Parva.Adhyaya 1.123

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

अर्जुनस्तु परं यत्नमातस्थे गुरुपूजनेअस्त्रे च परमं योगं प्रियो द्रोणस्य चाभवत्

arjunastu paraṃ yatnamātasthe gurupūjaneastre ca paramaṃ yogaṃ priyo droṇasya cābhavat

द्रोणेन तु तदाहूय रहस्युक्तोऽन्नसाधकःअन्धकारेऽर्जुनायान्नं न देयं ते कथंचन

droṇena tu tadāhūya rahasyukto'nnasādhakaḥandhakāre'rjunāyānnaṃ na deyaṃ te kathaṃcana

ततः कदाचिद्भुञ्जाने प्रववौ वायुरर्जुनेतेन तत्र प्रदीपः स दीप्यमानो निवापितः

tataḥ kadācidbhuñjāne pravavau vāyurarjunetena tatra pradīpaḥ sa dīpyamāno nivāpitaḥ

भुङ्क्त एवार्जुनो भक्तं न चास्यास्याद्व्यमुह्यतहस्तस्तेजस्विनो नित्यमन्नग्रहणकारणात्तदभ्यासकृतं मत्वा रात्रावभ्यस्त पाण्डवः

bhuṅkta evārjuno bhaktaṃ na cāsyāsyādvyamuhyatahastastejasvino nityamannagrahaṇakāraṇāttadabhyāsakṛtaṃ matvā rātrāvabhyasta pāṇḍavaḥ

तस्य ज्यातलनिर्घोषं द्रोणः शुश्राव भारतउपेत्य चैनमुत्थाय परिष्वज्येदमब्रवीत्

tasya jyātalanirghoṣaṃ droṇaḥ śuśrāva bhārataupetya cainamutthāya pariṣvajyedamabravīt

प्रयतिष्ये तथा कर्तुं यथा नान्यो धनुर्धरःत्वत्समो भविता लोके सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

prayatiṣye tathā kartuṃ yathā nānyo dhanurdharaḥtvatsamo bhavitā loke satyametadbravīmi te

ततो द्रोणोऽर्जुनं भूयो रथेषु च गजेषु चअश्वेषु भूमावपि च रणशिक्षामशिक्षयत्

tato droṇo'rjunaṃ bhūyo ratheṣu ca gajeṣu caaśveṣu bhūmāvapi ca raṇaśikṣāmaśikṣayat

गदायुद्धेऽसिचर्यायां तोमरप्रासशक्तिषुद्रोणः संकीर्णयुद्धेषु शिक्षयामास पाण्डवम्

gadāyuddhe'sicaryāyāṃ tomaraprāsaśaktiṣudroṇaḥ saṃkīrṇayuddheṣu śikṣayāmāsa pāṇḍavam

तस्य तत्कौशलं दृष्ट्वा धनुर्वेदजिघृक्षवःराजानो राजपुत्राश्च समाजग्मुः सहस्रशः

tasya tatkauśalaṃ dṛṣṭvā dhanurvedajighṛkṣavaḥrājāno rājaputrāśca samājagmuḥ sahasraśaḥ

ततो निषादराजस्य हिरण्यधनुषः सुतःएकलव्यो महाराज द्रोणमभ्याजगाम ह

tato niṣādarājasya hiraṇyadhanuṣaḥ sutaḥekalavyo mahārāja droṇamabhyājagāma ha

न स तं प्रतिजग्राह नैषादिरिति चिन्तयन्शिष्यं धनुषि धर्मज्ञस्तेषामेवान्ववेक्षया

na sa taṃ pratijagrāha naiṣādiriti cintayanśiṣyaṃ dhanuṣi dharmajñasteṣāmevānvavekṣayā

स तु द्रोणस्य शिरसा पादौ गृह्य परंतपःअरण्यमनुसंप्राप्तः कृत्वा द्रोणं महीमयम्

sa tu droṇasya śirasā pādau gṛhya paraṃtapaḥaraṇyamanusaṃprāptaḥ kṛtvā droṇaṃ mahīmayam

तस्मिन्नाचार्यवृत्तिं च परमामास्थितस्तदाइष्वस्त्रे योगमातस्थे परं नियममास्थितः

tasminnācāryavṛttiṃ ca paramāmāsthitastadāiṣvastre yogamātasthe paraṃ niyamamāsthitaḥ

परया श्रद्धया युक्तो योगेन परमेण चविमोक्षादानसंधाने लघुत्वं परमाप सः

parayā śraddhayā yukto yogena parameṇa cavimokṣādānasaṃdhāne laghutvaṃ paramāpa saḥ

