Kanda.Sarga 4.47

दर्शनार्थम् तु वैदेह्याः सर्वतः कपि कुंजराः ।व्यादिष्टाः कपि राजेन यथा उक्तम् जग्मुर् अंजसा॥

darśanārtham tu vaidehyāḥ sarvataḥ kapi kuṃjarāḥ |vyādiṣṭāḥ kapi rājena yathā uktam jagmur aṃjasā ||

ते सरांसि सरित् कक्षान् आकाशम् नगराणि च ।नदी दुर्गान् तथा शैलान् विचिन्वन्ति समन्ततः॥

te sarāṃsi sarit kakṣān ākāśam nagarāṇi ca |nadī durgān tathā śailān vicinvanti samantataḥ ||

सुग्रीवेण समाख्याताः सर्वे वानर यूथपाः ।तत्र देशान् प्रविचिन्वन्ति स शैल वन काननान्॥

sugrīveṇa samākhyātāḥ sarve vānara yūthapāḥ |tatra deśān pravicinvanti sa śaila vana kānanān ||

विचिन्त्य दिवसम् सर्वे सीता अधिगमने धृताः ।समायान्ति स्म मेदिन्याम् निशा कालेषु वानराः॥

vicintya divasam sarve sītā adhigamane dhṛtāḥ |samāyānti sma medinyām niśā kāleṣu vānarāḥ ||

सर्व ऋतुकान् च देशेषु वानराः स फलान् द्रुमान् ।आसाद्य रजनीम् शय्याम् चक्रुः सर्वेषु अहस्सु ते॥

sarva ṛtukān ca deśeṣu vānarāḥ sa phalān drumān |āsādya rajanīm śayyām cakruḥ sarveṣu ahassu te ||

तत् अहः प्रथमम् कृत्वा मासे प्रस्रवणम् गताः ।कपि राजेन संगम्य निराशाः कपि कुंजराः॥

tat ahaḥ prathamam kṛtvā māse prasravaṇam gatāḥ |kapi rājena saṃgamya nirāśāḥ kapi kuṃjarāḥ ||

विचित्य तु दिशम् पूर्वाम् यथा उक्ताम् सचिवैः सह ।अदृष्ट्वा विनतः सीताम् आजगाम महाबलः॥

vicitya tu diśam pūrvām yathā uktām sacivaiḥ saha |adṛṣṭvā vinataḥ sītām ājagāma mahābalaḥ ||

दिशम् अपि उत्तराम् सर्वाम् विविच्य स महाकपिः ।आगतः सह सैन्येन वीरः शतबलिः तदा॥

diśam api uttarām sarvām vivicya sa mahākapiḥ |āgataḥ saha sainyena vīraḥ śatabaliḥ tadā ||

सुषेणः पश्चिमाम् आशाम् विविच्य सह वानरैः ।समेत्य मासे पूर्णे तु सुग्रीवम् उपचक्रमे॥

suṣeṇaḥ paścimām āśām vivicya saha vānaraiḥ |sametya māse pūrṇe tu sugrīvam upacakrame ||

तम् प्रस्रवण पृष्ठस्थम् समासाद्य अभिवाद्य च ।आसीनम् सह रामेण सुग्रीवम् इदम् अब्रुवन्॥

tam prasravaṇa pṛṣṭhastham samāsādya abhivādya ca |āsīnam saha rāmeṇa sugrīvam idam abruvan ||

विचिताः पर्वताः सर्वे वनानि गहनानि च ।निम्नगाः सागर अन्ताः च सर्वे जनपदाः तथा॥

vicitāḥ parvatāḥ sarve vanāni gahanāni ca |nimnagāḥ sāgara antāḥ ca sarve janapadāḥ tathā ||

गुहाः च विचिताः सर्वा याः च ते परिकीर्तिताः ।विचिताः च महागुल्मा लता वितत संतताः॥

guhāḥ ca vicitāḥ sarvā yāḥ ca te parikīrtitāḥ |vicitāḥ ca mahāgulmā latā vitata saṃtatāḥ ||

गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च ।सत्त्वानि अतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च ।ये चैव गहना देशा विचिताः ते पुनः पुनः॥

gahaneṣu ca deśeṣu durgeṣu viṣameṣu ca |sattvāni atipramāṇāni vicitāni hatāni ca |ye caiva gahanā deśā vicitāḥ te punaḥ punaḥ ||

उदार सत्त्व अभिजनो हनूमान्स मैथिलीम् ज्ञास्यसि वानरेन्द्र ।दिशम् तु याम् एव गता तु सीताताम् आस्थितो वायु सुतो हनूमान्॥

udāra sattva abhijano hanūmānsa maithilīm jñāsyasi vānarendra |diśam tu yām eva gatā tu sītātām āsthito vāyu suto hanūmān ||