Parva.Adhyaya 1.202

नारद उवाच · nārada uvāca

उत्सवे वृत्तमात्रे तु त्रैलोक्याकाङ्क्षिणावुभौमन्त्रयित्वा ततः सेनां तावाज्ञापयतां तदा

utsave vṛttamātre tu trailokyākāṅkṣiṇāvubhaumantrayitvā tataḥ senāṃ tāvājñāpayatāṃ tadā

सुहृद्भिरभ्यनुज्ञातौ दैत्यवृद्धैश्च मन्त्रिभिःकृत्वा प्रास्थानिकं रात्रौ मघासु ययतुस्तदा

suhṛdbhirabhyanujñātau daityavṛddhaiśca mantribhiḥkṛtvā prāsthānikaṃ rātrau maghāsu yayatustadā

गदापट्टिशधारिण्या शूलमुद्गरहस्तयाप्रस्थितौ सहधर्मिण्या महत्या दैत्यसेनया

gadāpaṭṭiśadhāriṇyā śūlamudgarahastayāprasthitau sahadharmiṇyā mahatyā daityasenayā

मङ्गलैः स्तुतिभिश्चापि विजयप्रतिसंहितैःचारणैः स्तूयमानौ तु जग्मतुः परया मुदा

maṅgalaiḥ stutibhiścāpi vijayapratisaṃhitaiḥcāraṇaiḥ stūyamānau tu jagmatuḥ parayā mudā

तावन्तरिक्षमुत्पत्य दैत्यौ कामगमावुभौदेवानामेव भवनं जग्मतुर्युद्धदुर्मदौ

tāvantarikṣamutpatya daityau kāmagamāvubhaudevānāmeva bhavanaṃ jagmaturyuddhadurmadau

तयोरागमनं ज्ञात्वा वरदानं च तत्प्रभोःहित्वा त्रिविष्टपं जग्मुर्ब्रह्मलोकं ततः सुराः

tayorāgamanaṃ jñātvā varadānaṃ ca tatprabhoḥhitvā triviṣṭapaṃ jagmurbrahmalokaṃ tataḥ surāḥ

ताविन्द्रलोकं निर्जित्य यक्षरक्षोगणांस्तथाखेचराण्यपि भूतानि जिग्यतुस्तीव्रविक्रमौ

tāvindralokaṃ nirjitya yakṣarakṣogaṇāṃstathākhecarāṇyapi bhūtāni jigyatustīvravikramau

अन्तर्भूमिगतान्नागाञ्जित्वा तौ च महासुरौसमुद्रवासिनः सर्वान्म्लेच्छजातीन्विजिग्यतुः

antarbhūmigatānnāgāñjitvā tau ca mahāsurausamudravāsinaḥ sarvānmlecchajātīnvijigyatuḥ

ततः सर्वां महीं जेतुमारब्धावुग्रशासनौसैनिकांश्च समाहूय सुतीक्ष्णां वाचमूचतुः

tataḥ sarvāṃ mahīṃ jetumārabdhāvugraśāsanausainikāṃśca samāhūya sutīkṣṇāṃ vācamūcatuḥ

राजर्षयो महायज्ञैर्हव्यकव्यैर्द्विजातयःतेजो बलं च देवानां वर्धयन्ति श्रियं तथा

rājarṣayo mahāyajñairhavyakavyairdvijātayaḥtejo balaṃ ca devānāṃ vardhayanti śriyaṃ tathā

तेषामेवं प्रवृद्धानां सर्वेषामसुरद्विषाम्संभूय सर्वैरस्माभिः कार्यः सर्वात्मना वधः

teṣāmevaṃ pravṛddhānāṃ sarveṣāmasuradviṣāmsaṃbhūya sarvairasmābhiḥ kāryaḥ sarvātmanā vadhaḥ

एवं सर्वान्समादिश्य पूर्वतीरे महोदधेःक्रूरां मतिं समास्थाय जग्मतुः सर्वतोमुखम्

evaṃ sarvānsamādiśya pūrvatīre mahodadheḥkrūrāṃ matiṃ samāsthāya jagmatuḥ sarvatomukham

यज्ञैर्यजन्ते ये केचिद्याजयन्ति च ये द्विजाःतान्सर्वान्प्रसभं दृष्ट्वा बलिनौ जघ्नतुस्तदा

yajñairyajante ye kecidyājayanti ca ye dvijāḥtānsarvānprasabhaṃ dṛṣṭvā balinau jaghnatustadā

आश्रमेष्वग्निहोत्राणि ऋषीणां भावितात्मनाम्गृहीत्वा प्रक्षिपन्त्यप्सु विश्रब्धाः सैनिकास्तयोः

