Kanda.Sarga 6.2

तम् तु शोकपरिद्यूनम् रामम् दशरथात्मजम् ।उवाच वचनम् श्रीमान् सुग्रीवह् शोकनाशनम्॥

tam tu śokaparidyūnam rāmam daśarathātmajam |uvāca vacanam śrīmān sugrīvah śokanāśanam ||

किम् त्वया तप्यते वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा ।मैवम् भूस्त्यज सतापम् कृतघ्न इव सौहृदम्॥

kim tvayā tapyate vīra yathānyaḥ prākṛtastathā |maivam bhūstyaja satāpam kṛtaghna iva sauhṛdam ||

सम्तापस्य च ते स्थानम् न हि पश्यामि राघव ।प्रवृत्तामुपलब्धायाम् ज्ञाते च निलये रिपोः॥

samtāpasya ca te sthānam na hi paśyāmi rāghava |pravṛttāmupalabdhāyām jñāte ca nilaye ripoḥ ||

मतिमान् शास्त्रवित्प्राज्ञः पण्डितश्चासि राघव ।त्यजेमाम् प्राकृताम् उद्धिं कृतात्मेवार्थदूषणीम्॥

matimān śāstravitprājñaḥ paṇḍitaścāsi rāghava |tyajemām prākṛtām uddhiṃ kṛtātmevārthadūṣaṇīm ||

सम्द्रम् लङ्घयित्वा तु महानक्रसमाकुलम् ।लङ्कामारोहयिष्यामो हनिष्यामश्च ते रिपुम्॥

samdram laṅghayitvā tu mahānakrasamākulam |laṅkāmārohayiṣyāmo haniṣyāmaśca te ripum ||

निरुत्साहस्य दीनस्य शोकपर्याकुलात्मनः ।सर्वार्था व्यवसीदन्ति व्यसनम् चाधिगच्छति॥

nirutsāhasya dīnasya śokaparyākulātmanaḥ |sarvārthā vyavasīdanti vyasanam cādhigacchati ||

इमे शूराः समर्थाश्च सर्वतो हरियूथपाः ।त्वत्प्रियार्थम् कृतोत्साहाः प्रवेष्टुमपि पावकम्॥

ime śūrāḥ samarthāśca sarvato hariyūthapāḥ |tvatpriyārtham kṛtotsāhāḥ praveṣṭumapi pāvakam ||

एषाम् हर्षेण जानामि तर्कश्चापि दृढो मम ।विक्रमेण समानेष्ये सीताम् हत्वा यथा रिपुम्॥

eṣām harṣeṇa jānāmi tarkaścāpi dṛḍho mama |vikrameṇa samāneṣye sītām hatvā yathā ripum ||

रावनम् पापक्र्माणम् तथा त्वम् कर्तुमर्हसि ।सेतुरत्र यथा बद्ध्येथा पश्येम ताम् पुरीम्॥

rāvanam pāpakrmāṇam tathā tvam kartumarhasi |seturatra yathā baddhyethā paśyema tām purīm ||

तस्य राक्षसराजस्य तथा त्वम् कुरु राघव ।दृष्ट्वा ताम् हि पुरीम् लङ्काम् त्रिकूटशिखरे स्थिताम्॥

tasya rākṣasarājasya tathā tvam kuru rāghava |dṛṣṭvā tām hi purīm laṅkām trikūṭaśikhare sthitām ||

हतम् च रावणम् उद्धे दर्शनादवधारय ।अबद्ध्वा सागरे सेतुम् घोरे च वरुणालये॥

hatam ca rāvaṇam uddhe darśanādavadhāraya |abaddhvā sāgare setum ghore ca varuṇālaye ||

लङ्का न मर्दितुम् शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ।सेतुर्बद्धः समुद्रे च यावल्लङ्कासमीपतः॥

laṅkā na marditum śakyā sendrairapi surāsuraiḥ |seturbaddhaḥ samudre ca yāvallaṅkāsamīpataḥ ||

सर्वम् तीर्णम् च मे सैन्यम् जितमित्युपधारय ।इमे हि समरे वीरा हरयः कामरूपिणः॥

sarvam tīrṇam ca me sainyam jitamityupadhāraya |ime hi samare vīrā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ ||

