Parva.Adhyaya 1.194

कर्ण उवाच · karṇa uvāca

दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिःन ह्युपायेन ते शक्याः पाण्डवाः कुरुनन्दन

duryodhana tava prajñā na samyagiti me matiḥna hyupāyena te śakyāḥ pāṇḍavāḥ kurunandana

पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वयानिग्रहीतुं यदा वीर शकिता न तदा त्वया

pūrvameva hi te sūkṣmairupāyairyatitāstvayānigrahītuṃ yadā vīra śakitā na tadā tvayā

इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिवअजातपक्षाः शिशवः शकिता नैव बाधितुम्

ihaiva vartamānāste samīpe tava pārthivaajātapakṣāḥ śiśavaḥ śakitā naiva bādhitum

जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धाः सर्वशोऽद्य तेनोपायसाध्याः कौन्तेया ममैषा मतिरच्युत

jātapakṣā videśasthā vivṛddhāḥ sarvaśo'dya tenopāyasādhyāḥ kaunteyā mamaiṣā matiracyuta

न च ते व्यसनैर्योक्तुं शक्या दिष्टकृता हि तेशङ्किताश्चेप्सवश्चैव पितृपैतामहं पदम्

na ca te vyasanairyoktuṃ śakyā diṣṭakṛtā hi teśaṅkitāścepsavaścaiva pitṛpaitāmahaṃ padam

परस्परेण भेदश्च नाधातुं तेषु शक्यतेएकस्यां ये रताः पत्न्यां न भिद्यन्ते परस्परम्

paraspareṇa bhedaśca nādhātuṃ teṣu śakyateekasyāṃ ye ratāḥ patnyāṃ na bhidyante parasparam

न चापि कृष्णा शक्येत तेभ्यो भेदयितुं परैःपरिद्यूनान्वृतवती किमुताद्य मृजावतः

na cāpi kṛṣṇā śakyeta tebhyo bhedayituṃ paraiḥparidyūnānvṛtavatī kimutādya mṛjāvataḥ

ईप्सितश्च गुणः स्त्रीणामेकस्या बहुभर्तृतातं च प्राप्तवती कृष्णा न सा भेदयितुं सुखम्

īpsitaśca guṇaḥ strīṇāmekasyā bahubhartṛtātaṃ ca prāptavatī kṛṣṇā na sā bhedayituṃ sukham

आर्यवृत्तश्च पाञ्चाल्यो न स राजा धनप्रियःन संत्यक्ष्यति कौन्तेयान्राज्यदानैरपि ध्रुवम्

āryavṛttaśca pāñcālyo na sa rājā dhanapriyaḥna saṃtyakṣyati kaunteyānrājyadānairapi dhruvam

तथास्य पुत्रो गुणवाननुरक्तश्च पाण्डवान्तस्मान्नोपायसाध्यांस्तानहं मन्ये कथंचन

tathāsya putro guṇavānanuraktaśca pāṇḍavāntasmānnopāyasādhyāṃstānahaṃ manye kathaṃcana

इदं त्वद्य क्षमं कर्तुमस्माकं पुरुषर्षभयावन्न कृतमूलास्ते पाण्डवेया विशां पतेतावत्प्रहरणीयास्ते रोचतां तव विक्रमः

idaṃ tvadya kṣamaṃ kartumasmākaṃ puruṣarṣabhayāvanna kṛtamūlāste pāṇḍaveyā viśāṃ patetāvatpraharaṇīyāste rocatāṃ tava vikramaḥ

अस्मत्पक्षो महान्यावद्यावत्पाञ्चालको लघुःतावत्प्रहरणं तेषां क्रियतां मा विचारय

asmatpakṣo mahānyāvadyāvatpāñcālako laghuḥtāvatpraharaṇaṃ teṣāṃ kriyatāṃ mā vicāraya