अथ द्रोणाभ्यनुज्ञाताः कदाचित्कुरुपाण्डवाःरथैर्विनिर्ययुः सर्वे मृगयामरिमर्दनाः

atha droṇābhyanujñātāḥ kadācitkurupāṇḍavāḥrathairviniryayuḥ sarve mṛgayāmarimardanāḥ

तत्रोपकरणं गृह्य नरः कश्चिद्यदृच्छयाराजन्ननुजगामैकः श्वानमादाय पाण्डवान्

tatropakaraṇaṃ gṛhya naraḥ kaścidyadṛcchayārājannanujagāmaikaḥ śvānamādāya pāṇḍavān

तेषां विचरतां तत्र तत्तत्कर्म चिकीर्षताम्श्वा चरन्स वने मूढो नैषादिं प्रति जग्मिवान्

teṣāṃ vicaratāṃ tatra tattatkarma cikīrṣatāmśvā caransa vane mūḍho naiṣādiṃ prati jagmivān

स कृष्णं मलदिग्धाङ्गं कृष्णाजिनधरं वनेनैषादिं श्वा समालक्ष्य भषंस्तस्थौ तदन्तिके

sa kṛṣṇaṃ maladigdhāṅgaṃ kṛṣṇājinadharaṃ vanenaiṣādiṃ śvā samālakṣya bhaṣaṃstasthau tadantike

तदा तस्याथ भषतः शुनः सप्त शरान्मुखेलाघवं दर्शयन्नस्त्रे मुमोच युगपद्यथा

tadā tasyātha bhaṣataḥ śunaḥ sapta śarānmukhelāghavaṃ darśayannastre mumoca yugapadyathā

स तु श्वा शरपूर्णास्यः पाण्डवानाजगाम हतं दृष्ट्वा पाण्डवा वीरा विस्मयं परमं ययुः

sa tu śvā śarapūrṇāsyaḥ pāṇḍavānājagāma hataṃ dṛṣṭvā pāṇḍavā vīrā vismayaṃ paramaṃ yayuḥ

लाघवं शब्दवेधित्वं दृष्ट्वा तत्परमं तदाप्रेक्ष्य तं व्रीडिताश्चासन्प्रशशंसुश्च सर्वशः

lāghavaṃ śabdavedhitvaṃ dṛṣṭvā tatparamaṃ tadāprekṣya taṃ vrīḍitāścāsanpraśaśaṃsuśca sarvaśaḥ

तं ततोऽन्वेषमाणास्ते वने वननिवासिनम्ददृशुः पाण्डवा राजन्नस्यन्तमनिशं शरान्

taṃ tato'nveṣamāṇāste vane vananivāsinamdadṛśuḥ pāṇḍavā rājannasyantamaniśaṃ śarān

न चैनमभ्यजानंस्ते तदा विकृतदर्शनम्अथैनं परिपप्रच्छुः को भवान्कस्य वेत्युत

na cainamabhyajānaṃste tadā vikṛtadarśanamathainaṃ paripapracchuḥ ko bhavānkasya vetyuta

एकलव्य उवाच · ekalavya uvāca

निषादाधिपतेर्वीरा हिरण्यधनुषः सुतम्द्रोणशिष्यं च मां वित्त धनुर्वेदकृतश्रमम्

niṣādādhipatervīrā hiraṇyadhanuṣaḥ sutamdroṇaśiṣyaṃ ca māṃ vitta dhanurvedakṛtaśramam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ते तमाज्ञाय तत्त्वेन पुनरागम्य पाण्डवाःयथावृत्तं च ते सर्वं द्रोणायाचख्युरद्भुतम्

te tamājñāya tattvena punarāgamya pāṇḍavāḥyathāvṛttaṃ ca te sarvaṃ droṇāyācakhyuradbhutam

कौन्तेयस्त्वर्जुनो राजन्नेकलव्यमनुस्मरन्रहो द्रोणं समागम्य प्रणयादिदमब्रवीत्

kaunteyastvarjuno rājannekalavyamanusmaranraho droṇaṃ samāgamya praṇayādidamabravīt

नन्वहं परिरभ्यैकः प्रीतिपूर्वमिदं वचःभवतोक्तो न मे शिष्यस्त्वद्विशिष्टो भविष्यति

nanvahaṃ parirabhyaikaḥ prītipūrvamidaṃ vacaḥbhavatokto na me śiṣyastvadviśiṣṭo bhaviṣyati

