पर्व.अध्याय 1.198

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

भीष्मः शांतनवो विद्वान्द्रोणश्च भगवानृषिःहितं परमकं वाक्यं त्वं च सत्यं ब्रवीषि माम्

bhīṣmaḥ śāṃtanavo vidvāndroṇaśca bhagavānṛṣiḥhitaṃ paramakaṃ vākyaṃ tvaṃ ca satyaṃ bravīṣi mām

यथैव पाण्डोस्ते वीराः कुन्तीपुत्रा महारथाःतथैव धर्मतः सर्वे मम पुत्रा न संशयः

yathaiva pāṇḍoste vīrāḥ kuntīputrā mahārathāḥtathaiva dharmataḥ sarve mama putrā na saṃśayaḥ

यथैव मम पुत्राणामिदं राज्यं विधीयतेतथैव पाण्डुपुत्राणामिदं राज्यं न संशयः

yathaiva mama putrāṇāmidaṃ rājyaṃ vidhīyatetathaiva pāṇḍuputrāṇāmidaṃ rājyaṃ na saṃśayaḥ

क्षत्तरानय गच्छैतान्सह मात्रा सुसत्कृतान्तया च देवरूपिण्या कृष्णया सह भारत

kṣattarānaya gacchaitānsaha mātrā susatkṛtāntayā ca devarūpiṇyā kṛṣṇayā saha bhārata

दिष्ट्या जीवन्ति ते पार्था दिष्ट्या जीवति सा पृथादिष्ट्या द्रुपदकन्यां च लब्धवन्तो महारथाः

diṣṭyā jīvanti te pārthā diṣṭyā jīvati sā pṛthādiṣṭyā drupadakanyāṃ ca labdhavanto mahārathāḥ

दिष्ट्या वर्धामहे सर्वे दिष्ट्या शान्तः पुरोचनःदिष्ट्या मम परं दुःखमपनीतं महाद्युते

diṣṭyā vardhāmahe sarve diṣṭyā śāntaḥ purocanaḥdiṣṭyā mama paraṃ duḥkhamapanītaṃ mahādyute

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो जगाम विदुरो धृतराष्ट्रस्य शासनात्सकाशं यज्ञसेनस्य पाण्डवानां च भारत

tato jagāma viduro dhṛtarāṣṭrasya śāsanātsakāśaṃ yajñasenasya pāṇḍavānāṃ ca bhārata

तत्र गत्वा स धर्मज्ञः सर्वशास्त्रविशारदःद्रुपदं न्यायतो राजन्संयुक्तमुपतस्थिवान्

tatra gatvā sa dharmajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥdrupadaṃ nyāyato rājansaṃyuktamupatasthivān

स चापि प्रतिजग्राह धर्मेण विदुरं ततःचक्रतुश्च यथान्यायं कुशलप्रश्नसंविदम्

sa cāpi pratijagrāha dharmeṇa viduraṃ tataḥcakratuśca yathānyāyaṃ kuśalapraśnasaṃvidam

ददर्श पाण्डवांस्तत्र वासुदेवं च भारतस्नेहात्परिष्वज्य स तान्पप्रच्छानामयं ततः

dadarśa pāṇḍavāṃstatra vāsudevaṃ ca bhāratasnehātpariṣvajya sa tānpapracchānāmayaṃ tataḥ

तैश्चाप्यमितबुद्धिः स पूजितोऽथ यथाक्रमम्वचनाद्धृतराष्ट्रस्य स्नेहयुक्तं पुनः पुनः

taiścāpyamitabuddhiḥ sa pūjito'tha yathākramamvacanāddhṛtarāṣṭrasya snehayuktaṃ punaḥ punaḥ

पप्रच्छानामयं राजंस्ततस्तान्पाण्डुनन्दनान्प्रददौ चापि रत्नानि विविधानि वसूनि च

papracchānāmayaṃ rājaṃstatastānpāṇḍunandanānpradadau cāpi ratnāni vividhāni vasūni ca

पाण्डवानां च कुन्त्याश्च द्रौपद्याश्च विशां पतेद्रुपदस्य च पुत्राणां यथा दत्तानि कौरवैः

pāṇḍavānāṃ ca kuntyāśca draupadyāśca viśāṃ patedrupadasya ca putrāṇāṃ yathā dattāni kauravaiḥ

