Kanda.Sarga 2.5

सन्दिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने ।पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत्॥

sandiśya rāmaṃ nṛpatiḥ śvobhāvinyabhiṣecane |purohitaṃ samāhūya vasiṣṭhamidamabravīt ||

गच्छोपवासं काकुत्थ्सं कारयाद्य तपोधन ।श्रीयशोराज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रतम्॥

gacchopavāsaṃ kākutthsaṃ kārayādya tapodhana |śrīyaśorājyalābhāya vadhvā saha yatavratam ||

तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः ।स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम्॥

tatheti ca sa rājānamuktvā vedavidāṃ varaḥ |svayaṃ vasiṣṭho bhagavān yayau rāmaniveśanam ||

उपवासयितुं रामं मन्त्रवन्मन्त्रकोविदः ।ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुदृधव्रतः॥

upavāsayituṃ rāmaṃ mantravanmantrakovidaḥ |brāhmaṃ rathavaraṃ yuktamāsthāya sudṛdhavrataḥ ||

स रामभवनं प्रप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम् ।तिस्रः कक्ष्या र्थेनैव विवेश मुनिसत्तमः॥

sa rāmabhavanaṃ prapya pāṇḍurābhraghanaprabham |tisraḥ kakṣyā rthenaiva viveśa munisattamaḥ ||

तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससंभ्रमः ।मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात्॥

tamāgatamṛṣiṃ rāmastvaranniva sasaṃbhramaḥ |mānayiṣyan sa mānārhaṃ niścakrāma niveśanāt ||

अभ्येत्य त्वरमाणश्च रथाभ्याशं मनीषिणः ।ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात्स्वयम्॥

abhyetya tvaramāṇaśca rathābhyāśaṃ manīṣiṇaḥ |tato'vatārayāmāsa parigṛhya rathātsvayam ||

सचैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सं भाष्याभिप्रसाद्य च ।प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः॥

sacainaṃ praśritaṃ dṛṣṭvā saṃ bhāṣyābhiprasādya ca |priyārhaṃ harṣayan rāmamityuvāca purohitaḥ ||

प्रसन्नस्ते पिता राम यौवराज्यमवाप्स्यसि ।उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया॥

prasannaste pitā rāma yauvarājyamavāpsyasi |upavāsaṃ bhavānadya karotu saha sītayā ||

प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः ।पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा॥

prātastvāmabhiṣektā hi yauvarājye narādhipaḥ |pitā daśarathaḥ prītyā yayātiṃ nahuṣo yathā ||

इत्युक्त्वा स तदा राम मुपवासं यतव्रतम् ।मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं मुनिः॥

ityuktvā sa tadā rāma mupavāsaṃ yatavratam |mantravat kārayāmāsa vaidehyā sahitaṃ muniḥ ||

ततो यथावद्रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः ।अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्थ्सं ययौ रामनिवेशनात्॥

tato yathāvadrāmeṇa sa rājño gururarcitaḥ |abhyanujñāpya kākutthsaṃ yayau rāmaniveśanāt ||

सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः ।सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः॥

suhṛdbhistatra rāmo'pi sahāsīnaḥ priyaṃvadaiḥ |sabhājito viveśātha tānanujñāpya sarvaśaḥ ||

हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बबौ ।यथा मत्तद्विजगणं प्रपुल्लनलिनं सरः॥

hṛṣṭanārīnarayutaṃ rāmaveśma tadā babau |yathā mattadvijagaṇaṃ prapullanalinaṃ saraḥ ||

स राजभवनप्रख्यात्तस्माद्रामनिवेशनात् ।निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम्॥

sa rājabhavanaprakhyāttasmādrāmaniveśanāt |nirgatya dadṛśe mārgaṃ vasiṣṭho janasaṃvṛtam ||

बृन्दबृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः ।बभूवुरभिसंबाधाः कुतूहलजनैर्वृताः॥

bṛndabṛndairayodhyāyāṃ rājamārgāḥ samantataḥ |babhūvurabhisaṃbādhāḥ kutūhalajanairvṛtāḥ ||

जनबृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवतस्तदा ।बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः॥

janabṛndormisaṃgharṣaharṣasvanavatastadā |babhūva rājamārgasya sāgarasyeva nisvanaḥ ||

सिक्तसंमृष्टरथ्या हि तदहर्वनमालिनी ।आसीदयोध्या नगरी समुच्छ्रितगृहध्वजा॥

siktasaṃmṛṣṭarathyā hi tadaharvanamālinī |āsīdayodhyā nagarī samucchritagṛhadhvajā ||

तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाबलो जनः ।रामाभिषेकमाकाञ्क्षन्नाकाण्क्षदुदयं रवेः॥

tadā hyayodhyānilayaḥ sastrībālābalo janaḥ |rāmābhiṣekamākāñkṣannākāṇkṣadudayaṃ raveḥ ||

प्रजालङ्कारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम् ।उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम्॥

prajālaṅkārabhūtaṃ ca janasyānandavardhanam |utsuko'bhūjjano draṣṭuṃ tamayodhyāmahotsavam ||

एवं तं जनसंबाधं राजमार्गं पुरोहितः ।व्यूहन्निव जनौघं तं शनैराजकुलं ययौ॥

evaṃ taṃ janasaṃbādhaṃ rājamārgaṃ purohitaḥ |vyūhanniva janaughaṃ taṃ śanairājakulaṃ yayau ||

सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य सः ।समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः॥

sitābhraśikharaprakhyaṃ prāsādamadhiruhya saḥ |samīyāya narendreṇa śakreṇeva bṛhaspatiḥ ||

तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः ।पप्रच्छ स च तस्मै तत्कृतमित्यभ्यवेदयत्॥

tamāgatamabhiprekṣya hitvā rājāsanaṃ nṛpaḥ |papraccha sa ca tasmai tatkṛtamityabhyavedayat ||

तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः ।आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम्॥

tena caiva tadā tulyaṃ sahāsīnāḥ sabhāsadaḥ |āsanebhyaḥ samuttasthuḥ pūjayantaḥ purohitam ||

गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनिजौघं विसृज्य तम् ।विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव॥

guruṇā tvabhyanujñāto manijaughaṃ visṛjya tam |viveśāntaḥpuraṃ rājā siṃho giriguhāmiva ||

तमग्र्यवेष्प्रमदाजनाकुलं ।महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम् ।विदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः ।शशीव तारागणसंकुलं नभः॥

tamagryaveṣpramadājanākulaṃ |mahendraveśmapratimaṃ niveśanam |vidīpayaṃścāru viveśa pārthivaḥ |śaśīva tārāgaṇasaṃkulaṃ nabhaḥ ||