Parva.Adhyaya 1.27

शौनक उवाच · śaunaka uvāca

कोऽपराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च सूतजतपसा वालखिल्यानां संभूतो गरुडः कथम्

ko'parādho mahendrasya kaḥ pramādaśca sūtajatapasā vālakhilyānāṃ saṃbhūto garuḍaḥ katham

कश्यपस्य द्विजातेश्च कथं वै पक्षिराट्सुतःअधृष्यः सर्वभूतानामवध्यश्चाभवत्कथम्

kaśyapasya dvijāteśca kathaṃ vai pakṣirāṭsutaḥadhṛṣyaḥ sarvabhūtānāmavadhyaścābhavatkatham

कथं च कामचारी स कामवीर्यश्च खेचरःएतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पुराणे यदि पठ्यते

kathaṃ ca kāmacārī sa kāmavīryaśca khecaraḥetadicchāmyahaṃ śrotuṃ purāṇe yadi paṭhyate

सूत उवाच · sūta uvāca

विषयोऽयं पुराणस्य यन्मां त्वं परिपृच्छसिशृणु मे वदतः सर्वमेतत्संक्षेपतो द्विज

viṣayo'yaṃ purāṇasya yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasiśṛṇu me vadataḥ sarvametatsaṃkṣepato dvija

यजतः पुत्रकामस्य कश्यपस्य प्रजापतेःसाहाय्यमृषयो देवा गन्धर्वाश्च ददुः किल

yajataḥ putrakāmasya kaśyapasya prajāpateḥsāhāyyamṛṣayo devā gandharvāśca daduḥ kila

तत्रेध्मानयने शक्रो नियुक्तः कश्यपेन हमुनयो वालखिल्याश्च ये चान्ये देवतागणाः

tatredhmānayane śakro niyuktaḥ kaśyapena hamunayo vālakhilyāśca ye cānye devatāgaṇāḥ

शक्रस्तु वीर्यसदृशमिध्मभारं गिरिप्रभम्समुद्यम्यानयामास नातिकृच्छ्रादिव प्रभुः

śakrastu vīryasadṛśamidhmabhāraṃ giriprabhamsamudyamyānayāmāsa nātikṛcchrādiva prabhuḥ

अथापश्यदृषीन्ह्रस्वानङ्गुष्ठोदरपर्वणःपलाशवृन्तिकामेकां सहितान्वहतः पथि

athāpaśyadṛṣīnhrasvānaṅguṣṭhodaraparvaṇaḥpalāśavṛntikāmekāṃ sahitānvahataḥ pathi

प्रलीनान्स्वेष्विवाङ्गेषु निराहारांस्तपोधनान्क्लिश्यमानान्मन्दबलान्गोष्पदे संप्लुतोदके

pralīnānsveṣvivāṅgeṣu nirāhārāṃstapodhanānkliśyamānānmandabalāngoṣpade saṃplutodake

तांश्च सर्वान्स्मयाविष्टो वीर्योन्मत्तः पुरंदरःअवहस्यात्यगाच्छीघ्रं लङ्घयित्वावमन्य च

tāṃśca sarvānsmayāviṣṭo vīryonmattaḥ puraṃdaraḥavahasyātyagācchīghraṃ laṅghayitvāvamanya ca

तेऽथ रोषसमाविष्टाः सुभृशं जातमन्यवःआरेभिरे महत्कर्म तदा शक्रभयंकरम्

te'tha roṣasamāviṣṭāḥ subhṛśaṃ jātamanyavaḥārebhire mahatkarma tadā śakrabhayaṃkaram

जुहुवुस्ते सुतपसो विधिवज्जातवेदसम्मन्त्रैरुच्चावचैर्विप्रा येन कामेन तच्छृणु

juhuvuste sutapaso vidhivajjātavedasammantrairuccāvacairviprā yena kāmena tacchṛṇu

कामवीर्यः कामगमो देवराजभयप्रदःइन्द्रोऽन्यः सर्वदेवानां भवेदिति यतव्रताः

kāmavīryaḥ kāmagamo devarājabhayapradaḥindro'nyaḥ sarvadevānāṃ bhavediti yatavratāḥ

इन्द्राच्छतगुणः शौर्ये वीर्ये चैव मनोजवःतपसो नः फलेनाद्य दारुणः संभवत्विति

indrācchataguṇaḥ śaurye vīrye caiva manojavaḥtapaso naḥ phalenādya dāruṇaḥ saṃbhavatviti

तद्बुद्ध्वा भृशसंतप्तो देवराजः शतक्रतुःजगाम शरणं तत्र कश्यपं संशितव्रतम्

tadbuddhvā bhṛśasaṃtapto devarājaḥ śatakratuḥjagāma śaraṇaṃ tatra kaśyapaṃ saṃśitavratam

तच्छ्रुत्वा देवराजस्य कश्यपोऽथ प्रजापतिःवालखिल्यानुपागम्य कर्मसिद्धिमपृच्छत

tacchrutvā devarājasya kaśyapo'tha prajāpatiḥvālakhilyānupāgamya karmasiddhimapṛcchata

एवमस्त्विति तं चापि प्रत्यूचुः सत्यवादिनःतान्कश्यप उवाचेदं सान्त्वपूर्वं प्रजापतिः

evamastviti taṃ cāpi pratyūcuḥ satyavādinaḥtānkaśyapa uvācedaṃ sāntvapūrvaṃ prajāpatiḥ