प्रोवाच चामितमतिः प्रश्रितं विनयान्वितःद्रुपदं पाण्डुपुत्राणां संनिधौ केशवस्य च

provāca cāmitamatiḥ praśritaṃ vinayānvitaḥdrupadaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ saṃnidhau keśavasya ca

राजञ्शृणु सहामात्यः सपुत्रश्च वचो ममधृतराष्ट्रः सपुत्रस्त्वां सहामात्यः सबान्धवः

rājañśṛṇu sahāmātyaḥ saputraśca vaco mamadhṛtarāṣṭraḥ saputrastvāṃ sahāmātyaḥ sabāndhavaḥ

अब्रवीत्कुशलं राजन्प्रीयमाणः पुनः पुनःप्रीतिमांस्ते दृढं चापि संबन्धेन नराधिप

abravītkuśalaṃ rājanprīyamāṇaḥ punaḥ punaḥprītimāṃste dṛḍhaṃ cāpi saṃbandhena narādhipa

तथा भीष्मः शांतनवः कौरवैः सह सर्वशःकुशलं त्वां महाप्राज्ञः सर्वतः परिपृच्छति

tathā bhīṣmaḥ śāṃtanavaḥ kauravaiḥ saha sarvaśaḥkuśalaṃ tvāṃ mahāprājñaḥ sarvataḥ paripṛcchati

भारद्वाजो महेष्वासो द्रोणः प्रियसखस्तवसमाश्लेषमुपेत्य त्वां कुशलं परिपृच्छति

bhāradvājo maheṣvāso droṇaḥ priyasakhastavasamāśleṣamupetya tvāṃ kuśalaṃ paripṛcchati

धृतराष्ट्रश्च पाञ्चाल्य त्वया संबन्धमीयिवान्कृतार्थं मन्यतेऽऽत्मानं तथा सर्वेऽपि कौरवाः

dhṛtarāṣṭraśca pāñcālya tvayā saṃbandhamīyivānkṛtārthaṃ manyate''tmānaṃ tathā sarve'pi kauravāḥ

न तथा राज्यसंप्राप्तिस्तेषां प्रीतिकरी मतायथा संबन्धकं प्राप्य यज्ञसेन त्वया सह

na tathā rājyasaṃprāptisteṣāṃ prītikarī matāyathā saṃbandhakaṃ prāpya yajñasena tvayā saha

एतद्विदित्वा तु भवान्प्रस्थापयतु पाण्डवान्द्रष्टुं हि पाण्डुदायादांस्त्वरन्ते कुरवो भृशम्

etadviditvā tu bhavānprasthāpayatu pāṇḍavāndraṣṭuṃ hi pāṇḍudāyādāṃstvarante kuravo bhṛśam

विप्रोषिता दीर्घकालमिमे चापि नरर्षभाःउत्सुका नगरं द्रष्टुं भविष्यन्ति पृथा तथा

viproṣitā dīrghakālamime cāpi nararṣabhāḥutsukā nagaraṃ draṣṭuṃ bhaviṣyanti pṛthā tathā

कृष्णामपि च पाञ्चालीं सर्वाः कुरुवरस्त्रियःद्रष्टुकामाः प्रतीक्षन्ते पुरं च विषयं च नः

kṛṣṇāmapi ca pāñcālīṃ sarvāḥ kuruvarastriyaḥdraṣṭukāmāḥ pratīkṣante puraṃ ca viṣayaṃ ca naḥ

स भवान्पाण्डुपुत्राणामाज्ञापयतु माचिरम्गमनं सहदाराणामेतदागमनं मम

sa bhavānpāṇḍuputrāṇāmājñāpayatu māciramgamanaṃ sahadārāṇāmetadāgamanaṃ mama

विसृष्टेषु त्वया राजन्पाण्डवेषु महात्मसुततोऽहं प्रेषयिष्यामि धृतराष्ट्रस्य शीघ्रगान्आगमिष्यन्ति कौन्तेयाः कुन्ती च सह कृष्णया

visṛṣṭeṣu tvayā rājanpāṇḍaveṣu mahātmasutato'haṃ preṣayiṣyāmi dhṛtarāṣṭrasya śīghragānāgamiṣyanti kaunteyāḥ kuntī ca saha kṛṣṇayā