Parva.Adhyaya 1.25

सूत उवाच · sūta uvāca

तस्य कण्ठमनुप्राप्तो ब्राह्मणः सह भार्ययादहन्दीप्त इवाङ्गारस्तमुवाचान्तरिक्षगः

tasya kaṇṭhamanuprāpto brāhmaṇaḥ saha bhāryayādahandīpta ivāṅgārastamuvācāntarikṣagaḥ

द्विजोत्तम विनिर्गच्छ तूर्णमास्यादपावृतात्न हि मे ब्राह्मणो वध्यः पापेष्वपि रतः सदा

dvijottama vinirgaccha tūrṇamāsyādapāvṛtātna hi me brāhmaṇo vadhyaḥ pāpeṣvapi rataḥ sadā

ब्रुवाणमेवं गरुडं ब्राह्मणः समभाषतनिषादी मम भार्येयं निर्गच्छतु मया सह

bruvāṇamevaṃ garuḍaṃ brāhmaṇaḥ samabhāṣataniṣādī mama bhāryeyaṃ nirgacchatu mayā saha

गरुड उवाच · garuḍa uvāca

एतामपि निषादीं त्वं परिगृह्याशु निष्पततूर्णं संभावयात्मानमजीर्णं मम तेजसा

etāmapi niṣādīṃ tvaṃ parigṛhyāśu niṣpatatūrṇaṃ saṃbhāvayātmānamajīrṇaṃ mama tejasā

सूत उवाच · sūta uvāca

ततः स विप्रो निष्क्रान्तो निषादीसहितस्तदावर्धयित्वा च गरुडमिष्टं देशं जगाम ह

tataḥ sa vipro niṣkrānto niṣādīsahitastadāvardhayitvā ca garuḍamiṣṭaṃ deśaṃ jagāma ha

सहभार्ये विनिष्क्रान्ते तस्मिन्विप्रे स पक्षिराट्वितत्य पक्षावाकाशमुत्पपात मनोजवः

sahabhārye viniṣkrānte tasminvipre sa pakṣirāṭvitatya pakṣāvākāśamutpapāta manojavaḥ

ततोऽपश्यत्स पितरं पृष्टश्चाख्यातवान्पितुःअहं हि सर्पैः प्रहितः सोममाहर्तुमुद्यतःमातुर्दास्यविमोक्षार्थमाहरिष्ये तमद्य वै

tato'paśyatsa pitaraṃ pṛṣṭaścākhyātavānpituḥahaṃ hi sarpaiḥ prahitaḥ somamāhartumudyataḥmāturdāsyavimokṣārthamāhariṣye tamadya vai

मात्रा चास्मि समादिष्टो निषादान्भक्षयेति वैन च मे तृप्तिरभवद्भक्षयित्वा सहस्रशः

mātrā cāsmi samādiṣṭo niṣādānbhakṣayeti vaina ca me tṛptirabhavadbhakṣayitvā sahasraśaḥ

तस्माद्भोक्तव्यमपरं भगवन्प्रदिशस्व मेयद्भुक्त्वामृतमाहर्तुं समर्थः स्यामहं प्रभो

tasmādbhoktavyamaparaṃ bhagavanpradiśasva meyadbhuktvāmṛtamāhartuṃ samarthaḥ syāmahaṃ prabho

कश्यप उवाच · kaśyapa uvāca

आसीद्विभावसुर्नाम महर्षिः कोपनो भृशम्भ्राता तस्यानुजश्चासीत्सुप्रतीको महातपाः

āsīdvibhāvasurnāma maharṣiḥ kopano bhṛśambhrātā tasyānujaścāsītsupratīko mahātapāḥ

स नेच्छति धनं भ्रात्रा सहैकस्थं महामुनिःविभागं कीर्तयत्येव सुप्रतीकोऽथ नित्यशः

sa necchati dhanaṃ bhrātrā sahaikasthaṃ mahāmuniḥvibhāgaṃ kīrtayatyeva supratīko'tha nityaśaḥ

अथाब्रवीच्च तं भ्राता सुप्रतीकं विभावसुःविभागं बहवो मोहात्कर्तुमिच्छन्ति नित्यदाततो विभक्ता अन्योन्यं नाद्रियन्तेऽर्थमोहिताः

athābravīcca taṃ bhrātā supratīkaṃ vibhāvasuḥvibhāgaṃ bahavo mohātkartumicchanti nityadātato vibhaktā anyonyaṃ nādriyante'rthamohitāḥ

ततः स्वार्थपरान्मूढान्पृथग्भूतान्स्वकैर्धनैःविदित्वा भेदयन्त्येतानमित्रा मित्ररूपिणः

tataḥ svārthaparānmūḍhānpṛthagbhūtānsvakairdhanaiḥviditvā bhedayantyetānamitrā mitrarūpiṇaḥ

विदित्वा चापरे भिन्नानन्तरेषु पतन्त्यथभिन्नानामतुलो नाशः क्षिप्रमेव प्रवर्तते

viditvā cāpare bhinnānantareṣu patantyathabhinnānāmatulo nāśaḥ kṣiprameva pravartate

तस्माच्चैव विभागार्थं न प्रशंसन्ति पण्डिताःगुरुशास्त्रे निबद्धानामन्योन्यमभिशङ्किनाम्

tasmāccaiva vibhāgārthaṃ na praśaṃsanti paṇḍitāḥguruśāstre nibaddhānāmanyonyamabhiśaṅkinām

नियन्तुं न हि शक्यस्त्वं भेदतो धनमिच्छसियस्मात्तस्मात्सुप्रतीक हस्तित्वं समवाप्स्यसि

niyantuṃ na hi śakyastvaṃ bhedato dhanamicchasiyasmāttasmātsupratīka hastitvaṃ samavāpsyasi

