Parva.Adhyaya 1.168

वसिष्ठ उवाच · vasiṣṭha uvāca

मा भैः पुत्रि न भेतव्यं रक्षसस्ते कथंचननैतद्रक्षो भयं यस्मात्पश्यसि त्वमुपस्थितम्

mā bhaiḥ putri na bhetavyaṃ rakṣasaste kathaṃcananaitadrakṣo bhayaṃ yasmātpaśyasi tvamupasthitam

राजा कल्माषपादोऽयं वीर्यवान्प्रथितो भुविस एषोऽस्मिन्वनोद्देशे निवसत्यतिभीषणः

rājā kalmāṣapādo'yaṃ vīryavānprathito bhuvisa eṣo'sminvanoddeśe nivasatyatibhīṣaṇaḥ

गन्धर्व उवाच · gandharva uvāca

तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठो भगवानृषिःवारयामास तेजस्वी हुंकरेणैव भारत

tamāpatantaṃ saṃprekṣya vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥvārayāmāsa tejasvī huṃkareṇaiva bhārata

मन्त्रपूतेन च पुनः स तमभ्युक्ष्य वारिणामोक्षयामास वै घोराद्राक्षसाद्राजसत्तमम्

mantrapūtena ca punaḥ sa tamabhyukṣya vāriṇāmokṣayāmāsa vai ghorādrākṣasādrājasattamam

स हि द्वादश वर्षाणि वसिष्ठस्यैव तेजसाग्रस्त आसीद्गृहेणेव पर्वकाले दिवाकरः

sa hi dvādaśa varṣāṇi vasiṣṭhasyaiva tejasāgrasta āsīdgṛheṇeva parvakāle divākaraḥ

रक्षसा विप्रमुक्तोऽथ स नृपस्तद्वनं महत्तेजसा रञ्जयामास संध्याभ्रमिव भास्करः

rakṣasā vipramukto'tha sa nṛpastadvanaṃ mahattejasā rañjayāmāsa saṃdhyābhramiva bhāskaraḥ

प्रतिलभ्य ततः संज्ञामभिवाद्य कृताञ्जलिःउवाच नृपतिः काले वसिष्ठमृषिसत्तमम्

pratilabhya tataḥ saṃjñāmabhivādya kṛtāñjaliḥuvāca nṛpatiḥ kāle vasiṣṭhamṛṣisattamam

सौदासोऽहं महाभाग याज्यस्ते द्विजसत्तमअस्मिन्काले यदिष्टं ते ब्रूहि किं करवाणि ते

saudāso'haṃ mahābhāga yājyaste dvijasattamaasminkāle yadiṣṭaṃ te brūhi kiṃ karavāṇi te

वसिष्ठ उवाच · vasiṣṭha uvāca

वृत्तमेतद्यथाकालं गच्छ राज्यं प्रशाधि तत्ब्राह्मणांश्च मनुष्येन्द्र मावमंस्थाः कदाचन

vṛttametadyathākālaṃ gaccha rājyaṃ praśādhi tatbrāhmaṇāṃśca manuṣyendra māvamaṃsthāḥ kadācana

राजोवाचनावमंस्याम्यहं ब्रह्मन्कदाचिद्ब्राह्मणर्षभान्त्वन्निदेशे स्थितः शश्वत्पुजयिष्याम्यहं द्विजान्

rājovācanāvamaṃsyāmyahaṃ brahmankadācidbrāhmaṇarṣabhāntvannideśe sthitaḥ śaśvatpujayiṣyāmyahaṃ dvijān

इक्ष्वाकूणां तु येनाहमनृणः स्यां द्विजोत्तमतत्त्वत्तः प्राप्तुमिच्छामि वरं वेदविदां वर

ikṣvākūṇāṃ tu yenāhamanṛṇaḥ syāṃ dvijottamatattvattaḥ prāptumicchāmi varaṃ vedavidāṃ vara

