पर्व.अध्याय 1.215

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

सोऽब्रवीदर्जुनं चैव वासुदेवं च सात्वतम्लोकप्रवीरौ तिष्ठन्तौ खाण्डवस्य समीपतः

so'bravīdarjunaṃ caiva vāsudevaṃ ca sātvatamlokapravīrau tiṣṭhantau khāṇḍavasya samīpataḥ

ब्राह्मणो बहुभोक्तास्मि भुञ्जेऽपरिमितं सदाभिक्षे वार्ष्णेयपार्थौ वामेकां तृप्तिं प्रयच्छताम्

brāhmaṇo bahubhoktāsmi bhuñje'parimitaṃ sadābhikṣe vārṣṇeyapārthau vāmekāṃ tṛptiṃ prayacchatām

एवमुक्तौ तमब्रूतां ततस्तौ कृष्णपाण्डवौकेनान्नेन भवांस्तृप्येत्तस्यान्नस्य यतावहे

evamuktau tamabrūtāṃ tatastau kṛṣṇapāṇḍavaukenānnena bhavāṃstṛpyettasyānnasya yatāvahe

एवमुक्तः स भगवानब्रवीत्तावुभौ ततःभाषमाणौ तदा वीरौ किमन्नं क्रियतामिति

evamuktaḥ sa bhagavānabravīttāvubhau tataḥbhāṣamāṇau tadā vīrau kimannaṃ kriyatāmiti

नाहमन्नं बुभुक्षे वै पावकं मां निबोधतम्यदन्नमनुरूपं मे तद्युवां संप्रयच्छतम्

nāhamannaṃ bubhukṣe vai pāvakaṃ māṃ nibodhatamyadannamanurūpaṃ me tadyuvāṃ saṃprayacchatam

इदमिन्द्रः सदा दावं खाण्डवं परिरक्षतितं न शक्नोम्यहं दग्धुं रक्ष्यमाणं महात्मना

idamindraḥ sadā dāvaṃ khāṇḍavaṃ parirakṣatitaṃ na śaknomyahaṃ dagdhuṃ rakṣyamāṇaṃ mahātmanā

वसत्यत्र सखा तस्य तक्षकः पन्नगः सदासगणस्तत्कृते दावं परिरक्षति वज्रभृत्

vasatyatra sakhā tasya takṣakaḥ pannagaḥ sadāsagaṇastatkṛte dāvaṃ parirakṣati vajrabhṛt

तत्र भूतान्यनेकानि रक्ष्यन्ते स्म प्रसङ्गतःतं दिधक्षुर्न शक्नोमि दग्धुं शक्रस्य तेजसा

tatra bhūtānyanekāni rakṣyante sma prasaṅgataḥtaṃ didhakṣurna śaknomi dagdhuṃ śakrasya tejasā

स मां प्रज्वलितं दृष्ट्वा मेघाम्भोभिः प्रवर्षतिततो दग्धुं न शक्नोमि दिधक्षुर्दावमीप्सितम्

sa māṃ prajvalitaṃ dṛṣṭvā meghāmbhobhiḥ pravarṣatitato dagdhuṃ na śaknomi didhakṣurdāvamīpsitam

स युवाभ्यां सहायाभ्यामस्त्रविद्भ्यां समागतःदहेयं खाण्डवं दावमेतदन्नं वृतं मया

sa yuvābhyāṃ sahāyābhyāmastravidbhyāṃ samāgataḥdaheyaṃ khāṇḍavaṃ dāvametadannaṃ vṛtaṃ mayā

युवां ह्युदकधारास्ता भूतानि च समन्ततःउत्तमास्त्रविदौ सम्यक्सर्वतो वारयिष्यथः

yuvāṃ hyudakadhārāstā bhūtāni ca samantataḥuttamāstravidau samyaksarvato vārayiṣyathaḥ

एवमुक्ते प्रत्युवाच बीभत्सुर्जातवेदसम्दिधक्षुं खाण्डवं दावमकामस्य शतक्रतोः

evamukte pratyuvāca bībhatsurjātavedasamdidhakṣuṃ khāṇḍavaṃ dāvamakāmasya śatakratoḥ

उत्तमास्त्राणि मे सन्ति दिव्यानि च बहूनि चयैरहं शक्नुयां योद्धुमपि वज्रधरान्बहून्

uttamāstrāṇi me santi divyāni ca bahūni cayairahaṃ śaknuyāṃ yoddhumapi vajradharānbahūn

धनुर्मे नास्ति भगवन्बाहुवीर्येण संमितम्कुर्वतः समरे यत्नं वेगं यद्विषहेत मे

dhanurme nāsti bhagavanbāhuvīryeṇa saṃmitamkurvataḥ samare yatnaṃ vegaṃ yadviṣaheta me

शरैश्च मेऽर्थो बहुभिरक्षयैः क्षिप्रमस्यतःन हि वोढुं रथः शक्तः शरान्मम यथेप्सितान्

śaraiśca me'rtho bahubhirakṣayaiḥ kṣipramasyataḥna hi voḍhuṃ rathaḥ śaktaḥ śarānmama yathepsitān

अश्वांश्च दिव्यानिच्छेयं पाण्डुरान्वातरंहसःरथं च मेघनिर्घोषं सूर्यप्रतिमतेजसम्

aśvāṃśca divyāniccheyaṃ pāṇḍurānvātaraṃhasaḥrathaṃ ca meghanirghoṣaṃ sūryapratimatejasam

तथा कृष्णस्य वीर्येण नायुधं विद्यते समम्येन नागान्पिशाचांश्च निहन्यान्माधवो रणे

tathā kṛṣṇasya vīryeṇa nāyudhaṃ vidyate samamyena nāgānpiśācāṃśca nihanyānmādhavo raṇe

उपायं कर्मणः सिद्धौ भगवन्वक्तुमर्हसिनिवारयेयं येनेन्द्रं वर्षमाणं महावने

upāyaṃ karmaṇaḥ siddhau bhagavanvaktumarhasinivārayeyaṃ yenendraṃ varṣamāṇaṃ mahāvane

पौरुषेण तु यत्कार्यं तत्कर्तारौ स्व पावककरणानि समर्थानि भगवन्दातुमर्हसि

pauruṣeṇa tu yatkāryaṃ tatkartārau sva pāvakakaraṇāni samarthāni bhagavandātumarhasi