Parva.Adhyaya 1.28

सूत उवाच · sūta uvāca

ततस्तस्मिन्द्विजश्रेष्ठ समुदीर्णे तथाविधेगरुत्मान्पक्षिराट्तूर्णं संप्राप्तो विबुधान्प्रति

tatastasmindvijaśreṣṭha samudīrṇe tathāvidhegarutmānpakṣirāṭtūrṇaṃ saṃprāpto vibudhānprati

तं दृष्ट्वातिबलं चैव प्राकम्पन्त समन्ततःपरस्परं च प्रत्यघ्नन्सर्वप्रहरणान्यपि

taṃ dṛṣṭvātibalaṃ caiva prākampanta samantataḥparasparaṃ ca pratyaghnansarvapraharaṇānyapi

तत्र चासीदमेयात्मा विद्युदग्निसमप्रभःभौवनः सुमहावीर्यः सोमस्य परिरक्षिता

tatra cāsīdameyātmā vidyudagnisamaprabhaḥbhauvanaḥ sumahāvīryaḥ somasya parirakṣitā

स तेन पतगेन्द्रेण पक्षतुण्डनखैः क्षतःमुहूर्तमतुलं युद्धं कृत्वा विनिहतो युधि

sa tena patagendreṇa pakṣatuṇḍanakhaiḥ kṣataḥmuhūrtamatulaṃ yuddhaṃ kṛtvā vinihato yudhi

रजश्चोद्धूय सुमहत्पक्षवातेन खेचरःकृत्वा लोकान्निरालोकांस्तेन देवानवाकिरत्

rajaścoddhūya sumahatpakṣavātena khecaraḥkṛtvā lokānnirālokāṃstena devānavākirat

तेनावकीर्णा रजसा देवा मोहमुपागमन्न चैनं ददृशुश्छन्ना रजसामृतरक्षिणः

tenāvakīrṇā rajasā devā mohamupāgamanna cainaṃ dadṛśuśchannā rajasāmṛtarakṣiṇaḥ

एवं संलोडयामास गरुडस्त्रिदिवालयम्पक्षतुण्डप्रहारैश्च देवान्स विददार ह

evaṃ saṃloḍayāmāsa garuḍastridivālayampakṣatuṇḍaprahāraiśca devānsa vidadāra ha

ततो देवः सहस्राक्षस्तूर्णं वायुमचोदयत्विक्षिपेमां रजोवृष्टिं तवैतत्कर्म मारुत

tato devaḥ sahasrākṣastūrṇaṃ vāyumacodayatvikṣipemāṃ rajovṛṣṭiṃ tavaitatkarma māruta

अथ वायुरपोवाह तद्रजस्तरसा बलीततो वितिमिरे जाते देवाः शकुनिमार्दयन्

atha vāyurapovāha tadrajastarasā balītato vitimire jāte devāḥ śakunimārdayan

ननाद चोच्चैर्बलवान्महामेघरवः खगःवध्यमानः सुरगणैः सर्वभूतानि भीषयन्उत्पपात महावीर्यः पक्षिराट्परवीरहा

nanāda coccairbalavānmahāmegharavaḥ khagaḥvadhyamānaḥ suragaṇaiḥ sarvabhūtāni bhīṣayanutpapāta mahāvīryaḥ pakṣirāṭparavīrahā

तमुत्पत्यान्तरिक्षस्थं देवानामुपरि स्थितम्वर्मिणो विबुधाः सर्वे नानाशस्त्रैरवाकिरन्

tamutpatyāntarikṣasthaṃ devānāmupari sthitamvarmiṇo vibudhāḥ sarve nānāśastrairavākiran

पट्टिशैः परिघैः शूलैर्गदाभिश्च सवासवाःक्षुरान्तैर्ज्वलितैश्चापि चक्रैरादित्यरूपिभिः

paṭṭiśaiḥ parighaiḥ śūlairgadābhiśca savāsavāḥkṣurāntairjvalitaiścāpi cakrairādityarūpibhiḥ

नानाशस्त्रविसर्गैश्च वध्यमानः समन्ततःकुर्वन्सुतुमुलं युद्धं पक्षिराण्न व्यकम्पत

nānāśastravisargaiśca vadhyamānaḥ samantataḥkurvansutumulaṃ yuddhaṃ pakṣirāṇna vyakampata

