Kanda.Sarga 7.105
Valmiki Ramayana · 18 verses
- 7.105.1
तथा तयोः संवदतोर्दुर्वासा भगवानृषिः ।रामस्य दर्शनाकाङ्क्षी राजद्वारमुपागमत्॥
tathā tayoḥ saṃvadatordurvāsā bhagavānṛṣiḥ |rāmasya darśanākāṅkṣī rājadvāramupāgamat ||
- 7.105.2
सो ऽभिगम्य तु सौमित्रिमुवाच ऋषिसत्तमः ।रामं दर्शय मे शीघ्रं पुरा मे ऽर्थो ऽतिवर्तते॥
so 'bhigamya tu saumitrimuvāca ṛṣisattamaḥ |rāmaṃ darśaya me śīghraṃ purā me 'rtho 'tivartate ||
- 7.105.3
मुनेस्तु भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा ।अभिवाद्य महात्मानं वाक्यमेतदुवाच ह॥
munestu bhāṣitaṃ śrutvā lakṣmaṇaḥ paravīrahā |abhivādya mahātmānaṃ vākyametaduvāca ha ||
- 7.105.4
किं कार्यं ब्रूहि भगवन्को वा ऽर्थः किं करोम्यहम् ।व्यग्रो हि राघवो ब्रह्मन्मुहूर्तं प्रतिपाल्यताम्॥
kiṃ kāryaṃ brūhi bhagavanko vā 'rthaḥ kiṃ karomyaham |vyagro hi rāghavo brahmanmuhūrtaṃ pratipālyatām ||
- 7.105.5
तच्छ्रुत्वा ऋषिशार्दूलः क्रोधेन कलुषीकृतः ।उवाच लक्ष्मणं वाक्यं निर्दहन्निव चक्षुषा॥
tacchrutvā ṛṣiśārdūlaḥ krodhena kaluṣīkṛtaḥ |uvāca lakṣmaṇaṃ vākyaṃ nirdahanniva cakṣuṣā ||
- 7.105.6
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे रामाय प्रतिवेदय ।अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे न निवेदयसे यदि॥
asminkṣaṇe māṃ saumitre rāmāya prativedaya |asminkṣaṇe māṃ saumitre na nivedayase yadi ||
- 7.105.7
विषयं त्वां पुरं चैव शपिष्ये राघवं तथा ।भरतं चैव सौमित्रे युष्माकं या च सन्ततिः॥
viṣayaṃ tvāṃ puraṃ caiva śapiṣye rāghavaṃ tathā |bharataṃ caiva saumitre yuṣmākaṃ yā ca santatiḥ ||
- 7.105.8
न हि शक्ष्याम्यहं भूयो मन्युं धारयितुं हृदि ।तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यं तस्य महात्मनः ।चिन्तयामास मनसा तस्य वाक्यस्य निश्चयम्॥
na hi śakṣyāmyahaṃ bhūyo manyuṃ dhārayituṃ hṛdi |tacchrutvā ghorasaṅkāśaṃ vākyaṃ tasya mahātmanaḥ |cintayāmāsa manasā tasya vākyasya niścayam ||
- 7.105.9
एकस्य मरणं मे ऽस्तु मा भूत्सर्वविनाशनम् ।इति बुद्ध्या विनिश्चित्य राघवाय न्यवेदयत्॥
ekasya maraṇaṃ me 'stu mā bhūtsarvavināśanam |iti buddhyā viniścitya rāghavāya nyavedayat ||
- 7.105.10
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा रामः कालं विसृज्य च ।निस्सृत्य त्वरितं राजा अत्रेः पुत्रं ददर्श ह॥
lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā rāmaḥ kālaṃ visṛjya ca |nissṛtya tvaritaṃ rājā atreḥ putraṃ dadarśa ha ||
- 7.105.11
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।किं कार्यमिति काकुत्स्थः कृताञ्जलिरभाषत॥
so 'bhivādya mahātmānaṃ jvalantamiva tejasā |kiṃ kāryamiti kākutsthaḥ kṛtāñjalirabhāṣata ||
- 7.105.12
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा मुनिवरः प्रभुम् ।प्रत्याह रामं दुर्वासाः श्रूयतां धर्मवत्सल॥
tadvākyaṃ rāghaveṇoktaṃ śrutvā munivaraḥ prabhum |pratyāha rāmaṃ durvāsāḥ śrūyatāṃ dharmavatsala ||
- 7.105.13
अद्य वर्षसहस्रस्य समाप्तिस्तपसो मम ।सो ऽहं भोजनमिच्छामि यथासिद्धं तवानघ॥
adya varṣasahasrasya samāptistapaso mama |so 'haṃ bhojanamicchāmi yathāsiddhaṃ tavānagha ||
- 7.105.14
तच्छ्रुत्वा वचनं राजा राघवः प्रीतमानसः ।भोजनं मुनिमुख्याय यथासिद्धमुपाहरत्॥
tacchrutvā vacanaṃ rājā rāghavaḥ prītamānasaḥ |bhojanaṃ munimukhyāya yathāsiddhamupāharat ||
- 7.105.15
स तु भुक्त्वा मुनिश्रेष्ठस्तदन्नममृतोपमम् ।साधु रामेति सम्भाष्य स्वमाश्रममुपागमत्॥
sa tu bhuktvā muniśreṣṭhastadannamamṛtopamam |sādhu rāmeti sambhāṣya svamāśramamupāgamat ||
- 7.105.16
तस्मिन् गते मुनिवरे स्वाश्रमं लक्ष्मणाग्रजः ।संस्मृत्य कालवाक्यानि ततो दुःखमुपागमत्॥
tasmin gate munivare svāśramaṃ lakṣmaṇāgrajaḥ |saṃsmṛtya kālavākyāni tato duḥkhamupāgamat ||
- 7.105.17
दुःखेन च सुसन्तप्तः स्मृत्वा तद्घोरदर्शनम् ।अवाङ्मुखो दीनमना व्याहर्तुं न शशाक ह॥
duḥkhena ca susantaptaḥ smṛtvā tadghoradarśanam |avāṅmukho dīnamanā vyāhartuṃ na śaśāka ha ||
- 7.105.18
ततो बुद्ध्या विनिश्चित्य कालवाक्यानि राघवः ।नैतदस्तीति निश्चित्य तूष्णीमासीन्महायशाः॥
tato buddhyā viniścitya kālavākyāni rāghavaḥ |naitadastīti niścitya tūṣṇīmāsīnmahāyaśāḥ ||