Parva.Adhyaya 1.151

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो रात्र्यां व्यतीतायामन्नमादाय पाण्डवःभीमसेनो ययौ तत्र यत्रासौ पुरुषादकः

tato rātryāṃ vyatītāyāmannamādāya pāṇḍavaḥbhīmaseno yayau tatra yatrāsau puruṣādakaḥ

आसाद्य तु वनं तस्य रक्षसः पाण्डवो बलीआजुहाव ततो नाम्ना तदन्नमुपयोजयन्

āsādya tu vanaṃ tasya rakṣasaḥ pāṇḍavo balīājuhāva tato nāmnā tadannamupayojayan

ततः स राक्षसः श्रुत्वा भीमसेनस्य तद्वचःआजगाम सुसंक्रुद्धो यत्र भीमो व्यवस्थितः

tataḥ sa rākṣasaḥ śrutvā bhīmasenasya tadvacaḥājagāma susaṃkruddho yatra bhīmo vyavasthitaḥ

महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम्त्रिशिखां भृकुटिं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम्

mahākāyo mahāvego dārayanniva medinīmtriśikhāṃ bhṛkuṭiṃ kṛtvā saṃdaśya daśanacchadam

भुञ्जानमन्नं तं दृष्ट्वा भीमसेनं स राक्षसःविवृत्य नयने क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत्

bhuñjānamannaṃ taṃ dṛṣṭvā bhīmasenaṃ sa rākṣasaḥvivṛtya nayane kruddha idaṃ vacanamabravīt

कोऽयमन्नमिदं भुङ्क्ते मदर्थमुपकल्पितम्पश्यतो मम दुर्बुद्धिर्यियासुर्यमसादनम्

ko'yamannamidaṃ bhuṅkte madarthamupakalpitampaśyato mama durbuddhiryiyāsuryamasādanam

भीमसेनस्तु तच्छ्रुत्वा प्रहसन्निव भारतराक्षसं तमनादृत्य भुङ्क्त एव पराङ्मुखः

bhīmasenastu tacchrutvā prahasanniva bhāratarākṣasaṃ tamanādṛtya bhuṅkta eva parāṅmukhaḥ

ततः स भैरवं कृत्वा समुद्यम्य करावुभौअभ्यद्रवद्भीमसेनं जिघांसुः पुरुषादकः

tataḥ sa bhairavaṃ kṛtvā samudyamya karāvubhauabhyadravadbhīmasenaṃ jighāṃsuḥ puruṣādakaḥ

तथापि परिभूयैनं नेक्षमाणो वृकोदरःराक्षसं भुङ्क्त एवान्नं पाण्डवः परवीरहा

tathāpi paribhūyainaṃ nekṣamāṇo vṛkodaraḥrākṣasaṃ bhuṅkta evānnaṃ pāṇḍavaḥ paravīrahā

अमर्षेण तु संपूर्णः कुन्तीपुत्रस्य राक्षसःजघान पृष्ठं पाणिभ्यामुभाभ्यां पृष्ठतः स्थितः

amarṣeṇa tu saṃpūrṇaḥ kuntīputrasya rākṣasaḥjaghāna pṛṣṭhaṃ pāṇibhyāmubhābhyāṃ pṛṣṭhataḥ sthitaḥ

तथा बलवता भीमः पाणिभ्यां भृशमाहतःनैवावलोकयामास राक्षसं भुङ्क्त एव सः

tathā balavatā bhīmaḥ pāṇibhyāṃ bhṛśamāhataḥnaivāvalokayāmāsa rākṣasaṃ bhuṅkta eva saḥ

ततः स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसःताडयिष्यंस्तदा भीमं पुनरभ्यद्रवद्बली

tataḥ sa bhūyaḥ saṃkruddho vṛkṣamādāya rākṣasaḥtāḍayiṣyaṃstadā bhīmaṃ punarabhyadravadbalī