विनर्दन्निव चाकाशे वैनतेयः प्रतापवान्पक्षाभ्यामुरसा चैव समन्ताद्व्याक्षिपत्सुरान्

vinardanniva cākāśe vainateyaḥ pratāpavānpakṣābhyāmurasā caiva samantādvyākṣipatsurān

ते विक्षिप्तास्ततो देवाः प्रजग्मुर्गरुडार्दिताःनखतुण्डक्षताश्चैव सुस्रुवुः शोणितं बहु

te vikṣiptāstato devāḥ prajagmurgaruḍārditāḥnakhatuṇḍakṣatāścaiva susruvuḥ śoṇitaṃ bahu

साध्याः प्राचीं सगन्धर्वा वसवो दक्षिणां दिशम्प्रजग्मुः सहिता रुद्रैः पतगेन्द्रप्रधर्षिताः

sādhyāḥ prācīṃ sagandharvā vasavo dakṣiṇāṃ diśamprajagmuḥ sahitā rudraiḥ patagendrapradharṣitāḥ

दिशं प्रतीचीमादित्या नासत्या उत्तरां दिशम्मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणा युध्यमाना महौजसम्

diśaṃ pratīcīmādityā nāsatyā uttarāṃ diśammuhurmuhuḥ prekṣamāṇā yudhyamānā mahaujasam

अश्वक्रन्देन वीरेण रेणुकेन च पक्षिणाक्रथनेन च शूरेण तपनेन च खेचरः

aśvakrandena vīreṇa reṇukena ca pakṣiṇākrathanena ca śūreṇa tapanena ca khecaraḥ

उलूकश्वसनाभ्यां च निमेषेण च पक्षिणाप्ररुजेन च संयुद्धं चकार प्रलिहेन च

ulūkaśvasanābhyāṃ ca nimeṣeṇa ca pakṣiṇāprarujena ca saṃyuddhaṃ cakāra pralihena ca

तान्पक्षनखतुण्डाग्रैरभिनद्विनतासुतःयुगान्तकाले संक्रुद्धः पिनाकीव महाबलः

tānpakṣanakhatuṇḍāgrairabhinadvinatāsutaḥyugāntakāle saṃkruddhaḥ pinākīva mahābalaḥ

महावीर्या महोत्साहास्तेन ते बहुधा क्षताःरेजुरभ्रघनप्रख्या रुधिरौघप्रवर्षिणः

mahāvīryā mahotsāhāstena te bahudhā kṣatāḥrejurabhraghanaprakhyā rudhiraughapravarṣiṇaḥ

तान्कृत्वा पतगश्रेष्ठः सर्वानुत्क्रान्तजीवितान्अतिक्रान्तोऽमृतस्यार्थे सर्वतोऽग्निमपश्यत

tānkṛtvā patagaśreṣṭhaḥ sarvānutkrāntajīvitānatikrānto'mṛtasyārthe sarvato'gnimapaśyata

आवृण्वानं महाज्वालमर्चिर्भिः सर्वतोऽम्बरम्दहन्तमिव तीक्ष्णांशुं घोरं वायुसमीरितम्

āvṛṇvānaṃ mahājvālamarcirbhiḥ sarvato'mbaramdahantamiva tīkṣṇāṃśuṃ ghoraṃ vāyusamīritam

ततो नवत्या नवतीर्मुखानां; कृत्वा तरस्वी गरुडो महात्मानदीः समापीय मुखैस्ततस्तैः; सुशीघ्रमागम्य पुनर्जवेन

tato navatyā navatīrmukhānāṃ; kṛtvā tarasvī garuḍo mahātmānadīḥ samāpīya mukhaistatastaiḥ; suśīghramāgamya punarjavena

ज्वलन्तमग्निं तममित्रतापनः; समास्तरत्पत्ररथो नदीभिःततः प्रचक्रे वपुरन्यदल्पं; प्रवेष्टुकामोऽग्निमभिप्रशाम्य

jvalantamagniṃ tamamitratāpanaḥ; samāstaratpatraratho nadībhiḥtataḥ pracakre vapuranyadalpaṃ; praveṣṭukāmo'gnimabhipraśāmya