Parva.Adhyaya 1.148

कुन्त्युवाचकुतोमूलमिदं दुःखं ज्ञातुमिच्छामि तत्त्वतःविदित्वा अपकर्षेयं शक्यं चेदपकर्षितुम्

kuntyuvācakutomūlamidaṃ duḥkhaṃ jñātumicchāmi tattvataḥviditvā apakarṣeyaṃ śakyaṃ cedapakarṣitum

ब्राह्मण उवाच · brāhmaṇa uvāca

उपपन्नं सतामेतद्यद्ब्रवीषि तपोधनेन तु दुःखमिदं शक्यं मानुषेण व्यपोहितुम्

upapannaṃ satāmetadyadbravīṣi tapodhanena tu duḥkhamidaṃ śakyaṃ mānuṣeṇa vyapohitum

समीपे नगरस्यास्य बको वसति राक्षसःईशो जनपदस्यास्य पुरस्य च महाबलः

samīpe nagarasyāsya bako vasati rākṣasaḥīśo janapadasyāsya purasya ca mahābalaḥ

पुष्टो मानुषमांसेन दुर्बुद्धिः पुरुषादकःरक्षत्यसुरराण्नित्यमिमं जनपदं बली

puṣṭo mānuṣamāṃsena durbuddhiḥ puruṣādakaḥrakṣatyasurarāṇnityamimaṃ janapadaṃ balī

नगरं चैव देशं च रक्षोबलसमन्वितःतत्कृते परचक्राच्च भूतेभ्यश्च न नो भयम्

nagaraṃ caiva deśaṃ ca rakṣobalasamanvitaḥtatkṛte paracakrācca bhūtebhyaśca na no bhayam

वेतनं तस्य विहितं शालिवाहस्य भोजनम्महिषौ पुरुषश्चैको यस्तदादाय गच्छति

vetanaṃ tasya vihitaṃ śālivāhasya bhojanammahiṣau puruṣaścaiko yastadādāya gacchati

एकैकश्चैव पुरुषस्तत्प्रयच्छति भोजनम्स वारो बहुभिर्वर्षैर्भवत्यसुतरो नरैः

ekaikaścaiva puruṣastatprayacchati bhojanamsa vāro bahubhirvarṣairbhavatyasutaro naraiḥ

तद्विमोक्षाय ये चापि यतन्ते पुरुषाः क्वचित्सपुत्रदारांस्तान्हत्वा तद्रक्षो भक्षयत्युत

tadvimokṣāya ye cāpi yatante puruṣāḥ kvacitsaputradārāṃstānhatvā tadrakṣo bhakṣayatyuta

वेत्रकीयगृहे राजा नायं नयमिहास्थितःअनामयं जनस्यास्य येन स्यादद्य शाश्वतम्

vetrakīyagṛhe rājā nāyaṃ nayamihāsthitaḥanāmayaṃ janasyāsya yena syādadya śāśvatam

एतदर्हा वयं नूनं वसामो दुर्बलस्य येविषये नित्यमुद्विग्नाः कुराजानमुपाश्रिताः

etadarhā vayaṃ nūnaṃ vasāmo durbalasya yeviṣaye nityamudvignāḥ kurājānamupāśritāḥ

ब्राह्मणाः कस्य वक्तव्याः कस्य वा छन्दचारिणःगुणैरेते हि वास्यन्ते कामगाः पक्षिणो यथा

brāhmaṇāḥ kasya vaktavyāḥ kasya vā chandacāriṇaḥguṇairete hi vāsyante kāmagāḥ pakṣiṇo yathā

राजानं प्रथमं विन्देत्ततो भार्यां ततो धनम्त्रयस्य संचये चास्य ज्ञातीन्पुत्रांश्च धारयेत्

rājānaṃ prathamaṃ vindettato bhāryāṃ tato dhanamtrayasya saṃcaye cāsya jñātīnputrāṃśca dhārayet

विपरीतं मया चेदं त्रयं सर्वमुपार्जितम्त इमामापदं प्राप्य भृशं तप्स्यामहे वयम्

viparītaṃ mayā cedaṃ trayaṃ sarvamupārjitamta imāmāpadaṃ prāpya bhṛśaṃ tapsyāmahe vayam

सोऽयमस्माननुप्राप्तो वारः कुलविनाशनःभोजनं पुरुषश्चैकः प्रदेयं वेतनं मया

so'yamasmānanuprāpto vāraḥ kulavināśanaḥbhojanaṃ puruṣaścaikaḥ pradeyaṃ vetanaṃ mayā

न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित्सुहृज्जनं प्रदातुं च न शक्ष्यामि कथंचनगतिं चापि न पश्यामि तस्मान्मोक्षाय रक्षसः

na ca me vidyate vittaṃ saṃkretuṃ puruṣaṃ kvacitsuhṛjjanaṃ pradātuṃ ca na śakṣyāmi kathaṃcanagatiṃ cāpi na paśyāmi tasmānmokṣāya rakṣasaḥ

सोऽहं दुःखार्णवे मग्नो महत्यसुतरे भृशम्सहैवैतैर्गमिष्यामि बान्धवैरद्य राक्षसम्ततो नः सहितन्क्षुद्रः सर्वानेवोपभोक्ष्यति

so'haṃ duḥkhārṇave magno mahatyasutare bhṛśamsahaivaitairgamiṣyāmi bāndhavairadya rākṣasamtato naḥ sahitankṣudraḥ sarvānevopabhokṣyati