अयमिन्द्रस्त्रिभुवने नियोगाद्ब्रह्मणः कृतःइन्द्रार्थं च भवन्तोऽपि यत्नवन्तस्तपोधनाः

ayamindrastribhuvane niyogādbrahmaṇaḥ kṛtaḥindrārthaṃ ca bhavanto'pi yatnavantastapodhanāḥ

न मिथ्या ब्रह्मणो वाक्यं कर्तुमर्हथ सत्तमाःभवतां च न मिथ्यायं संकल्पो मे चिकीर्षितः

na mithyā brahmaṇo vākyaṃ kartumarhatha sattamāḥbhavatāṃ ca na mithyāyaṃ saṃkalpo me cikīrṣitaḥ

भवत्वेष पतत्रीणामिन्द्रोऽतिबलसत्त्ववान्प्रसादः क्रियतां चैव देवराजस्य याचतः

bhavatveṣa patatrīṇāmindro'tibalasattvavānprasādaḥ kriyatāṃ caiva devarājasya yācataḥ

एवमुक्ताः कश्यपेन वालखिल्यास्तपोधनाःप्रत्यूचुरभिसंपूज्य मुनिश्रेष्ठं प्रजापतिम्

evamuktāḥ kaśyapena vālakhilyāstapodhanāḥpratyūcurabhisaṃpūjya muniśreṣṭhaṃ prajāpatim

इन्द्रार्थोऽयं समारम्भः सर्वेषां नः प्रजापतेअपत्यार्थं समारम्भो भवतश्चायमीप्सितः

indrārtho'yaṃ samārambhaḥ sarveṣāṃ naḥ prajāpateapatyārthaṃ samārambho bhavataścāyamīpsitaḥ

तदिदं सफलं कर्म त्वया वै प्रतिगृह्यताम्तथा चैव विधत्स्वात्र यथा श्रेयोऽनुपश्यसि

tadidaṃ saphalaṃ karma tvayā vai pratigṛhyatāmtathā caiva vidhatsvātra yathā śreyo'nupaśyasi

एतस्मिन्नेव काले तु देवी दाक्षायणी शुभाविनता नाम कल्याणी पुत्रकामा यशस्विनी

etasminneva kāle tu devī dākṣāyaṇī śubhāvinatā nāma kalyāṇī putrakāmā yaśasvinī

तपस्तप्त्वा व्रतपरा स्नाता पुंसवने शुचिःउपचक्राम भर्तारं तामुवाचाथ कश्यपः

tapastaptvā vrataparā snātā puṃsavane śuciḥupacakrāma bhartāraṃ tāmuvācātha kaśyapaḥ

आरम्भः सफलो देवि भवितायं तवेप्सितःजनयिष्यसि पुत्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ

ārambhaḥ saphalo devi bhavitāyaṃ tavepsitaḥjanayiṣyasi putrau dvau vīrau tribhuvaneśvarau

तपसा वालखिल्यानां मम संकल्पजौ तथाभविष्यतो महाभागौ पुत्रौ ते लोकपूजितौ

tapasā vālakhilyānāṃ mama saṃkalpajau tathābhaviṣyato mahābhāgau putrau te lokapūjitau

उवाच चैनां भगवान्मारीचः पुनरेव हधार्यतामप्रमादेन गर्भोऽयं सुमहोदयः

uvāca caināṃ bhagavānmārīcaḥ punareva hadhāryatāmapramādena garbho'yaṃ sumahodayaḥ

एकः सर्वपतत्रीणामिन्द्रत्वं कारयिष्यतिलोकसंभावितो वीरः कामवीर्यो विहंगमः

ekaḥ sarvapatatrīṇāmindratvaṃ kārayiṣyatilokasaṃbhāvito vīraḥ kāmavīryo vihaṃgamaḥ

शतक्रतुमथोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिःत्वत्सहायौ खगावेतौ भ्रातरौ ते भविष्यतः

śatakratumathovāca prīyamāṇaḥ prajāpatiḥtvatsahāyau khagāvetau bhrātarau te bhaviṣyataḥ

नैताभ्यां भविता दोषः सकाशात्ते पुरंदरव्येतु ते शक्र संतापस्त्वमेवेन्द्रो भविष्यसि

naitābhyāṃ bhavitā doṣaḥ sakāśātte puraṃdaravyetu te śakra saṃtāpastvamevendro bhaviṣyasi

न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनःन चावमान्या दर्पात्ते वाग्विषा भृशकोपनाः

na cāpyevaṃ tvayā bhūyaḥ kṣeptavyā brahmavādinaḥna cāvamānyā darpātte vāgviṣā bhṛśakopanāḥ

एवमुक्तो जगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिविष्टपम्विनता चापि सिद्धार्था बभूव मुदिता तदा

evamukto jagāmendro nirviśaṅkastriviṣṭapamvinatā cāpi siddhārthā babhūva muditā tadā

जनयामास पुत्रौ द्वावरुणं गरुडं तथाअरुणस्तयोस्तु विकल आदित्यस्य पुरःसरः

janayāmāsa putrau dvāvaruṇaṃ garuḍaṃ tathāaruṇastayostu vikala ādityasya puraḥsaraḥ

पतत्रीणां तु गरुड इन्द्रत्वेनाभ्यषिच्यततस्यैतत्कर्म सुमहच्छ्रूयतां भृगुनन्दन

patatrīṇāṃ tu garuḍa indratvenābhyaṣicyatatasyaitatkarma sumahacchrūyatāṃ bhṛgunandana