Valmiki Ramayana, opened as a book

ततः प्रत्युषसि प्राप्ते प्राप्तधर्मार्थनिश्चयः ।राक्षसाधिपतेर्वेश्म भीमकर्मा विभीषणः॥ ॥१॥

शैलाग्रचयसम्काशम् शैलशृज्~गमिवोन्नतम् ।सुविभक्तमहाकक्षम् महाजनपरिग्रहम्॥ ॥२॥

मतिमद्भिर्महामात्रैरनुरकैरधिष्ठितम् ।राक्षसैराप्तपर्याप्तैह् सर्वतः परिरक्षितम्॥ ॥३॥

मत्तमातज्~गनिःश्वासैर्व्याकुलीकृतमारुतम् ।शज्~खघोषमहाघोषम् तूर्यसम्बाधनादितम्॥ ॥४॥

प्रमदाजनसम्बाधम् प्रजल्पितमहापथम् ।तप्तकाञ्चननिर्यूहम् भूषणोत्तमभूषितम्॥ ॥५॥

गन्धर्वाणामिवावासमालयम् मरुतामिव ।रत्नसम्चयसम्बाधम् भवनम् भोगिनामिव॥ ॥६॥

तम् महाभ्रमिवादित्य स्तेजोविस्तृतरश्मिमान् ।अग्रजस्यालयम् वीरः प्रविवेश महाद्युतिः॥ ॥७॥

पुण्यान् पुण्याहघोषाम्श्च वेदिविद्भिरुदाहृतान् ।शुश्राव सुमहातेजा भ्रातुर्विजयसम्श्रितान्॥ ॥८॥

पूजितान् दधिपात्रैश्च सर्पिर्भिः सुमनोक्षतैः ।मन्त्रवेदविदो विप्रान् ददर्श स महाबलः॥ ॥९॥

स पूज्यमानो रक्षोभिद्दीप्यमानम् स्वतेजसा ।असवस्थम् महाबाहुर्ववन्दे धनदानुजम्॥ ॥१०॥

स राजदृष्टिसम्पन्नमासनम् हेमभूषितम् ।जगाम समुदाचारम् प्रयुज्याचारकोविदः॥ ॥११॥

स रावणम् महात्मानम् विजने मन्त्रिसम्निधौ ।उवाच हितमत्यर्थम् वचनम् हेतुनिश्चितम्॥ ॥१२॥

प्रसाद्य भ्रातरम् ज्येष्ठम् सान्त्वेनोपस्थितक्रमः ।देशकालार्थसम्वादि दृष्टलोकपरावः॥ ॥१३॥

यदा प्रभृति वैदेही सम्प्राप्तेह परतप ।तदा प्रभृति दृश्यन्ते निमित्तान्यशुभानि नः॥ ॥१४॥

सस्फुलिज्~गः सधूमार्चिह् सधूमकलुषोदयः ।मन्त्रसम्घहुतोऽप्यग्निर्न सम्यगभिवर्धते॥ ॥१५॥

अग्निष्ठेष्वग्निशालासु तथा ब्रह्मस्थलीषु च ।परीपृपाणि दृश्यन्ते हव्येषु च पिपीलिकाः॥ ॥१६॥

गवाम् पयाम्सि स्कन्नानि विमदा वरकुञ्जराः ।दीनमश्वाः प्रहेषन्ते न च ग्रासाभिनन्दिनः॥ ॥१७॥

खरोष्ट्राश्वतरा राजन्भिन्न्रोमाः स्रवन्ति च ।न स्वभावेऽवतिष्ठन्ते विधानैरपि चिन्तताः॥ ॥१८॥

वायसाः सघशः क्रूरा व्याहरन्ति समन्ततः ।समवेताश्च दृश्यन्ते विमानाग्रेषु सम्घशः॥ ॥१९॥

गृध्राश्च परिलीयन्ते पुरीमुपरि पिण्डिताः ।उपपन्नाश्च सम्ध्ये द्वे व्याहरन्त्यशिवम् शिवाः॥ ॥२०॥

क्रव्यादानाम् मृगाणाम् च पुरीद्वारेषु सज्~घशः ।श्रूयन्ते विपुला घोषाः सविस्फूर्जितनिःस्वनाः॥ ॥२१॥

तदेवम् प्रस्तुते कार्ते प्रायश्चित्तमिदम् क्षमम् ।रोचये वीर वैदेही राघवाय प्रदीयताम्॥ ॥२२॥

इदम् च यदि वामोहाल्लोभाद्वा व्याहृतम् मया ।तत्राप् च महाराज न दोषम् कर्तुमर्हसि॥ ॥२३॥

अयम् हि दोषः सर्वस्य जनस्याप्योपलक्ष्यते ।रक्षसाम् राक्षसीनाम् च पुरस्यान्तः पुरस्य च॥ ॥२४॥

प्रापणे चास्य मन्त्रस्य निवृत्ताः सर्वमन्त्रिणः ।अवश्यम् च मया वाच्यम् यद्दृष्टमथवा श्रुतम्॥ ॥२५॥

सम्विधाय यथान्यायम् तद्भवान् कर्तुमर्हति ।इति स्वमन्त्रिणाम् मध्ये भ्राता भ्रातरमूचिवान्॥ ॥२६॥

रावणम् रक्षसाम् श्रेष्ठम् पथ्यमेतद्विभीषणः ॥। ॥२७॥

हितम् महार्थम् मऋदु हेतुसम्हितम् ।व्यतीतकालायतिसम्प्रतिक्षमम् ॥। ॥२८॥

निशम्य तद्वाक्यमुपस्थितज्वरः ।प्रसज्~गवानुत्तरमेत दब्रवीत्॥ ॥२९॥

भयम् न पश्यामि कुतश्चिदप्यहम् ।न राघवः प्राप्स्यति जातु मैथिलीम् ॥। ॥३०॥

सुरैः सहेन्द्रैरपि सम्गरे कथम् ।ममाग्रतः स्थास्यति लक्ष्मणाग्रजः॥ ॥३१॥

इत्येवमुक्र्वा सुरसैन्यनाशनो ।महाबलः सम्यति चण्डविक्रमः ॥। ॥३२॥

दशाननो भ्रातरमाप्तवादिनम् ।विसर्जयामास तदा विभीषणम्॥ ॥३३॥