अपत्यायेप्सितां मह्यं महिषीं गन्तुमर्हसिशीलरूपगुणोपेतामिक्ष्वाकुकुलवृद्धये

apatyāyepsitāṃ mahyaṃ mahiṣīṃ gantumarhasiśīlarūpaguṇopetāmikṣvākukulavṛddhaye

गन्धर्व उवाच · gandharva uvāca

ददानीत्येव तं तत्र राजानं प्रत्युवाच हवसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसंधो द्विजोत्तमः

dadānītyeva taṃ tatra rājānaṃ pratyuvāca havasiṣṭhaḥ parameṣvāsaṃ satyasaṃdho dvijottamaḥ

ततः प्रतिययौ काले वसिष्ठसहितोऽनघख्यातं पुरवरं लोकेष्वयोध्यां मनुजेश्वरः

tataḥ pratiyayau kāle vasiṣṭhasahito'naghakhyātaṃ puravaraṃ lokeṣvayodhyāṃ manujeśvaraḥ

तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्ययुस्तदाविपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम्

taṃ prajāḥ pratimodantyaḥ sarvāḥ pratyudyayustadāvipāpmānaṃ mahātmānaṃ divaukasa iveśvaram

अचिरात्स मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यकर्मणाम्विवेश सहितस्तेन वसिष्ठेन महात्मना

acirātsa manuṣyendro nagarīṃ puṇyakarmaṇāmviveśa sahitastena vasiṣṭhena mahātmanā

ददृशुस्तं ततो राजन्नयोध्यावासिनो जनाःपुष्येण सहितं काले दिवाकरमिवोदितम्

dadṛśustaṃ tato rājannayodhyāvāsino janāḥpuṣyeṇa sahitaṃ kāle divākaramivoditam

स हि तां पूरयामास लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरःअयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः

sa hi tāṃ pūrayāmāsa lakṣmyā lakṣmīvatāṃ varaḥayodhyāṃ vyoma śītāṃśuḥ śaratkāla ivoditaḥ

संसिक्तमृष्टपन्थानं पताकोच्छ्रयभूषितम्मनः प्रह्लादयामासा तस्य तत्पुरमुत्तमम्

saṃsiktamṛṣṭapanthānaṃ patākocchrayabhūṣitammanaḥ prahlādayāmāsā tasya tatpuramuttamam

तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दनअशोभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती

tuṣṭapuṣṭajanākīrṇā sā purī kurunandanaaśobhata tadā tena śakreṇevāmarāvatī

ततः प्रविष्टे राजेन्द्रे तस्मिन्राजनि तां पुरीम्तस्य राज्ञोऽऽज्ञया देवी वसिष्ठमुपचक्रमे

tataḥ praviṣṭe rājendre tasminrājani tāṃ purīmtasya rājño''jñayā devī vasiṣṭhamupacakrame

ऋतावथ महर्षिः स संबभूव तया सहदेव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः

ṛtāvatha maharṣiḥ sa saṃbabhūva tayā sahadevyā divyena vidhinā vasiṣṭhaḥ śreṣṭhabhāgṛṣiḥ

अथ तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमःराज्ञाभिवादितस्तेन जगाम पुनराश्रमम्

atha tasyāṃ samutpanne garbhe sa munisattamaḥrājñābhivāditastena jagāma punarāśramam

दीर्घकालधृतं गर्भं सुषाव न तु तं यदासाथ देव्यश्मना कुक्षिं निर्बिभेद तदा स्वकम्

dīrghakāladhṛtaṃ garbhaṃ suṣāva na tu taṃ yadāsātha devyaśmanā kukṣiṃ nirbibheda tadā svakam

द्वादशेऽथ ततो वर्षे स जज्ञे मनुजर्षभअश्मको नाम राजर्षिः पोतनं यो न्यवेशयत्

dvādaśe'tha tato varṣe sa jajñe manujarṣabhaaśmako nāma rājarṣiḥ potanaṃ yo nyaveśayat