Kanda.Sarga 7.100

कस्यचित्त्वथ कालस्य युधाजित्केकयो नृपः ।स्वगुरुं प्रेषयामास राघवाय महात्मने ।गार्ग्यमङ्गिरसः पुत्रं ब्रह्मर्षिममितप्रभम्॥

kasyacittvatha kālasya yudhājitkekayo nṛpaḥ |svaguruṃ preṣayāmāsa rāghavāya mahātmane |gārgyamaṅgirasaḥ putraṃ brahmarṣimamitaprabham ||

दश चाश्वसहस्राणि प्रीतिदानमनुत्तमम्॥

daśa cāśvasahasrāṇi prītidānamanuttamam ||

कम्बलानि च रत्नानि चित्रवस्त्रमथोत्तमम् ।रामाय प्रददौ राजा शुभान्याभरणानि च॥

kambalāni ca ratnāni citravastramathottamam |rāmāya pradadau rājā śubhānyābharaṇāni ca ||

श्रुत्वा तु राघवो धीमान्महर्षिं गार्ग्यमागतम् ।मातुलस्याश्वपतिनः प्रहितं तन्महाधनम्॥

śrutvā tu rāghavo dhīmānmaharṣiṃ gārgyamāgatam |mātulasyāśvapatinaḥ prahitaṃ tanmahādhanam ||

प्रत्युद्गम्य च काकुत्स्थः क्रोशमात्रं सहानुजः ।गार्ग्यं सम्पूजयामास यथा शक्रो बृहस्पतिम्॥

pratyudgamya ca kākutsthaḥ krośamātraṃ sahānujaḥ |gārgyaṃ sampūjayāmāsa yathā śakro bṛhaspatim ||

तथा सम्पूज्य तमृषिं तद्धनं प्रतिगृह्य च ।पृष्ट्वा प्रतिपदं सर्वं कुशलं मातुलस्य च ।उपविष्टं महाभागं रामः प्रष्टुं प्रचक्रमे॥

tathā sampūjya tamṛṣiṃ taddhanaṃ pratigṛhya ca |pṛṣṭvā pratipadaṃ sarvaṃ kuśalaṃ mātulasya ca |upaviṣṭaṃ mahābhāgaṃ rāmaḥ praṣṭuṃ pracakrame ||

किमाह मातुलो वाक्यं यदर्थं भगवानिह ।प्राप्तो वाक्यविदां श्रेष्ठः साक्षादिव बृहस्पतिः॥

kimāha mātulo vākyaṃ yadarthaṃ bhagavāniha |prāpto vākyavidāṃ śreṣṭhaḥ sākṣādiva bṛhaspatiḥ ||

रामस्य भाषितं श्रुत्वा महर्षिः कार्यविस्तरम् ।वक्तुमद्भुतसङ्काशं राघवायोपचक्रमे॥

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā maharṣiḥ kāryavistaram |vaktumadbhutasaṅkāśaṃ rāghavāyopacakrame ||

मातुलस्ते महाबाहो वाक्यमाह नरर्षभः ।युधाजित्प्रीतिसंयुक्तं श्रूयतां यदि रोचते॥

mātulaste mahābāho vākyamāha nararṣabhaḥ |yudhājitprītisaṃyuktaṃ śrūyatāṃ yadi rocate ||

अयं गन्धर्वविषयः फलमूलोपशोभितः ।सिन्धोरुभयतः पार्श्वे देशः परमशोभनः॥

ayaṃ gandharvaviṣayaḥ phalamūlopaśobhitaḥ |sindhorubhayataḥ pārśve deśaḥ paramaśobhanaḥ ||

तं च रक्षन्ति गन्धर्वाः सायुधा युद्धकोविदाः ।शैलूषस्य सुता वीर त्रिकोट्यो वै महाबलाः॥

taṃ ca rakṣanti gandharvāḥ sāyudhā yuddhakovidāḥ |śailūṣasya sutā vīra trikoṭyo vai mahābalāḥ ||

तान्विनिर्जित्य काकुत्स्थ गन्धर्वनगरं शुभम् ।निवेशय महाबोहो स्वे पुरे सुसमाहिते॥

tānvinirjitya kākutstha gandharvanagaraṃ śubham |niveśaya mahāboho sve pure susamāhite ||