ततो भीमः शनैर्भुक्त्वा तदन्नं पुरुषर्षभःवार्युपस्पृश्य संहृष्टस्तस्थौ युधि महाबलः

tato bhīmaḥ śanairbhuktvā tadannaṃ puruṣarṣabhaḥvāryupaspṛśya saṃhṛṣṭastasthau yudhi mahābalaḥ

क्षिप्तं क्रुद्धेन तं वृक्षं प्रतिजग्राह वीर्यवान्सव्येन पाणिना भीमः प्रहसन्निव भारत

kṣiptaṃ kruddhena taṃ vṛkṣaṃ pratijagrāha vīryavānsavyena pāṇinā bhīmaḥ prahasanniva bhārata

ततः स पुनरुद्यम्य वृक्षान्बहुविधान्बलीप्राहिणोद्भीमसेनाय तस्मै भीमश्च पाण्डवः

tataḥ sa punarudyamya vṛkṣānbahuvidhānbalīprāhiṇodbhīmasenāya tasmai bhīmaśca pāṇḍavaḥ

तद्वृक्षयुद्धमभवन्महीरुहविनाशनम्घोररूपं महाराज बकपाण्डवयोर्महत्

tadvṛkṣayuddhamabhavanmahīruhavināśanamghorarūpaṃ mahārāja bakapāṇḍavayormahat

नाम विश्राव्य तु बकः समभिद्रुत्य पाण्डवम्भुजाभ्यां परिजग्राह भीमसेनं महाबलम्

nāma viśrāvya tu bakaḥ samabhidrutya pāṇḍavambhujābhyāṃ parijagrāha bhīmasenaṃ mahābalam

भीमसेनोऽपि तद्रक्षः परिरभ्य महाभुजःविस्फुरन्तं महावेगं विचकर्ष बलाद्बली

bhīmaseno'pi tadrakṣaḥ parirabhya mahābhujaḥvisphurantaṃ mahāvegaṃ vicakarṣa balādbalī

स कृष्यमाणो भीमेन कर्षमाणश्च पाण्डवम्समयुज्यत तीव्रेण श्रमेण पुरुषादकः

sa kṛṣyamāṇo bhīmena karṣamāṇaśca pāṇḍavamsamayujyata tīvreṇa śrameṇa puruṣādakaḥ

तयोर्वेगेन महता पृथिवी समकम्पतपादपांश्च महाकायांश्चूर्णयामासतुस्तदा

tayorvegena mahatā pṛthivī samakampatapādapāṃśca mahākāyāṃścūrṇayāmāsatustadā

हीयमानं तु तद्रक्षः समीक्ष्य भरतर्षभनिष्पिष्य भूमौ पाणिभ्यां समाजघ्ने वृकोदरः

hīyamānaṃ tu tadrakṣaḥ samīkṣya bharatarṣabhaniṣpiṣya bhūmau pāṇibhyāṃ samājaghne vṛkodaraḥ

ततोऽस्य जानुना पृष्ठमवपीड्य बलादिवबाहुना परिजग्राह दक्षिणेन शिरोधराम्

tato'sya jānunā pṛṣṭhamavapīḍya balādivabāhunā parijagrāha dakṣiṇena śirodharām

सव्येन च कटीदेशे गृह्य वाससि पाण्डवःतद्रक्षो द्विगुणं चक्रे नदन्तं भैरवान्रवान्

savyena ca kaṭīdeśe gṛhya vāsasi pāṇḍavaḥtadrakṣo dviguṇaṃ cakre nadantaṃ bhairavānravān

ततोऽस्य रुधिरं वक्त्रात्प्रादुरासीद्विशां पतेभज्यमानस्य भीमेन तस्य घोरस्य रक्षसः

tato'sya rudhiraṃ vaktrātprādurāsīdviśāṃ patebhajyamānasya bhīmena tasya ghorasya rakṣasaḥ