Parva.Adhyaya 1.195

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

न रोचते विग्रहो मे पाण्डुपुत्रैः कथंचनयथैव धृतराष्ट्रो मे तथा पाण्डुरसंशयम्

na rocate vigraho me pāṇḍuputraiḥ kathaṃcanayathaiva dhṛtarāṣṭro me tathā pāṇḍurasaṃśayam

गान्धार्याश्च यथा पुत्रास्तथा कुन्तीसुता मताःयथा च मम ते रक्ष्या धृतराष्ट्र तथा तव

gāndhāryāśca yathā putrāstathā kuntīsutā matāḥyathā ca mama te rakṣyā dhṛtarāṣṭra tathā tava

यथा च मम राज्ञश्च तथा दुर्योधनस्य तेतथा कुरूणां सर्वेषामन्येषामपि भारत

yathā ca mama rājñaśca tathā duryodhanasya tetathā kurūṇāṃ sarveṣāmanyeṣāmapi bhārata

एवं गते विग्रहं तैर्न रोचये; संधाय वीरैर्दीयतामद्य भूमिःतेषामपीदं प्रपितामहानां; राज्यं पितुश्चैव कुरूत्तमानाम्

evaṃ gate vigrahaṃ tairna rocaye; saṃdhāya vīrairdīyatāmadya bhūmiḥteṣāmapīdaṃ prapitāmahānāṃ; rājyaṃ pituścaiva kurūttamānām

दुर्योधन यथा राज्यं त्वमिदं तात पश्यसिमम पैतृकमित्येवं तेऽपि पश्यन्ति पाण्डवाः

duryodhana yathā rājyaṃ tvamidaṃ tāta paśyasimama paitṛkamityevaṃ te'pi paśyanti pāṇḍavāḥ

यदि राज्यं न ते प्राप्ताः पाण्डवेयास्तपस्विनःकुत एव तवापीदं भारतस्य च कस्यचित्

yadi rājyaṃ na te prāptāḥ pāṇḍaveyāstapasvinaḥkuta eva tavāpīdaṃ bhāratasya ca kasyacit

अथ धर्मेण राज्यं त्वं प्राप्तवान्भरतर्षभतेऽपि राज्यमनुप्राप्ताः पूर्वमेवेति मे मतिः

atha dharmeṇa rājyaṃ tvaṃ prāptavānbharatarṣabhate'pi rājyamanuprāptāḥ pūrvameveti me matiḥ

मधुरेणैव राज्यस्य तेषामर्धं प्रदीयताम्एतद्धि पुरुषव्याघ्र हितं सर्वजनस्य च

madhureṇaiva rājyasya teṣāmardhaṃ pradīyatāmetaddhi puruṣavyāghra hitaṃ sarvajanasya ca

अतोऽन्यथा चेत्क्रियते न हितं नो भविष्यतितवाप्यकीर्तिः सकला भविष्यति न संशयः

ato'nyathā cetkriyate na hitaṃ no bhaviṣyatitavāpyakīrtiḥ sakalā bhaviṣyati na saṃśayaḥ

कीर्तिरक्षणमातिष्ठ कीर्तिर्हि परमं बलम्नष्टकीर्तेर्मनुष्यस्य जीवितं ह्यफलं स्मृतम्

kīrtirakṣaṇamātiṣṭha kīrtirhi paramaṃ balamnaṣṭakīrtermanuṣyasya jīvitaṃ hyaphalaṃ smṛtam

यावत्कीर्तिर्मनुष्यस्य न प्रणश्यति कौरवतावज्जीवति गान्धारे नष्टकीर्तिस्तु नश्यति

yāvatkīrtirmanuṣyasya na praṇaśyati kauravatāvajjīvati gāndhāre naṣṭakīrtistu naśyati

तमिमं समुपातिष्ठ धर्मं कुरुकुलोचितम्अनुरूपं महाबाहो पूर्वेषामात्मनः कुरु

tamimaṃ samupātiṣṭha dharmaṃ kurukulocitamanurūpaṃ mahābāho pūrveṣāmātmanaḥ kuru

दिष्ट्या धरन्ति ते वीरा दिष्ट्या जीवति सा पृथादिष्ट्या पुरोचनः पापो नसकामोऽत्ययं गतः

diṣṭyā dharanti te vīrā diṣṭyā jīvati sā pṛthādiṣṭyā purocanaḥ pāpo nasakāmo'tyayaṃ gataḥ

तदा प्रभृति गान्धारे न शक्नोम्यभिवीक्षितुम्लोके प्राणभृतां कंचिच्छ्रुत्वा कुन्तीं तथागताम्

tadā prabhṛti gāndhāre na śaknomyabhivīkṣitumloke prāṇabhṛtāṃ kaṃcicchrutvā kuntīṃ tathāgatām

न चापि दोषेण तथा लोको वैति पुरोचनम्यथा त्वां पुरुषव्याघ्र लोको दोषेण गच्छति

na cāpi doṣeṇa tathā loko vaiti purocanamyathā tvāṃ puruṣavyāghra loko doṣeṇa gacchati

तदिदं जीवितं तेषां तव कल्मषनाशनम्संमन्तव्यं महाराज पाण्डवानां च दर्शनम्

tadidaṃ jīvitaṃ teṣāṃ tava kalmaṣanāśanamsaṃmantavyaṃ mahārāja pāṇḍavānāṃ ca darśanam

न चापि तेषां वीराणां जीवतां कुरुनन्दनपित्र्योंऽशः शक्य आदातुमपि वज्रभृता स्वयम्

na cāpi teṣāṃ vīrāṇāṃ jīvatāṃ kurunandanapitryoṃ'śaḥ śakya ādātumapi vajrabhṛtā svayam

ते हि सर्वे स्थिता धर्मे सर्वे चैवैकचेतसःअधर्मेण निरस्ताश्च तुल्ये राज्ये विशेषतः

te hi sarve sthitā dharme sarve caivaikacetasaḥadharmeṇa nirastāśca tulye rājye viśeṣataḥ

यदि धर्मस्त्वया कार्यो यदि कार्यं प्रियं च मेक्षेमं च यदि कर्तव्यं तेषामर्धं प्रदीयताम्

yadi dharmastvayā kāryo yadi kāryaṃ priyaṃ ca mekṣemaṃ ca yadi kartavyaṃ teṣāmardhaṃ pradīyatām