Valmiki Ramayana, opened as a book

सारणस्य वचः श्रुत्वा रावणम् राक्षस अधिपम् ।बलम् आलोकयन् सर्वम् शुको वाक्यम् अथ अब्रवीत्॥ ॥१॥

स्थितान् पश्यसि यान् एतान् मत्तान् इव महाद्विपान् ।न्यग्रोधान् इव गान्गेयान् सालान् हैमवतीन् इव॥ ॥२॥

एते दुष्प्रसहा राजन् बलिनः काम रूपिणः ।दैत्य दानव सम्काशा युद्धे देव पराक्रमाः॥ ॥३॥

एषाम् कोटि सहस्राणि नव पन्च च सप्त च ।तथा शन्ख सहस्राणि तथा वृन्द शतानि च॥ ॥४॥

एते सुग्रीव सचिवाः किष्किन्धा निलयाः सदा ।हरयो देव गन्धर्वैर् उत्पन्नाः काम रूपिणः॥ ॥५॥

यौ तौ पश्यसि तिष्ठन्तौ कुमारौ देव रूपिणौ ।मैन्दः च द्विविदः च उभौ ताभ्याम् न अस्ति समो युधि॥ ॥६॥

ब्रह्मणा समनुज्ञाताव् अमृत प्राशिनाव् उभौ ।आशम्सेते युधा लंकाम् एतौ मर्दितुम् ओजसा॥ ॥७॥

यम् तु पश्यसि तिष्ठन्तम् प्रभिन्नम् इव कुन्जरम् ।यो बलात् क्षोभयेत् क्रुद्धः समुद्रम् अपि वानरः॥ ॥८॥

एषो अभिगन्ता लंकाया वैदेह्यास् तव च प्रभो ।एनम् पश्य पुरा दृष्टम् वानरम् पुनर् आगतम्॥ ॥९॥

ज्येष्ठः केसरिणः पुत्रो वात आत्मज इति श्रुतः ।हनूमान् इति विख्यातो लन्घितो येन सागरः॥ ॥१०॥

काम रूपी हरि श्रेष्ठो बल रूप समन्वितः ।अनिवार्य गतिः चैव यथा सततगः प्रभुः॥ ॥११॥

उद्यन्तम् भास्करम् दृष्ट्वा बालः किल पिपासितः ।त्रियोजन सहस्रम् तु अध्वानम् अवतीर्य हि॥ ॥१२॥

आदित्यम् आहरिष्यामि न मे क्षुत् प्रतियास्यति ।इति सम्चिन्त्य मनसा पुरा एष बल दर्पितः॥ ॥१३॥

अनाधृष्यतमम् देवम् अपि देव ऋषि दानवैः ।अनासाद्य एव पतितो भास्कर उदयने गिरौ॥ ॥१४॥

पतितस्य कपेर् अस्य हनुर् एका शिला तले ।किम्चिद् भिन्ना दृढ हनोर् हनूमान् एष तेन वै॥ ॥१५॥

सत्यम् आगम योगेन मम एष विदितो हरिः ।न अस्य शक्यम् बलम् रूपम् प्रभावो वा अनुभाषितुम्॥ ॥१६॥

एष आशम्सते लंकाम् एको मर्दितुम् ओजसा ।येव जाज्वल्यतेऽसौ वै धूमकेतुस्तवाद्य वै॥ ॥१७॥

लंकायाम् निहितश्चापि कथम् विस्मरसे कसिम् ।यः च एषो अनन्तरः शूरः श्यामः पद्म निभ ईक्षणः॥ ॥१८॥

इक्ष्वाकूणाम् अतिरथो लोके विख्यात पौरुषः ।यस्मिन् न चलते धर्मो यो धर्मम् न अतिवर्तते॥ ॥१९॥

यो ब्राह्मम् अस्त्रम् वेदामः च वेद वेदविदाम् वरः ।यो भिन्द्याद् गगनम् बाणैः पर्वतामः च अपि दारयेत्॥ ॥२०॥

यस्य मृत्योर् इव क्रोधः शक्रस्य इव पराक्रमः ।यस्य भार्या जन्स्थानात्सीता चापि हृता त्वया॥ ॥२१॥

स एष रामस् त्वाम् योद्धुम् राजन् समभिवर्तते ।यः च एष दक्षिणे पार्श्वे शुद्ध जाम्बू नद प्रभः॥ ॥२२॥

