Kanda.Sarga 2.84

ततः निविष्टाम् ध्वजिनीम् गन्गाम् अन्वाश्रिताम् नदीम् ।निषाद राजो दृष्ट्वा एव ज्ञातीन् सम्त्वरितः अब्रवीत्॥

tataḥ niviṣṭām dhvajinīm gangām anvāśritām nadīm |niṣāda rājo dṛṣṭvā eva jñātīn samtvaritaḥ abravīt ||

महती इयम् अतः सेना सागर आभा प्रदृश्यते ।न अस्य अन्तम् अवगच्चामि मनसा अपि विचिन्तयन्॥

mahatī iyam ataḥ senā sāgara ābhā pradṛśyate |na asya antam avagaccāmi manasā api vicintayan ||

यथा तु खलु दुर्भद्धिर्भरतः स्वयमागतः ।स एष हि महा कायः कोविदार ध्वजो रथे॥

yathā tu khalu durbhaddhirbharataḥ svayamāgataḥ |sa eṣa hi mahā kāyaḥ kovidāra dhvajo rathe ||

बन्धयिष्यति वा दाशान् अथ वा अस्मान् वधिष्यति ।अथ दाशरथिम् रामम् पित्रा राज्यात् विवासितम्॥

bandhayiṣyati vā dāśān atha vā asmān vadhiṣyati |atha dāśarathim rāmam pitrā rājyāt vivāsitam ||

सम्पन्नाम् श्रियमन्विच्चम्स्तस्य राज्ञः सुदुर्लभाम् ।भरतः कैकेयी पुत्रः हन्तुम् समधिगच्चति॥

sampannām śriyamanviccamstasya rājñaḥ sudurlabhām |bharataḥ kaikeyī putraḥ hantum samadhigaccati ||

भर्ता चैव सखा चैव रामः दाशरथिर् मम ।तस्य अर्थ कामाः सम्नद्धा गन्गा अनूपे अत्र तिष्ठत॥

bhartā caiva sakhā caiva rāmaḥ dāśarathir mama |tasya artha kāmāḥ samnaddhā gangā anūpe atra tiṣṭhata ||

तिष्ठन्तु सर्व दाशाः च गन्गाम् अन्वाश्रिता नदीम् ।बल युक्ता नदी रक्षा माम्स मूल फल अशनाः॥

tiṣṭhantu sarva dāśāḥ ca gangām anvāśritā nadīm |bala yuktā nadī rakṣā māmsa mūla phala aśanāḥ ||

नावाम् शतानाम् पन्चानाम् कैवर्तानाम् शतम् शतम् ।सम्नद्धानाम् तथा यूनाम् तिष्ठन्तु अत्यभ्यचोदयत्॥

nāvām śatānām pancānām kaivartānām śatam śatam |samnaddhānām tathā yūnām tiṣṭhantu atyabhyacodayat ||

यदा तुष्टः तु भरतः रामस्य इह भविष्यति ।सा इयम् स्वस्तिमयी सेना गन्गाम् अद्य तरिष्यति॥

yadā tuṣṭaḥ tu bharataḥ rāmasya iha bhaviṣyati |sā iyam svastimayī senā gangām adya tariṣyati ||

इति उक्त्वा उपायनम् गृह्य मत्स्य माम्स मधूनि च ।अभिचक्राम भरतम् निषाद अधिपतिर् गुहः॥

iti uktvā upāyanam gṛhya matsya māmsa madhūni ca |abhicakrāma bharatam niṣāda adhipatir guhaḥ ||

तम् आयान्तम् तु सम्प्रेक्ष्य सूत पुत्रः प्रतापवान् ।भरताय आचचक्षे अथ विनयज्ञो विनीतवत्॥

tam āyāntam tu samprekṣya sūta putraḥ pratāpavān |bharatāya ācacakṣe atha vinayajño vinītavat ||

एष ज्ञाति सहस्रेण स्थपतिः परिवारितः ।कुशलो दण्डक अरण्ये वृद्धो भ्रातुः च ते सखा॥

eṣa jñāti sahasreṇa sthapatiḥ parivāritaḥ |kuśalo daṇḍaka araṇye vṛddho bhrātuḥ ca te sakhā ||

तस्मात् पश्यतु काकुत्स्थ त्वाम् निषाद अधिपो गुहः ।असम्शयम् विजानीते यत्र तौ राम लक्ष्मणौ॥

tasmāt paśyatu kākutstha tvām niṣāda adhipo guhaḥ |asamśayam vijānīte yatra tau rāma lakṣmaṇau ||

एतत् तु वचनम् श्रुत्वा सुमन्त्रात् भरतः शुभम् ।उवाच वचनम् शीघ्रम् गुहः पश्यतु माम् इति॥

etat tu vacanam śrutvā sumantrāt bharataḥ śubham |uvāca vacanam śīghram guhaḥ paśyatu mām iti ||

लब्ध्वा अभ्यनुज्ञाम् सम्हृष्टः ज्ञातिभिः परिवारितः ।आगम्य भरतम् प्रह्वो गुहो वचनम् अब्रवीइत्॥

labdhvā abhyanujñām samhṛṣṭaḥ jñātibhiḥ parivāritaḥ |āgamya bharatam prahvo guho vacanam abravīit ||

निष्कुटः चैव देशो अयम् वन्चिताः च अपि ते वयम् ।निवेदयामः ते सर्वे स्वके दाश कुले वस॥

niṣkuṭaḥ caiva deśo ayam vancitāḥ ca api te vayam |nivedayāmaḥ te sarve svake dāśa kule vasa ||

अस्ति मूलम् फलम् चैव निषादैः समुपाहृतम् ।आर्द्रम् च माम्सम् शुष्कम् च वन्यम् च उच्च अवचम् महत्॥

asti mūlam phalam caiva niṣādaiḥ samupāhṛtam |ārdram ca māmsam śuṣkam ca vanyam ca ucca avacam mahat ||

आशम्से स्वाशिता सेना वत्स्यति इमाम् विभावरीम् ।अर्चितः विविधैः कामैः श्वः ससैन्यो गमिष्यसि॥

āśamse svāśitā senā vatsyati imām vibhāvarīm |arcitaḥ vividhaiḥ kāmaiḥ śvaḥ sasainyo gamiṣyasi ||