वाहनानि प्रभूतानि मित्राणि बहुलानि चयावन्न तेषां गान्धारे तावदेवाशु विक्रम

vāhanāni prabhūtāni mitrāṇi bahulāni cayāvanna teṣāṃ gāndhāre tāvadevāśu vikrama

यावच्च राजा पाञ्चाल्यो नोद्यमे कुरुते मनःसह पुत्रैर्महावीर्यैस्तावदेवाशु विक्रम

yāvacca rājā pāñcālyo nodyame kurute manaḥsaha putrairmahāvīryaistāvadevāśu vikrama

यावन्नायाति वार्ष्णेयः कर्षन्यादववाहिनीम्राज्यार्थे पाण्डवेयानां तावदेवाशु विक्रम

yāvannāyāti vārṣṇeyaḥ karṣanyādavavāhinīmrājyārthe pāṇḍaveyānāṃ tāvadevāśu vikrama

वसूनि विविधान्भोगान्राज्यमेव च केवलम्नात्याज्यमस्ति कृष्णस्य पाण्डवार्थे महीपते

vasūni vividhānbhogānrājyameva ca kevalamnātyājyamasti kṛṣṇasya pāṇḍavārthe mahīpate

विक्रमेण मही प्राप्ता भरतेन महात्मनाविक्रमेण च लोकांस्त्रीञ्जितवान्पाकशासनः

vikrameṇa mahī prāptā bharatena mahātmanāvikrameṇa ca lokāṃstrīñjitavānpākaśāsanaḥ

विक्रमं च प्रशंसन्ति क्षत्रियस्य विशां पतेस्वको हि धर्मः शूराणां विक्रमः पार्थिवर्षभ

vikramaṃ ca praśaṃsanti kṣatriyasya viśāṃ patesvako hi dharmaḥ śūrāṇāṃ vikramaḥ pārthivarṣabha

ते बलेन वयं राजन्महता चतुरङ्गिणाप्रमथ्य द्रुपदं शीघ्रमानयामेह पाण्डवान्

te balena vayaṃ rājanmahatā caturaṅgiṇāpramathya drupadaṃ śīghramānayāmeha pāṇḍavān

न हि साम्ना न दानेन न भेदेन च पाण्डवाःशक्याः साधयितुं तस्माद्विक्रमेणैव ताञ्जहि

na hi sāmnā na dānena na bhedena ca pāṇḍavāḥśakyāḥ sādhayituṃ tasmādvikrameṇaiva tāñjahi

तान्विक्रमेण जित्वेमामखिलां भुङ्क्ष्व मेदिनीम्नान्यमत्र प्रपश्यामि कार्योपायं जनाधिप

tānvikrameṇa jitvemāmakhilāṃ bhuṅkṣva medinīmnānyamatra prapaśyāmi kāryopāyaṃ janādhipa

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

श्रुत्वा तु राधेयवचो धृतराष्ट्रः प्रतापवान्अभिपूज्य ततः पश्चादिदं वचनमब्रवीत्

śrutvā tu rādheyavaco dhṛtarāṣṭraḥ pratāpavānabhipūjya tataḥ paścādidaṃ vacanamabravīt

उपपन्नं महाप्राज्ञे कृतास्त्रे सूतनन्दनेत्वयि विक्रमसंपन्नमिदं वचनमीदृशम्

upapannaṃ mahāprājñe kṛtāstre sūtanandanetvayi vikramasaṃpannamidaṃ vacanamīdṛśam

भूय एव तु भीष्मश्च द्रोणो विदुर एव चयुवां च कुरुतां बुद्धिं भवेद्या नः सुखोदया

bhūya eva tu bhīṣmaśca droṇo vidura eva cayuvāṃ ca kurutāṃ buddhiṃ bhavedyā naḥ sukhodayā

तत आनाय्य तान्सर्वान्मन्त्रिणः सुमहायशाःधृतराष्ट्रो महाराज मन्त्रयामास वै तदा

tata ānāyya tānsarvānmantriṇaḥ sumahāyaśāḥdhṛtarāṣṭro mahārāja mantrayāmāsa vai tadā