Parva.Adhyaya 1.167

गन्धर्व उवाच · gandharva uvāca

ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिःनिर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरेवाश्रमात्ततः

tato dṛṣṭvāśramapadaṃ rahitaṃ taiḥ sutairmuniḥnirjagāma suduḥkhārtaḥ punarevāśramāttataḥ

सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसावृक्षान्बहुविधान्पार्थ वहन्तीं तीरजान्बहून्

so'paśyatsaritaṃ pūrṇāṃ prāvṛṭkāle navāmbhasāvṛkṣānbahuvidhānpārtha vahantīṃ tīrajānbahūn

अथ चिन्तां समापेदे पुनः पौरवनन्दनअम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः

atha cintāṃ samāpede punaḥ pauravanandanaambhasyasyā nimajjeyamiti duḥkhasamanvitaḥ

ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिःतस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः

tataḥ pāśaistadātmānaṃ gāḍhaṃ baddhvā mahāmuniḥtasyā jale mahānadyā nimamajja suduḥkhitaḥ

अथ छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलमर्दनसमस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत्

atha chittvā nadī pāśāṃstasyāribalamardanasamasthaṃ tamṛṣiṃ kṛtvā vipāśaṃ samavāsṛjat

उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिःविपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः

uttatāra tataḥ pāśairvimuktaḥ sa mahānṛṣiḥvipāśeti ca nāmāsyā nadyāścakre mahānṛṣiḥ

शोके बुद्धिं ततश्चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठतसोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च

śoke buddhiṃ tataścakre na caikatra vyatiṣṭhataso'gacchatparvatāṃścaiva saritaśca sarāṃsi ca

ततः स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदाचण्डग्राहवतीं दृष्ट्वा तस्याः स्रोतस्यवापतत्

tataḥ sa punarevarṣirnadīṃ haimavatīṃ tadācaṇḍagrāhavatīṃ dṛṣṭvā tasyāḥ srotasyavāpatat

सा तमग्निसमं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वराशतधा विद्रुता यस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता

sā tamagnisamaṃ vipramanucintya saridvarāśatadhā vidrutā yasmācchatadruriti viśrutā

ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मनामर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुनरेवाश्रमं ययौ

tataḥ sthalagataṃ dṛṣṭvā tatrāpyātmānamātmanāmartuṃ na śakyamityuktvā punarevāśramaṃ yayau

वध्वादृश्यन्त्यानुगत आश्रमाभिमुखो व्रजन्अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम्पृष्ठतः परिपूर्णार्थैः षड्भिरङ्गैरलंकृतम्

vadhvādṛśyantyānugata āśramābhimukho vrajanatha śuśrāva saṃgatyā vedādhyayananiḥsvanampṛṣṭhataḥ paripūrṇārthaiḥ ṣaḍbhiraṅgairalaṃkṛtam

अनुव्रजति को न्वेष मामित्येव च सोऽब्रवीत्अहं त्वदृश्यती नाम्ना तं स्नुषा प्रत्यभाषतशक्तेर्भार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनी

anuvrajati ko nveṣa māmityeva ca so'bravītahaṃ tvadṛśyatī nāmnā taṃ snuṣā pratyabhāṣataśakterbhāryā mahābhāga tapoyuktā tapasvinī

वसिष्ठ उवाच · vasiṣṭha uvāca

पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनःपुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः

putri kasyaiṣa sāṅgasya vedasyādhyayanasvanaḥpurā sāṅgasya vedasya śakteriva mayā śrutaḥ

अदृश्यन्त्युवाचअयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य तेसमा द्वादश तस्येह वेदानभ्यसतो मुने

adṛśyantyuvācaayaṃ kukṣau samutpannaḥ śaktergarbhaḥ sutasya tesamā dvādaśa tasyeha vedānabhyasato mune

गन्धर्व उवाच · gandharva uvāca

एवमुक्तस्ततो हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिःअस्ति संतानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत

evamuktastato hṛṣṭo vasiṣṭhaḥ śreṣṭhabhāgṛṣiḥasti saṃtānamityuktvā mṛtyoḥ pārtha nyavartata

ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघकल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने

tataḥ pratinivṛttaḥ sa tayā vadhvā sahānaghakalmāṣapādamāsīnaṃ dadarśa vijane vane

स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारतआविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं ततः स्म तम्

sa tu dṛṣṭvaiva taṃ rājā kruddha utthāya bhārataāviṣṭo rakṣasogreṇa iyeṣāttuṃ tataḥ sma tam

अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतःभयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत्

adṛśyantī tu taṃ dṛṣṭvā krūrakarmāṇamagrataḥbhayasaṃvignayā vācā vasiṣṭhamidamabravīt

असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितःप्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति भीषणः

asau mṛtyurivogreṇa daṇḍena bhagavannitaḥpragṛhītena kāṣṭhena rākṣaso'bhyeti bhīṣaṇaḥ

तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चनत्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर

taṃ nivārayituṃ śakto nānyo'sti bhuvi kaścanatvadṛte'dya mahābhāga sarvavedavidāṃ vara

त्राहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात्रक्षो अत्तुमिह ह्यावां नूनमेतच्चिकीर्षति

trāhi māṃ bhagavanpāpādasmāddāruṇadarśanātrakṣo attumiha hyāvāṃ nūnametaccikīrṣati