Valmiki Ramayana · 19 verses
Read this chapter as a bookश्रुत्वा हनुमतो वाक्यम् यथावद्भिभाषितम् ।रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यमुत्तरमब्रवीत्॥
śrutvā hanumato vākyam yathāvadbhibhāṣitam |rāmaḥ prītisamāyukto vākyamuttaramabravīt ||
कृतम् हनुमता कार्यम् सुमहद्भुवि दुर्लभम् ।मनसापि यदन्येन न शक्यम् धरणीतले॥
kṛtam hanumatā kāryam sumahadbhuvi durlabham |manasāpi yadanyena na śakyam dharaṇītale ||
न हि तम् परिपश्यामि यस्तरेत महोदधिम् ।अन्यत्र गुरुडाद्वायोरन्यत्र च हनूमतः॥
na hi tam paripaśyāmi yastareta mahodadhim |anyatra guruḍādvāyoranyatra ca hanūmataḥ ||
देवदानवयक्षाणाम् गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।अप्रधृष्याम् पुरीम् लङ्काम् रावणेन सुरक्षिताम्॥
devadānavayakṣāṇām gandharvoragarakṣasām |apradhṛṣyām purīm laṅkām rāvaṇena surakṣitām ||
प्रविष्टः सत्त्वमाश्रित्य जीवन्को नाम निष्क्रमेत् ।को विशेत्सुदुराधर्षाम् राक्षसैश्च सुरक्षिताम्॥
praviṣṭaḥ sattvamāśritya jīvanko nāma niṣkramet |ko viśetsudurādharṣām rākṣasaiśca surakṣitām ||
यो वीर्यबलसम्पन्नो न समः स्याद्धनूमतः ।भृत्यकार्यम् हनुमता सुग्रीवस्य कृतम् महत्॥
yo vīryabalasampanno na samaḥ syāddhanūmataḥ |bhṛtyakāryam hanumatā sugrīvasya kṛtam mahat ||
एवम् विधाय स्वबलम् सदृशम् विक्रमस्य च ।यो हि भृत्यो नियुक्तः सन् भर्त्रा कर्मणि दुष्करे॥
evam vidhāya svabalam sadṛśam vikramasya ca |yo hi bhṛtyo niyuktaḥ san bhartrā karmaṇi duṣkare ||
कुर्यात्तदुनुरागेण तमहुः पुरुषोत्तमम् ।यो नियुक्तः परम् कार्यम् न कुर्यान्नऋपतेः प्रियम्॥
kuryāttadunurāgeṇa tamahuḥ puruṣottamam |yo niyuktaḥ param kāryam na kuryānnaṛpateḥ priyam ||
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तमाहुर्मध्यम् नरम् ।नियुक्तो नृपतेः कार्यम् न कुर्याद्यः समाहितः॥
bhṛtyo yuktaḥ samarthaśca tamāhurmadhyam naram |niyukto nṛpateḥ kāryam na kuryādyaḥ samāhitaḥ ||
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तमाहुः पुरुष्धमम् ।तन्नियोगे नियुक्तेन कृतम् हनूमता॥
bhṛtyo yuktaḥ samarthaśca tamāhuḥ puruṣdhamam |tanniyoge niyuktena kṛtam hanūmatā ||
न चात्मा लघताम् नीतः सुग्रीवश्चापि तोषितः ।अहम् च रघवम्शश्च लक्ष्मणश्च महाबलः॥
na cātmā laghatām nītaḥ sugrīvaścāpi toṣitaḥ |aham ca raghavamśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ ||
वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ।इदम् तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति॥
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ |idam tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati ||
यदिहास्य प्रियाक्ष्यातुर्न कुर्मि सदृशम् प्रियम् ।एष सर्वस्वभूतस्तु परिष्वङ्गो हनुमतः॥
yadihāsya priyākṣyāturna kurmi sadṛśam priyam |eṣa sarvasvabhūtastu pariṣvaṅgo hanumataḥ ||
मया कालमिमम् प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ।इत्युक्त्वा प्रीतिहृष्टाङ्गो रामस्तम् परिष्स्वजे॥
mayā kālamimam prāpya dattastasya mahātmanaḥ |ityuktvā prītihṛṣṭāṅgo rāmastam pariṣsvaje ||
हनुमन्तम् कृतात्मानम् क्R६इतवाक्यमुपागतम् ।ध्यात्वा पुनरुवाचेदम् वचनम् रघुसत्तमः॥
hanumantam kṛtātmānam kR6itavākyamupāgatam |dhyātvā punaruvācedam vacanam raghusattamaḥ ||
हरीनामीश्वरस्यापि सुग्रीवस्योपशृण्वतः ।सर्वथा सुकृतम् तावत्सीतायाः परिमार्गणम्॥
harīnāmīśvarasyāpi sugrīvasyopaśṛṇvataḥ |sarvathā sukṛtam tāvatsītāyāḥ parimārgaṇam ||
सागरम् तु समासाद्य पुनर्नष्टम् मनो मम ।कथम् नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः॥
sāgaram tu samāsādya punarnaṣṭam mano mama |katham nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ ||
हरयो दक्षिणम् पारम् गमिष्यन्ति समागताह् ।यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम॥
harayo dakṣiṇam pāram gamiṣyanti samāgatāh |yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama ||
समुद्रपारगमने हरीणाम् किमिहोत्तरम् ।इत्युक्त्वा शोकसम्भ्रान्तो रामह् शत्रुनिबर्हणः॥
samudrapāragamane harīṇām kimihottaram |ityuktvā śokasambhrānto rāmah śatrunibarhaṇaḥ ||