अथ कस्मान्मद्विशिष्टो लोकादपि च वीर्यवान्अस्त्यन्यो भवतः शिष्यो निषादाधिपतेः सुतः

atha kasmānmadviśiṣṭo lokādapi ca vīryavānastyanyo bhavataḥ śiṣyo niṣādādhipateḥ sutaḥ

मुहूर्तमिव तं द्रोणश्चिन्तयित्वा विनिश्चयम्सव्यसाचिनमादाय नैषादिं प्रति जग्मिवान्

muhūrtamiva taṃ droṇaścintayitvā viniścayamsavyasācinamādāya naiṣādiṃ prati jagmivān

ददर्श मलदिग्धाङ्गं जटिलं चीरवाससम्एकलव्यं धनुष्पाणिमस्यन्तमनिशं शरान्

dadarśa maladigdhāṅgaṃ jaṭilaṃ cīravāsasamekalavyaṃ dhanuṣpāṇimasyantamaniśaṃ śarān

एकलव्यस्तु तं दृष्ट्वा द्रोणमायान्तमन्तिकात्अभिगम्योपसंगृह्य जगाम शिरसा महीम्

ekalavyastu taṃ dṛṣṭvā droṇamāyāntamantikātabhigamyopasaṃgṛhya jagāma śirasā mahīm

पूजयित्वा ततो द्रोणं विधिवत्स निषादजःनिवेद्य शिष्यमात्मानं तस्थौ प्राञ्जलिरग्रतः

pūjayitvā tato droṇaṃ vidhivatsa niṣādajaḥnivedya śiṣyamātmānaṃ tasthau prāñjaliragrataḥ

ततो द्रोणोऽब्रवीद्राजन्नेकलव्यमिदं वचःयदि शिष्योऽसि मे तूर्णं वेतनं संप्रदीयताम्

tato droṇo'bravīdrājannekalavyamidaṃ vacaḥyadi śiṣyo'si me tūrṇaṃ vetanaṃ saṃpradīyatām

एकलव्यस्तु तच्छ्रुत्वा प्रीयमाणोऽब्रवीदिदम्किं प्रयच्छामि भगवन्नाज्ञापयतु मां गुरुः

ekalavyastu tacchrutvā prīyamāṇo'bravīdidamkiṃ prayacchāmi bhagavannājñāpayatu māṃ guruḥ

न हि किंचिददेयं मे गुरवे ब्रह्मवित्तमतमब्रवीत्त्वयाङ्गुष्ठो दक्षिणो दीयतां मम

na hi kiṃcidadeyaṃ me gurave brahmavittamatamabravīttvayāṅguṣṭho dakṣiṇo dīyatāṃ mama

एकलव्यस्तु तच्छ्रुत्वा वचो द्रोणस्य दारुणम्प्रतिज्ञामात्मनो रक्षन्सत्ये च निरतः सदा

ekalavyastu tacchrutvā vaco droṇasya dāruṇampratijñāmātmano rakṣansatye ca nirataḥ sadā

तथैव हृष्टवदनस्तथैवादीनमानसःछित्त्वाविचार्य तं प्रादाद्द्रोणायाङ्गुष्ठमात्मनः

tathaiva hṛṣṭavadanastathaivādīnamānasaḥchittvāvicārya taṃ prādāddroṇāyāṅguṣṭhamātmanaḥ

ततः परं तु नैषादिरङ्गुलीभिर्व्यकर्षतन तथा स तु शीघ्रोऽभूद्यथा पूर्वं नराधिप

tataḥ paraṃ tu naiṣādiraṅgulībhirvyakarṣatana tathā sa tu śīghro'bhūdyathā pūrvaṃ narādhipa

ततोऽर्जुनः प्रीतमना बभूव विगतज्वरःद्रोणश्च सत्यवागासीन्नान्योऽभ्यभवदर्जुनम्

tato'rjunaḥ prītamanā babhūva vigatajvaraḥdroṇaśca satyavāgāsīnnānyo'bhyabhavadarjunam

द्रोणस्य तु तदा शिष्यौ गदायोग्यां विशेषतःदुर्योधनश्च भीमश्च कुरूणामभ्यगच्छताम्

droṇasya tu tadā śiṣyau gadāyogyāṃ viśeṣataḥduryodhanaśca bhīmaśca kurūṇāmabhyagacchatām