अन्यस्य न गतिस्तत्र देशः परमशोभनः ।रोचतां ते महाबाहो नाहं त्वामहितं वदे॥

anyasya na gatistatra deśaḥ paramaśobhanaḥ |rocatāṃ te mahābāho nāhaṃ tvāmahitaṃ vade ||

तच्छ्रुत्वा राघवः प्रीतो महर्षेर्मातुलस्य च ।उवाच बाढमित्येव भरतं चान्ववैक्षत॥

tacchrutvā rāghavaḥ prīto maharṣermātulasya ca |uvāca bāḍhamityeva bharataṃ cānvavaikṣata ||

सो ऽब्रवीद्राघवः प्रीतः साञ्जलिप्रग्रहो द्विजम् ।इमौ कुमारौ तं देशं ब्रह्मर्षे विचरिष्यतः॥

so 'bravīdrāghavaḥ prītaḥ sāñjalipragraho dvijam |imau kumārau taṃ deśaṃ brahmarṣe vicariṣyataḥ ||

भरतस्यात्मजौ वीरौ तक्षः पुष्कल एव च ।मातुलेन सुगुप्तौ तु धर्मेण सुसमाहितौ॥

bharatasyātmajau vīrau takṣaḥ puṣkala eva ca |mātulena suguptau tu dharmeṇa susamāhitau ||

भरतं चाग्रतः कृत्वा कुमारौ सबलानुगौ ।निहत्य गन्धर्वसुतान्द्वे पुरे विभजिष्यतः॥

bharataṃ cāgrataḥ kṛtvā kumārau sabalānugau |nihatya gandharvasutāndve pure vibhajiṣyataḥ ||

निवेश्य ते पुरवरे आत्मजौ सन्निवेश्य च ।आगमिष्यति मे भूयः सकाशमतिधार्मिकः॥

niveśya te puravare ātmajau sanniveśya ca |āgamiṣyati me bhūyaḥ sakāśamatidhārmikaḥ ||

ब्रह्मर्षिमेवमुक्त्वा तु भरतं सबलानुगम् ।आज्ञापयामास तदा कुमारौ चाभ्यषेचयत्॥

brahmarṣimevamuktvā tu bharataṃ sabalānugam |ājñāpayāmāsa tadā kumārau cābhyaṣecayat ||

नक्षत्रेण च सौम्येन पुरस्कृत्याङ्गिरस्सुतम् ।भरतः सह सैन्येन कुमाराभ्यां विनिर्ययौ॥

nakṣatreṇa ca saumyena puraskṛtyāṅgirassutam |bharataḥ saha sainyena kumārābhyāṃ viniryayau ||

सा सेना शक्रयुक्तेव नगरान्निर्ययावथ ।राघवानुगता दूरं दुराधर्षा सुरैरपि॥

sā senā śakrayukteva nagarānniryayāvatha |rāghavānugatā dūraṃ durādharṣā surairapi ||

मांसादानि च सत्त्वानि रक्षांसि सुमहान्ति च ।अनुजग्मुर्हि भरतं रुधिरस्य पिपासया॥

māṃsādāni ca sattvāni rakṣāṃsi sumahānti ca |anujagmurhi bharataṃ rudhirasya pipāsayā ||

भूतग्रामाश्च बहवो मांसभक्षाः सुदारुणाः ।गन्धर्वपुत्रमांसानि भोक्तुकामाः सहस्रशः॥

bhūtagrāmāśca bahavo māṃsabhakṣāḥ sudāruṇāḥ |gandharvaputramāṃsāni bhoktukāmāḥ sahasraśaḥ ||

सिंहव्याघ्रवराहाणां खेचराणां च पक्षिणाम् ।बहूनि वै सहस्राणि सेनाया ययुरग्रतः॥

siṃhavyāghravarāhāṇāṃ khecarāṇāṃ ca pakṣiṇām |bahūni vai sahasrāṇi senāyā yayuragrataḥ ||

अध्यर्धमासमुषिता पथि सेना निरामया ।हृष्टपुष्टजनाकीर्णा केकयं समुपागमत्॥

adhyardhamāsamuṣitā pathi senā nirāmayā |hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā kekayaṃ samupāgamat ||