Parva.Adhyaya 1.196

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

मन्त्राय समुपानीतैर्धृतराष्ट्रहितैर्नृपधर्म्यं पथ्यं यशस्यं च वाच्यमित्यनुशुश्रुमः

mantrāya samupānītairdhṛtarāṣṭrahitairnṛpadharmyaṃ pathyaṃ yaśasyaṃ ca vācyamityanuśuśrumaḥ

ममाप्येषा मतिस्तात या भीष्मस्य महात्मनःसंविभज्यास्तु कौन्तेया धर्म एष सनातनः

mamāpyeṣā matistāta yā bhīṣmasya mahātmanaḥsaṃvibhajyāstu kaunteyā dharma eṣa sanātanaḥ

प्रेष्यतां द्रुपदायाशु नरः कश्चित्प्रियंवदःबहुलं रत्नमादाय तेषामर्थाय भारत

preṣyatāṃ drupadāyāśu naraḥ kaścitpriyaṃvadaḥbahulaṃ ratnamādāya teṣāmarthāya bhārata

मिथः कृत्यं च तस्मै स आदाय बहु गच्छतुवृद्धिं च परमां ब्रूयात्तत्संयोगोद्भवां तथा

mithaḥ kṛtyaṃ ca tasmai sa ādāya bahu gacchatuvṛddhiṃ ca paramāṃ brūyāttatsaṃyogodbhavāṃ tathā

संप्रीयमाणं त्वां ब्रूयाद्राजन्दुर्योधनं तथाअसकृद्द्रुपदे चैव धृष्टद्युम्ने च भारत

saṃprīyamāṇaṃ tvāṃ brūyādrājanduryodhanaṃ tathāasakṛddrupade caiva dhṛṣṭadyumne ca bhārata

उचितत्वं प्रियत्वं च योगस्यापि च वर्णयेत्पुनः पुनश्च कौन्तेयान्माद्रीपुत्रौ च सान्त्वयन्

ucitatvaṃ priyatvaṃ ca yogasyāpi ca varṇayetpunaḥ punaśca kaunteyānmādrīputrau ca sāntvayan

हिरण्मयानि शुभ्राणि बहून्याभरणानि चवचनात्तव राजेन्द्र द्रौपद्याः संप्रयच्छतु

hiraṇmayāni śubhrāṇi bahūnyābharaṇāni cavacanāttava rājendra draupadyāḥ saṃprayacchatu

तथा द्रुपदपुत्राणां सर्वेषां भरतर्षभपाण्डवानां च सर्वेषां कुन्त्या युक्तानि यानि च

tathā drupadaputrāṇāṃ sarveṣāṃ bharatarṣabhapāṇḍavānāṃ ca sarveṣāṃ kuntyā yuktāni yāni ca

एवं सान्त्वसमायुक्तं द्रुपदं पाण्डवैः सहउक्त्वाथानन्तरं ब्रूयात्तेषामागमनं प्रति

evaṃ sāntvasamāyuktaṃ drupadaṃ pāṇḍavaiḥ sahauktvāthānantaraṃ brūyātteṣāmāgamanaṃ prati

अनुज्ञातेषु वीरेषु बलं गच्छतु शोभनम्दुःशासनो विकर्णश्च पाण्डवानानयन्त्विह

anujñāteṣu vīreṣu balaṃ gacchatu śobhanamduḥśāsano vikarṇaśca pāṇḍavānānayantviha

ततस्ते पार्थिवश्रेष्ठ पूज्यमानाः सदा त्वयाप्रकृतीनामनुमते पदे स्थास्यन्ति पैतृके

tataste pārthivaśreṣṭha pūjyamānāḥ sadā tvayāprakṛtīnāmanumate pade sthāsyanti paitṛke

एवं तव महाराज तेषु पुत्रेषु चैव हवृत्तमौपयिकं मन्ये भीष्मेण सह भारत

evaṃ tava mahārāja teṣu putreṣu caiva havṛttamaupayikaṃ manye bhīṣmeṇa saha bhārata

कर्ण उवाच · karṇa uvāca

योजितावर्थमानाभ्यां सर्वकार्येष्वनन्तरौन मन्त्रयेतां त्वच्छ्रेयः किमद्भुततरं ततः

yojitāvarthamānābhyāṃ sarvakāryeṣvanantarauna mantrayetāṃ tvacchreyaḥ kimadbhutataraṃ tataḥ

दुष्टेन मनसा यो वै प्रच्छन्नेनान्तरात्मनाब्रूयान्निःश्रेयसं नाम कथं कुर्यात्सतां मतम्

duṣṭena manasā yo vai pracchannenāntarātmanābrūyānniḥśreyasaṃ nāma kathaṃ kuryātsatāṃ matam