अश्वत्थामा रहस्येषु सर्वेष्वभ्यधिकोऽभवत्तथाति पुरुषानन्यान्त्सारुकौ यमजावुभौयुधिष्ठिरो रथश्रेष्ठः सर्वत्र तु धनंजयः

aśvatthāmā rahasyeṣu sarveṣvabhyadhiko'bhavattathāti puruṣānanyāntsārukau yamajāvubhauyudhiṣṭhiro rathaśreṣṭhaḥ sarvatra tu dhanaṃjayaḥ

प्रथितः सागरान्तायां रथयूथपयूथपःबुद्धियोगबलोत्साहैः सर्वास्त्रेषु च पाण्डवः

prathitaḥ sāgarāntāyāṃ rathayūthapayūthapaḥbuddhiyogabalotsāhaiḥ sarvāstreṣu ca pāṇḍavaḥ

अस्त्रे गुर्वनुरागे च विशिष्टोऽभवदर्जुनःतुल्येष्वस्त्रोपदेशेषु सौष्ठवेन च वीर्यवान्एकः सर्वकुमाराणां बभूवातिरथोऽर्जुनः

astre gurvanurāge ca viśiṣṭo'bhavadarjunaḥtulyeṣvastropadeśeṣu sauṣṭhavena ca vīryavānekaḥ sarvakumārāṇāṃ babhūvātiratho'rjunaḥ

प्राणाधिकं भीमसेनं कृतविद्यं धनंजयम्धार्तराष्ट्रा दुरात्मानो नामृष्यन्त नराधिप

prāṇādhikaṃ bhīmasenaṃ kṛtavidyaṃ dhanaṃjayamdhārtarāṣṭrā durātmāno nāmṛṣyanta narādhipa

तांस्तु सर्वान्समानीय सर्वविद्यासु निष्ठितान्द्रोणः प्रहरणज्ञाने जिज्ञासुः पुरुषर्षभ

tāṃstu sarvānsamānīya sarvavidyāsu niṣṭhitāndroṇaḥ praharaṇajñāne jijñāsuḥ puruṣarṣabha

कृत्रिमं भासमारोप्य वृक्षाग्रे शिल्पिभिः कृतम्अविज्ञातं कुमाराणां लक्ष्यभूतमुपादिशत्

kṛtrimaṃ bhāsamāropya vṛkṣāgre śilpibhiḥ kṛtamavijñātaṃ kumārāṇāṃ lakṣyabhūtamupādiśat

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

शीघ्रं भवन्तः सर्वे वै धनूंष्यादाय सत्वराःभासमेतं समुद्दिश्य तिष्ठन्तां संहितेषवः

śīghraṃ bhavantaḥ sarve vai dhanūṃṣyādāya satvarāḥbhāsametaṃ samuddiśya tiṣṭhantāṃ saṃhiteṣavaḥ

मद्वाक्यसमकालं च शिरोऽस्य विनिपात्यताम्एकैकशो नियोक्ष्यामि तथा कुरुत पुत्रकाः

madvākyasamakālaṃ ca śiro'sya vinipātyatāmekaikaśo niyokṣyāmi tathā kuruta putrakāḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो युधिष्ठिरं पूर्वमुवाचाङ्गिरसां वरःसंधत्स्व बाणं दुर्धर्ष मद्वाक्यान्ते विमुञ्च च

tato yudhiṣṭhiraṃ pūrvamuvācāṅgirasāṃ varaḥsaṃdhatsva bāṇaṃ durdharṣa madvākyānte vimuñca ca

ततो युधिष्ठिरः पूर्वं धनुर्गृह्य महारवम्तस्थौ भासं समुद्दिश्य गुरुवाक्यप्रचोदितः

tato yudhiṣṭhiraḥ pūrvaṃ dhanurgṛhya mahāravamtasthau bhāsaṃ samuddiśya guruvākyapracoditaḥ

ततो विततधन्वानं द्रोणस्तं कुरुनन्दनम्स मुहूर्तादुवाचेदं वचनं भरतर्षभ

tato vitatadhanvānaṃ droṇastaṃ kurunandanamsa muhūrtāduvācedaṃ vacanaṃ bharatarṣabha

पश्यस्येनं द्रुमाग्रस्थं भासं नरवरात्मजपश्यामीत्येवमाचार्यं प्रत्युवाच युधिष्ठिरः

paśyasyenaṃ drumāgrasthaṃ bhāsaṃ naravarātmajapaśyāmītyevamācāryaṃ pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ

स मुहूर्तादिव पुनर्द्रोणस्तं प्रत्यभाषतअथ वृक्षमिमं मां वा भ्रातॄन्वापि प्रपश्यसि

sa muhūrtādiva punardroṇastaṃ pratyabhāṣataatha vṛkṣamimaṃ māṃ vā bhrātṝnvāpi prapaśyasi

तमुवाच स कौन्तेयः पश्याम्येनं वनस्पतिम्भवन्तं च तथा भ्रातॄन्भासं चेति पुनः पुनः

tamuvāca sa kaunteyaḥ paśyāmyenaṃ vanaspatimbhavantaṃ ca tathā bhrātṝnbhāsaṃ ceti punaḥ punaḥ

तमुवाचापसर्पेति द्रोणोऽप्रीतमना इवनैतच्छक्यं त्वया वेद्धुं लक्ष्यमित्येव कुत्सयन्

tamuvācāpasarpeti droṇo'prītamanā ivanaitacchakyaṃ tvayā veddhuṃ lakṣyamityeva kutsayan

ततो दुर्योधनादींस्तान्धार्तराष्ट्रान्महायशाःतेनैव क्रमयोगेन जिज्ञासुः पर्यपृच्छत

tato duryodhanādīṃstāndhārtarāṣṭrānmahāyaśāḥtenaiva kramayogena jijñāsuḥ paryapṛcchata

अन्यांश्च शिष्यान्भीमादीन्राज्ञश्चैवान्यदेशजान्तथा च सर्वे सर्वं तत्पश्याम इति कुत्सिताः

anyāṃśca śiṣyānbhīmādīnrājñaścaivānyadeśajāntathā ca sarve sarvaṃ tatpaśyāma iti kutsitāḥ

ततो धनंजयं द्रोणः स्मयमानोऽभ्यभाषतत्वयेदानीं प्रहर्तव्यमेतल्लक्ष्यं निशम्यताम्

tato dhanaṃjayaṃ droṇaḥ smayamāno'bhyabhāṣatatvayedānīṃ prahartavyametallakṣyaṃ niśamyatām

मद्वाक्यसमकालं ते मोक्तव्योऽत्र भवेच्छरःवितत्य कार्मुकं पुत्र तिष्ठ तावन्मुहूर्तकम्

madvākyasamakālaṃ te moktavyo'tra bhaveccharaḥvitatya kārmukaṃ putra tiṣṭha tāvanmuhūrtakam

एवमुक्तः सव्यसाची मण्डलीकृतकार्मुकःतस्थौ लक्ष्यं समुद्दिश्य गुरुवाक्यप्रचोदितः

evamuktaḥ savyasācī maṇḍalīkṛtakārmukaḥtasthau lakṣyaṃ samuddiśya guruvākyapracoditaḥ

मुहूर्तादिव तं द्रोणस्तथैव समभाषतपश्यस्येनं स्थितं भासं द्रुमं मामपि वेत्युत

muhūrtādiva taṃ droṇastathaiva samabhāṣatapaśyasyenaṃ sthitaṃ bhāsaṃ drumaṃ māmapi vetyuta

पश्याम्येनं भासमिति द्रोणं पार्थोऽभ्यभाषतन तु वृक्षं भवन्तं वा पश्यामीति च भारत

paśyāmyenaṃ bhāsamiti droṇaṃ pārtho'bhyabhāṣatana tu vṛkṣaṃ bhavantaṃ vā paśyāmīti ca bhārata

ततः प्रीतमना द्रोणो मुहूर्तादिव तं पुनःप्रत्यभाषत दुर्धर्षः पाण्डवानां रथर्षभम्

tataḥ prītamanā droṇo muhūrtādiva taṃ punaḥpratyabhāṣata durdharṣaḥ pāṇḍavānāṃ ratharṣabham

भासं पश्यसि यद्येनं तथा ब्रूहि पुनर्वचःशिरः पश्यामि भासस्य न गात्रमिति सोऽब्रवीत्

bhāsaṃ paśyasi yadyenaṃ tathā brūhi punarvacaḥśiraḥ paśyāmi bhāsasya na gātramiti so'bravīt

अर्जुनेनैवमुक्तस्तु द्रोणो हृष्टतनूरुहःमुञ्चस्वेत्यब्रवीत्पार्थं स मुमोचाविचारयन्

arjunenaivamuktastu droṇo hṛṣṭatanūruhaḥmuñcasvetyabravītpārthaṃ sa mumocāvicārayan

ततस्तस्य नगस्थस्य क्षुरेण निशितेन हशिर उत्कृत्य तरसा पातयामास पाण्डवः

tatastasya nagasthasya kṣureṇa niśitena haśira utkṛtya tarasā pātayāmāsa pāṇḍavaḥ