शप्तस्त्वेवं सुप्रतीको विभावसुमथाब्रवीत्त्वमप्यन्तर्जलचरः कच्छपः संभविष्यसि

śaptastvevaṃ supratīko vibhāvasumathābravīttvamapyantarjalacaraḥ kacchapaḥ saṃbhaviṣyasi

एवमन्योन्यशापात्तौ सुप्रतीकविभावसूगजकच्छपतां प्राप्तावर्थार्थं मूढचेतसौ

evamanyonyaśāpāttau supratīkavibhāvasūgajakacchapatāṃ prāptāvarthārthaṃ mūḍhacetasau

रोषदोषानुषङ्गेण तिर्यग्योनिगतावपिपरस्परद्वेषरतौ प्रमाणबलदर्पितौ

roṣadoṣānuṣaṅgeṇa tiryagyonigatāvapiparasparadveṣaratau pramāṇabaladarpitau

सरस्यस्मिन्महाकायौ पूर्ववैरानुसारिणौतयोरेकतरः श्रीमान्समुपैति महागजः

sarasyasminmahākāyau pūrvavairānusāriṇautayorekataraḥ śrīmānsamupaiti mahāgajaḥ

तस्य बृंहितशब्देन कूर्मोऽप्यन्तर्जलेशयःउत्थितोऽसौ महाकायः कृत्स्नं संक्षोभयन्सरः

tasya bṛṃhitaśabdena kūrmo'pyantarjaleśayaḥutthito'sau mahākāyaḥ kṛtsnaṃ saṃkṣobhayansaraḥ

तं दृष्ट्वावेष्टितकरः पतत्येष गजो जलम्दन्तहस्ताग्रलाङ्गूलपादवेगेन वीर्यवान्

taṃ dṛṣṭvāveṣṭitakaraḥ patatyeṣa gajo jalamdantahastāgralāṅgūlapādavegena vīryavān

तं विक्षोभयमाणं तु सरो बहुझषाकुलम्कूर्मोऽप्यभ्युद्यतशिरा युद्धायाभ्येति वीर्यवान्

taṃ vikṣobhayamāṇaṃ tu saro bahujhaṣākulamkūrmo'pyabhyudyataśirā yuddhāyābhyeti vīryavān

षडुच्छ्रितो योजनानि गजस्तद्द्विगुणायतःकूर्मस्त्रियोजनोत्सेधो दशयोजनमण्डलः

ṣaḍucchrito yojanāni gajastaddviguṇāyataḥkūrmastriyojanotsedho daśayojanamaṇḍalaḥ

तावेतौ युद्धसंमत्तौ परस्परजयैषिणौउपयुज्याशु कर्मेदं साधयेप्सितमात्मनः

tāvetau yuddhasaṃmattau parasparajayaiṣiṇauupayujyāśu karmedaṃ sādhayepsitamātmanaḥ

सूत उवाच · sūta uvāca

स तच्छ्रुत्वा पितुर्वाक्यं भीमवेगोऽन्तरिक्षगःनखेन गजमेकेन कूर्ममेकेन चाक्षिपत्

sa tacchrutvā piturvākyaṃ bhīmavego'ntarikṣagaḥnakhena gajamekena kūrmamekena cākṣipat

समुत्पपात चाकाशं तत उच्चैर्विहंगमःसोऽलम्बतीर्थमासाद्य देववृक्षानुपागमत्

samutpapāta cākāśaṃ tata uccairvihaṃgamaḥso'lambatīrthamāsādya devavṛkṣānupāgamat

ते भीताः समकम्पन्त तस्य पक्षानिलाहताःन नो भञ्ज्यादिति तदा दिव्याः कनकशाखिनः

te bhītāḥ samakampanta tasya pakṣānilāhatāḥna no bhañjyāditi tadā divyāḥ kanakaśākhinaḥ

प्रचलाङ्गान्स तान्दृष्ट्वा मनोरथफलाङ्कुरान्अन्यानतुलरूपाङ्गानुपचक्राम खेचरः

pracalāṅgānsa tāndṛṣṭvā manorathaphalāṅkurānanyānatularūpāṅgānupacakrāma khecaraḥ

काञ्चनै राजतैश्चैव फलैर्वैडूर्यशाखिनःसागराम्बुपरिक्षिप्तान्भ्राजमानान्महाद्रुमान्

kāñcanai rājataiścaiva phalairvaiḍūryaśākhinaḥsāgarāmbuparikṣiptānbhrājamānānmahādrumān

तमुवाच खगश्रेष्ठं तत्र रोहिणपादपःअतिप्रवृद्धः सुमहानापतन्तं मनोजवम्

tamuvāca khagaśreṣṭhaṃ tatra rohiṇapādapaḥatipravṛddhaḥ sumahānāpatantaṃ manojavam

यैषा मम महाशाखा शतयोजनमायताएतामास्थाय शाखां त्वं खादेमौ गजकच्छपौ

yaiṣā mama mahāśākhā śatayojanamāyatāetāmāsthāya śākhāṃ tvaṃ khādemau gajakacchapau

ततो द्रुमं पतगसहस्रसेवितं; महीधरप्रतिमवपुः प्रकम्पयन्खगोत्तमो द्रुतमभिपत्य वेगवा;न्बभञ्ज तामविरलपत्रसंवृताम्

tato drumaṃ patagasahasrasevitaṃ; mahīdharapratimavapuḥ prakampayankhagottamo drutamabhipatya vegavā;nbabhañja tāmaviralapatrasaṃvṛtām