विशाल वक्षास् ताम्र अक्षो नील कुन्चित मूर्धजः ।एषो अस्य लक्ष्मणो नाम भ्राता प्राण समः प्रियः॥ ॥२३॥

नये युद्धे च कुशलः सर्व शास्त्रभृताम् वरः ।अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तो बुद्धिमान् बली॥ ॥२४॥

रामस्य दक्षिणो बाहुर् नित्यम् प्राणो बहिः चरः ।न हि एष राघवस्य अर्थे जीवितम् परिरक्षति॥ ॥२५॥

एष एव आशम्सते युद्धे निहन्तुम् सर्व राक्षसान् ।यस् तु सव्यम् असौ पक्षम् रामस्य आश्रित्य तिष्ठति॥ ॥२६॥

रक्षो गण परिक्षिप्तो राजा हि एष विभीषणः ।श्रीमता राज राजेन लंकायाम् अभिषेचितः॥ ॥२७॥

त्वाम् एव प्रतिसम्रब्धो युद्धाय एषो अभिवर्तते ।यम् तु पश्यसि तिष्ठन्तम् मध्ये गिरिम् इव अचलम्॥ ॥२८॥

सर्व शाखा मृग इन्द्राणाम् भर्तारम् अपराजितम् ।तेजसा यशसा बुद्ध्या ज्ञानेन अभिजनेन च॥ ॥२९॥

यः कपीन् अति बभ्राज हिमवान् इव पर्वतान् ।किष्किन्धाम् यः समध्यास्ते गुहाम् सगहन द्रुमाम्॥ ॥३०॥

दुर्गाम् पर्वत दुर्गस्थाम् प्रधानैः सह यूथपैः ।यस्य एषा कान्चनी माला शोभते शत पुष्करा॥ ॥३१॥

कान्ता देव मनुष्याणाम् यस्याम् लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ।एताम् च मालाम् ताराम् च कपि राज्यम् च शाश्वतम्॥ ॥३२॥

सुग्रीवो वालिनम् हत्वा रामेण प्रतिपादितः ।शतम् शतसहस्राणाम् कोटिमाहुर्मनीषिणः॥ ॥३३॥

शतम् कोटिसहस्राणाम् शङ्कुरित्यभिधीयते ।शतम् शङ्कुसहस्राणाम् महाशङ्कुरिति स्मृतः॥ ॥३४॥

महाशङ्क्य्सहस्राणाम् शतम् वृन्दमिहोच्यते ।शतम् नृन्दसहस्राणाम् महावृन्दमिति स्मृतम्॥ ॥३५॥

महावृन्दसहस्राणाम् शतम् पद्ममिहोच्यते ।शतम् पद्मसहस्राणाम् महापद्ममिति स्मृतम्॥ ॥३६॥

महापद्मसहस्राणाम् शतम् खर्वमिहोच्यते ।शतम् खर्वसहस्राणाम् महाखर्वमिति स्मृतम्॥ ॥३७॥

महाखर्वसहस्राणाम् समुद्रमभिधीयते ।शतम् समुद्रसाहस्रमोघ इत्यभिधीयते॥ ॥३८॥

शतमोघसहस्राणाम् महौघ इति विश्रुतः ।एवम् कोटि सहस्रेण शन्कूनाम् च शतेन च॥ ॥३९॥

महाशङ्कुसहस्रेण तथा वृन्दशतेन च ।महावृन्दसहस्रेण तथा पद्मशतेन च॥ ॥४०॥

महापद्मसहस्रेण तथा खर्वशतेन च ।समुद्रेण च तेनैव महुघेन तथैव च॥ ॥४१॥

एष कोटिमहौघेन समुद्रसदृशेन च ।विभीषणेन वीरेण सचिवैः परिवारितः॥ ॥४२॥

सुग्रीवो वानर इन्द्रस् त्वाम् युद्ध अर्थम् अभिवर्तते ।महाबलवृतो नित्यम् महाबलपराक्रमः॥ ॥४३॥

इमाम् महाराज समीक्ष्य वाहिनीम् ।उपस्थिताम् प्रज्वलित ग्रह उपमाम् ।ततः प्रयत्नः परमो विधीयताम् ।यथा जयः स्यान् न परैः पराजयः॥ ॥४४॥