तदलम् विक्लबाम् बुद्धिम् राजन् सर्वार्थनाशनीम् ।पुरुषस्य हि लोकेऽस्मिन् शोकः शौर्यापकर्षणः॥

tadalam viklabām buddhim rājan sarvārthanāśanīm |puruṣasya hi loke'smin śokaḥ śauryāpakarṣaṇaḥ ||

यत्तु कार्यम् मनुष्येण शौण्डीर्यमवलम्ब्यताम् ।तदलम्करणायैव कर्तुर्भवति सत्वरम्॥

yattu kāryam manuṣyeṇa śauṇḍīryamavalambyatām |tadalamkaraṇāyaiva karturbhavati satvaram ||

अस्मिन् काले महाप्राज्ञ् सत्त्वमातिष्ठ ते जसा ।शूराणाम् हि मनुष्याणाम् त्वद्विधानाम् महात्मनाम्॥

asmin kāle mahāprājñ sattvamātiṣṭha te jasā |śūrāṇām hi manuṣyāṇām tvadvidhānām mahātmanām ||

विनष्टेवा रनस्स्टे वाशोकः सर्वार्थनाशनः ।तत्त्वम् बुद्धिमताम् श्रेष्ठह् सर्वशास्त्रर्थकोविदः॥

vinaṣṭevā ranassṭe vāśokaḥ sarvārthanāśanaḥ |tattvam buddhimatām śreṣṭhah sarvaśāstrarthakovidaḥ ||

मद्विधैः सचिवैः सार्धमरिम् जेतुम् समर्हसि ।न हि पश्याम्यहम् कम् चित्त्रिषु लोकेषु राघव॥

madvidhaiḥ sacivaiḥ sārdhamarim jetum samarhasi |na hi paśyāmyaham kam cittriṣu lokeṣu rāghava ||

गृहीतधनुषो यस्ते तिष्ठे दभिमुखो रणे ।वानरेषु समासक्तम् न ते कार्यम् विपत्स्यते॥

gṛhītadhanuṣo yaste tiṣṭhe dabhimukho raṇe |vānareṣu samāsaktam na te kāryam vipatsyate ||

अचिराद्द्रक्ष्यसे सीताम् तीर्त्वा सागरमक्षयम् ।तदलम् शोकमालम्ब्य क्रोधमालम्ब भूपते॥

acirāddrakṣyase sītām tīrtvā sāgaramakṣayam |tadalam śokamālambya krodhamālamba bhūpate ||

निश्चेष्टाह् क्षत्रिया मन्दाः सर्वे चण्डस्य् बिभ्यति ।लङ्घानार्थम् च घोरस्य समुद्रस्य नदीपतेः॥

niśceṣṭāh kṣatriyā mandāḥ sarve caṇḍasy bibhyati |laṅghānārtham ca ghorasya samudrasya nadīpateḥ ||

सहास्माभिरिहोओपेतह् सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ।लङ्घिते तत्र तैः सैन्यैर्जितमित्येव निश्चिनु॥

sahāsmābhirihoopetah sūkṣmabuddhirvicāraya |laṅghite tatra taiḥ sainyairjitamityeva niścinu ||

सर्वम् तीर्णम् च मे सैन्यम् जितमित्यवधार्यताम् ।इमे हि हरयः शूराः समरे कामरूपिणः॥

sarvam tīrṇam ca me sainyam jitamityavadhāryatām |ime hi harayaḥ śūrāḥ samare kāmarūpiṇaḥ ||

तानरीन्विधमिष्यन्ति शिलापादपवृष्टिभिः ।कथम् चित्परिपश्यामि लङ्घितम् वरुणालयम्॥

tānarīnvidhamiṣyanti śilāpādapavṛṣṭibhiḥ |katham citparipaśyāmi laṅghitam varuṇālayam ||

हतमित्येव तम् मन्ये युद्धे शत्रुनिबर्हण ।किमुक्त्वा बहुधा चापि सर्वथा विजया भवान्॥

hatamityeva tam manye yuddhe śatrunibarhaṇa |kimuktvā bahudhā cāpi sarvathā vijayā bhavān ||