णम् वर्ष सहस्रम् तु पृथिव्याम् अनुवत्स्यथ॥

śva māṃsa bhojinaḥ sarve vāsiṣṭhā iva jātiṣu |pūrṇam varṣa sahasram tu pṛthivyām anuvatsyatha ||

कृत्वा शाप समायुक्तान् पुत्रान् मुनिवरः तदा ।शुनःशेपम् उवाच आर्तम् कृत्वा रक्षाम् निरामयाम्॥

kṛtvā śāpa samāyuktān putrān munivaraḥ tadā |śunaḥśepam uvāca ārtam kṛtvā rakṣām nirāmayām ||

पवित्र पाशैर् बद्धो रक्त माल्य अनुलेपनः ।वैष्णवम् यूपम् आसाद्य वाग्भिः अग्निम् उदाहर॥

pavitra pāśair baddho rakta mālya anulepanaḥ |vaiṣṇavam yūpam āsādya vāgbhiḥ agnim udāhara ||

इमे च गाथे द्वे दिव्ये गायेथा मुनि पुत्रक ।अंबरीषस्य यज्ञे अस्मिन् ततः सिद्धिम् अवाप्स्यसि॥

ime ca gāthe dve divye gāyethā muni putraka |aṃbarīṣasya yajñe asmin tataḥ siddhim avāpsyasi ||

शुनःशेपो गृहीत्वा ते द्वे गाथे सुसमाहितः ।त्वरया राज सिंहम् तम् अंबरीषम् उवाच ह॥

śunaḥśepo gṛhītvā te dve gāthe susamāhitaḥ |tvarayā rāja siṃham tam aṃbarīṣam uvāca ha ||

राज सिंह महाबुद्धे शीघ्रम् गच्छावहे वयम् ।निवर्तयस्व राजेन्द्र दीक्षाम् च समुदाहर॥

rāja siṃha mahābuddhe śīghram gacchāvahe vayam |nivartayasva rājendra dīkṣām ca samudāhara ||

तत् वाक्यम् ऋषि पुत्रस्य श्रुत्वा हर्ष समन्वितः ।जगाम नृपतिः शीघ्रम् यज्ञ वाटम् अतन्द्रितः॥

tat vākyam ṛṣi putrasya śrutvā harṣa samanvitaḥ |jagāma nṛpatiḥ śīghram yajña vāṭam atandritaḥ ||

सदस्य अनुमते राजा पवित्र कृत लक्षणम् ।पशुम् रक्त अंबरम् कृत्वा यूपे तम् समबन्धयत्॥

sadasya anumate rājā pavitra kṛta lakṣaṇam |paśum rakta aṃbaram kṛtvā yūpe tam samabandhayat ||

स बद्धो वाग्भिः अग्र्याभिः अभितुष्टाव वै सुरौ ।इन्द्रम् इन्द्र अनुजम् चैव यथावत् मुनि पुत्रकः॥

sa baddho vāgbhiḥ agryābhiḥ abhituṣṭāva vai surau |indram indra anujam caiva yathāvat muni putrakaḥ ||

ततः प्रीतः सहस्र अक्षो रहस्य स्तुति तोषितः ।दीर्घम् आयुः तदा प्रादात् शुनःशेपाय राघव॥

tataḥ prītaḥ sahasra akṣo rahasya stuti toṣitaḥ |dīrgham āyuḥ tadā prādāt śunaḥśepāya rāghava ||

स च राजा नरश्रेष्ठ यज्ञस्य च समाप्तवान् ।फलम् बहु गुणम् राम सहस्राक्ष प्रसादजम्॥

sa ca rājā naraśreṣṭha yajñasya ca samāptavān |phalam bahu guṇam rāma sahasrākṣa prasādajam ||

विश्वामित्रो अपि धर्मात्मा भूयः तेपे महातपाः ।पुष्करेषु नरश्रेष्ठ दश वर्ष शतानि च॥

viśvāmitro api dharmātmā bhūyaḥ tepe mahātapāḥ |puṣkareṣu naraśreṣṭha daśa varṣa śatāni ca ||