न मित्राण्यर्थकृच्छ्रेषु श्रेयसे वेतराय वाविधिपूर्वं हि सर्वस्य दुःखं वा यदि वा सुखम्

na mitrāṇyarthakṛcchreṣu śreyase vetarāya vāvidhipūrvaṃ hi sarvasya duḥkhaṃ vā yadi vā sukham

कृतप्रज्ञोऽकृतप्रज्ञो बालो वृद्धश्च मानवःससहायोऽसहायश्च सर्वं सर्वत्र विन्दति

kṛtaprajño'kṛtaprajño bālo vṛddhaśca mānavaḥsasahāyo'sahāyaśca sarvaṃ sarvatra vindati

श्रूयते हि पुरा कश्चिदम्बुवीच इति श्रुतःआसीद्राजगृहे राजा मागधानां महीक्षिताम्

śrūyate hi purā kaścidambuvīca iti śrutaḥāsīdrājagṛhe rājā māgadhānāṃ mahīkṣitām

स हीनः करणैः सर्वैरुच्छ्वासपरमो नृपःअमात्यसंस्थः कार्येषु सर्वेष्वेवाभवत्तदा

sa hīnaḥ karaṇaiḥ sarvairucchvāsaparamo nṛpaḥamātyasaṃsthaḥ kāryeṣu sarveṣvevābhavattadā

तस्यामात्यो महाकर्णिर्बभूवैकेश्वरः पुरास लब्धबलमात्मानं मन्यमानोऽवमन्यते

tasyāmātyo mahākarṇirbabhūvaikeśvaraḥ purāsa labdhabalamātmānaṃ manyamāno'vamanyate

स राज्ञ उपभोग्यानि स्त्रियो रत्नधनानि चआददे सर्वशो मूढ ऐश्वर्यं च स्वयं तदा

sa rājña upabhogyāni striyo ratnadhanāni caādade sarvaśo mūḍha aiśvaryaṃ ca svayaṃ tadā

तदादाय च लुब्धस्य लाभाल्लोभो व्यवर्धततथा हि सर्वमादाय राज्यमस्य जिहीर्षति

tadādāya ca lubdhasya lābhāllobho vyavardhatatathā hi sarvamādāya rājyamasya jihīrṣati

हीनस्य करणैः सर्वैरुच्छ्वासपरमस्य चयतमानोऽपि तद्राज्यं न शशाकेति नः श्रुतम्

hīnasya karaṇaiḥ sarvairucchvāsaparamasya cayatamāno'pi tadrājyaṃ na śaśāketi naḥ śrutam

किमन्यद्विहितान्नूनं तस्य सा पुरुषेन्द्रतायदि ते विहितं राज्यं भविष्यति विशां पते

kimanyadvihitānnūnaṃ tasya sā puruṣendratāyadi te vihitaṃ rājyaṃ bhaviṣyati viśāṃ pate

मिषतः सर्वलोकस्य स्थास्यते त्वयि तद्ध्रुवम्अतोऽन्यथा चेद्विहितं यतमानो न लप्स्यसे

miṣataḥ sarvalokasya sthāsyate tvayi taddhruvamato'nyathā cedvihitaṃ yatamāno na lapsyase

एवं विद्वन्नुपादत्स्व मन्त्रिणां साध्वसाधुताम्दुष्टानां चैव बोद्धव्यमदुष्टानां च भाषितम्

evaṃ vidvannupādatsva mantriṇāṃ sādhvasādhutāmduṣṭānāṃ caiva boddhavyamaduṣṭānāṃ ca bhāṣitam

द्रोण उवाच · droṇa uvāca

विद्म ते भावदोषेण यदर्थमिदमुच्यतेदुष्टः पाण्डवहेतोस्त्वं दोषं ख्यापयसे हि नः

vidma te bhāvadoṣeṇa yadarthamidamucyateduṣṭaḥ pāṇḍavahetostvaṃ doṣaṃ khyāpayase hi naḥ

हितं तु परमं कर्ण ब्रवीमि कुरुवर्धनम्अथ त्वं मन्यसे दुष्टं ब्रूहि यत्परमं हितम्

hitaṃ tu paramaṃ karṇa bravīmi kuruvardhanamatha tvaṃ manyase duṣṭaṃ brūhi yatparamaṃ hitam

अतोऽन्यथा चेत्क्रियते यद्ब्रवीमि परं हितम्कुरवो विनशिष्यन्ति नचिरेणेति मे मतिः

ato'nyathā cetkriyate yadbravīmi paraṃ hitamkuravo vinaśiṣyanti nacireṇeti me matiḥ