āśrameṣvagnihotrāṇi ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanāmgṛhītvā prakṣipantyapsu viśrabdhāḥ sainikāstayoḥ

तपोधनैश्च ये शापाः क्रुद्धैरुक्ता महात्मभिःनाक्रामन्ति तयोस्तेऽपि वरदानेन जृम्भतोः

tapodhanaiśca ye śāpāḥ kruddhairuktā mahātmabhiḥnākrāmanti tayoste'pi varadānena jṛmbhatoḥ

नाक्रामन्ति यदा शापा बाणा मुक्ताः शिलास्विवनियमांस्तदा परित्यज्य व्यद्रवन्त द्विजातयः

nākrāmanti yadā śāpā bāṇā muktāḥ śilāsvivaniyamāṃstadā parityajya vyadravanta dvijātayaḥ

पृथिव्यां ये तपःसिद्धा दान्ताः शमपरायणाःतयोर्भयाद्दुद्रुवुस्ते वैनतेयादिवोरगाः

pṛthivyāṃ ye tapaḥsiddhā dāntāḥ śamaparāyaṇāḥtayorbhayāddudruvuste vainateyādivoragāḥ

मथितैराश्रमैर्भग्नैर्विकीर्णकलशस्रुवैःशून्यमासीज्जगत्सर्वं कालेनेव हतं यथा

mathitairāśramairbhagnairvikīrṇakalaśasruvaiḥśūnyamāsījjagatsarvaṃ kāleneva hataṃ yathā

राजर्षिभिरदृश्यद्भिरृषिभिश्च महासुरौउभौ विनिश्चयं कृत्वा विकुर्वाते वधैषिणौ

rājarṣibhiradṛśyadbhirṛṣibhiśca mahāsurauubhau viniścayaṃ kṛtvā vikurvāte vadhaiṣiṇau

प्रभिन्नकरटौ मत्तौ भूत्वा कुञ्जररूपिणौसंलीनानपि दुर्गेषु निन्यतुर्यमसादनम्

prabhinnakaraṭau mattau bhūtvā kuñjararūpiṇausaṃlīnānapi durgeṣu ninyaturyamasādanam

सिंहौ भूत्वा पुनर्व्याघ्रौ पुनश्चान्तर्हितावुभौतैस्तैरुपायैस्तौ क्रूरावृषीन्दृष्ट्वा निजघ्नतुः

siṃhau bhūtvā punarvyāghrau punaścāntarhitāvubhautaistairupāyaistau krūrāvṛṣīndṛṣṭvā nijaghnatuḥ

निवृत्तयज्ञस्वाध्याया प्रणष्टनृपतिद्विजाउत्सन्नोत्सवयज्ञा च बभूव वसुधा तदा

nivṛttayajñasvādhyāyā praṇaṣṭanṛpatidvijāutsannotsavayajñā ca babhūva vasudhā tadā

हाहाभूता भयार्ता च निवृत्तविपणापणानिवृत्तदेवकार्या च पुण्योद्वाहविवर्जिता

hāhābhūtā bhayārtā ca nivṛttavipaṇāpaṇānivṛttadevakāryā ca puṇyodvāhavivarjitā

निवृत्तकृषिगोरक्षा विध्वस्तनगराश्रमाअस्थिकङ्कालसंकीर्णा भूर्बभूवोग्रदर्शना

nivṛttakṛṣigorakṣā vidhvastanagarāśramāasthikaṅkālasaṃkīrṇā bhūrbabhūvogradarśanā

निवृत्तपितृकार्यं च निर्वषट्कारमङ्गलम्जगत्प्रतिभयाकारं दुष्प्रेक्ष्यमभवत्तदा

nivṛttapitṛkāryaṃ ca nirvaṣaṭkāramaṅgalamjagatpratibhayākāraṃ duṣprekṣyamabhavattadā

चन्द्रादित्यौ ग्रहास्तारा नक्षत्राणि दिवौकसःजग्मुर्विषादं तत्कर्म दृष्ट्वा सुन्दोपसुन्दयोः

candrādityau grahāstārā nakṣatrāṇi divaukasaḥjagmurviṣādaṃ tatkarma dṛṣṭvā sundopasundayoḥ

एवं सर्वा दिशो दैत्यौ जित्वा क्रूरेण कर्मणानिःसपत्नौ कुरुक्षेत्रे निवेशमभिचक्रतुः

evaṃ sarvā diśo daityau jitvā krūreṇa karmaṇāniḥsapatnau kurukṣetre niveśamabhicakratuḥ