तस्मिन्कर्मणि संसिद्धे पर्यश्वजत फल्गुनम्मेने च द्रुपदं संख्ये सानुबन्धं पराजितम्

tasminkarmaṇi saṃsiddhe paryaśvajata phalgunammene ca drupadaṃ saṃkhye sānubandhaṃ parājitam

कस्यचित्त्वथ कालस्य सशिष्योऽङ्गिरसां वरःजगाम गङ्गामभितो मज्जितुं भरतर्षभ

kasyacittvatha kālasya saśiṣyo'ṅgirasāṃ varaḥjagāma gaṅgāmabhito majjituṃ bharatarṣabha

अवगाढमथो द्रोणं सलिले सलिलेचरःग्राहो जग्राह बलवाञ्जङ्घान्ते कालचोदितः

avagāḍhamatho droṇaṃ salile salilecaraḥgrāho jagrāha balavāñjaṅghānte kālacoditaḥ

स समर्थोऽपि मोक्षाय शिष्यान्सर्वानचोदयत्ग्राहं हत्वा मोक्षयध्वं मामिति त्वरयन्निव

sa samartho'pi mokṣāya śiṣyānsarvānacodayatgrāhaṃ hatvā mokṣayadhvaṃ māmiti tvarayanniva

तद्वाक्यसमकालं तु बीभत्सुर्निशितैः शरैःआवापैः पञ्चभिर्ग्राहं मग्नमम्भस्यताडयत्इतरे तु विसंमूढास्तत्र तत्र प्रपेदिरे

tadvākyasamakālaṃ tu bībhatsurniśitaiḥ śaraiḥāvāpaiḥ pañcabhirgrāhaṃ magnamambhasyatāḍayatitare tu visaṃmūḍhāstatra tatra prapedire

तं च दृष्ट्वा क्रियोपेतं द्रोणोऽमन्यत पाण्डवम्विशिष्टं सर्वशिष्येभ्यः प्रीतिमांश्चाभवत्तदा

taṃ ca dṛṣṭvā kriyopetaṃ droṇo'manyata pāṇḍavamviśiṣṭaṃ sarvaśiṣyebhyaḥ prītimāṃścābhavattadā

स पार्थबाणैर्बहुधा खण्डशः परिकल्पितःग्राहः पञ्चत्वमापेदे जङ्घां त्यक्त्वा महात्मनः

sa pārthabāṇairbahudhā khaṇḍaśaḥ parikalpitaḥgrāhaḥ pañcatvamāpede jaṅghāṃ tyaktvā mahātmanaḥ

अथाब्रवीन्महात्मानं भारद्वाजो महारथम्गृहाणेदं महाबाहो विशिष्टमतिदुर्धरम्अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम सप्रयोगनिवर्तनम्

athābravīnmahātmānaṃ bhāradvājo mahārathamgṛhāṇedaṃ mahābāho viśiṣṭamatidurdharamastraṃ brahmaśiro nāma saprayoganivartanam

न च ते मानुषेष्वेतत्प्रयोक्तव्यं कथंचनजगद्विनिर्दहेदेतदल्पतेजसि पातितम्

na ca te mānuṣeṣvetatprayoktavyaṃ kathaṃcanajagadvinirdahedetadalpatejasi pātitam

असामान्यमिदं तात लोकेष्वस्त्रं निगद्यतेतद्धारयेथाः प्रयतः शृणु चेदं वचो मम

asāmānyamidaṃ tāta lokeṣvastraṃ nigadyatetaddhārayethāḥ prayataḥ śṛṇu cedaṃ vaco mama

बाधेतामानुषः शत्रुर्यदा त्वां वीर कश्चनतद्वधाय प्रयुञ्जीथास्तदास्त्रमिदमाहवे

bādhetāmānuṣaḥ śatruryadā tvāṃ vīra kaścanatadvadhāya prayuñjīthāstadāstramidamāhave

तथेति तत्प्रतिश्रुत्य बीभत्सुः स कृताञ्जलिःजग्राह परमास्त्रं तदाह चैनं पुनर्गुरुःभविता त्वत्समो नान्यः पुमाँल्लोके धनुर्धरः

tatheti tatpratiśrutya bībhatsuḥ sa kṛtāñjaliḥjagrāha paramāstraṃ tadāha cainaṃ punarguruḥbhavitā tvatsamo nānyaḥ pumām̐lloke dhanurdharaḥ