Parva.Adhyaya 1.44

सूत उवाच · sūta uvāca

गतमात्रं तु भर्तारं जरत्कारुरवेदयत्भ्रातुस्त्वरितमागम्य यथातथ्यं तपोधन

gatamātraṃ tu bhartāraṃ jaratkāruravedayatbhrātustvaritamāgamya yathātathyaṃ tapodhana

ततः स भुजगश्रेष्ठः श्रुत्वा सुमहदप्रियम्उवाच भगिनीं दीनां तदा दीनतरः स्वयम्

tataḥ sa bhujagaśreṣṭhaḥ śrutvā sumahadapriyamuvāca bhaginīṃ dīnāṃ tadā dīnataraḥ svayam

जानासि भद्रे यत्कार्यं प्रदाने कारणं च यत्पन्नगानां हितार्थाय पुत्रस्ते स्यात्ततो यदि

jānāsi bhadre yatkāryaṃ pradāne kāraṇaṃ ca yatpannagānāṃ hitārthāya putraste syāttato yadi

स सर्पसत्रात्किल नो मोक्षयिष्यति वीर्यवान्एवं पितामहः पूर्वमुक्तवान्मां सुरैः सह

sa sarpasatrātkila no mokṣayiṣyati vīryavānevaṃ pitāmahaḥ pūrvamuktavānmāṃ suraiḥ saha

अप्यस्ति गर्भः सुभगे तस्मात्ते मुनिसत्तमात्न चेच्छाम्यफलं तस्य दारकर्म मनीषिणः

apyasti garbhaḥ subhage tasmātte munisattamātna cecchāmyaphalaṃ tasya dārakarma manīṣiṇaḥ

कामं च मम न न्याय्यं प्रष्टुं त्वां कार्यमीदृशम्किं तु कार्यगरीयस्त्वात्ततस्त्वाहमचूचुदम्

kāmaṃ ca mama na nyāyyaṃ praṣṭuṃ tvāṃ kāryamīdṛśamkiṃ tu kāryagarīyastvāttatastvāhamacūcudam

दुर्वासतां विदित्वा च भर्तुस्तेऽतितपस्विनःनैनमन्वागमिष्यामि कदाचिद्धि शपेत्स माम्

durvāsatāṃ viditvā ca bhartuste'titapasvinaḥnainamanvāgamiṣyāmi kadāciddhi śapetsa mām

आचक्ष्व भद्रे भर्तुस्त्वं सर्वमेव विचेष्टितम्शल्यमुद्धर मे घोरं भद्रे हृदि चिरस्थितम्

ācakṣva bhadre bhartustvaṃ sarvameva viceṣṭitamśalyamuddhara me ghoraṃ bhadre hṛdi cirasthitam

जरत्कारुस्ततो वाक्यमित्युक्ता प्रत्यभाषतआश्वासयन्ती संतप्तं वासुकिं पन्नगेश्वरम्

jaratkārustato vākyamityuktā pratyabhāṣataāśvāsayantī saṃtaptaṃ vāsukiṃ pannageśvaram

पृष्टो मयापत्यहेतोः स महात्मा महातपाःअस्तीत्युदरमुद्दिश्य ममेदं गतवांश्च सः

pṛṣṭo mayāpatyahetoḥ sa mahātmā mahātapāḥastītyudaramuddiśya mamedaṃ gatavāṃśca saḥ

स्वैरेष्वपि न तेनाहं स्मरामि वितथं क्वचित्उक्तपूर्वं कुतो राजन्सांपराये स वक्ष्यति

svaireṣvapi na tenāhaṃ smarāmi vitathaṃ kvacituktapūrvaṃ kuto rājansāṃparāye sa vakṣyati

न संतापस्त्वया कार्यः कार्यं प्रति भुजंगमेउत्पत्स्यति हि ते पुत्रो ज्वलनार्कसमद्युतिः

na saṃtāpastvayā kāryaḥ kāryaṃ prati bhujaṃgameutpatsyati hi te putro jvalanārkasamadyutiḥ

इत्युक्त्वा हि स मां भ्रातर्गतो भर्ता तपोवनम्तस्माद्व्येतु परं दुःखं तवेदं मनसि स्थितम्

ityuktvā hi sa māṃ bhrātargato bhartā tapovanamtasmādvyetu paraṃ duḥkhaṃ tavedaṃ manasi sthitam

एतच्छ्रुत्वा स नागेन्द्रो वासुकिः परया मुदाएवमस्त्विति तद्वाक्यं भगिन्याः प्रत्यगृह्णत

etacchrutvā sa nāgendro vāsukiḥ parayā mudāevamastviti tadvākyaṃ bhaginyāḥ pratyagṛhṇata

सान्त्वमानार्थदानैश्च पूजया चानुरूपयासोदर्यां पूजयामास स्वसारं पन्नगोत्तमः

sāntvamānārthadānaiśca pūjayā cānurūpayāsodaryāṃ pūjayāmāsa svasāraṃ pannagottamaḥ

ततः स ववृधे गर्भो महातेजा रविप्रभःयथा सोमो द्विजश्रेष्ठ शुक्लपक्षोदितो दिवि

tataḥ sa vavṛdhe garbho mahātejā raviprabhaḥyathā somo dvijaśreṣṭha śuklapakṣodito divi

यथाकालं तु सा ब्रह्मन्प्रजज्ञे भुजगस्वसाकुमारं देवगर्भाभं पितृमातृभयापहम्

yathākālaṃ tu sā brahmanprajajñe bhujagasvasākumāraṃ devagarbhābhaṃ pitṛmātṛbhayāpaham

ववृधे स च तत्रैव नागराजनिवेशनेवेदांश्चाधिजगे साङ्गान्भार्गवाच्च्यवनात्मजात्

vavṛdhe sa ca tatraiva nāgarājaniveśanevedāṃścādhijage sāṅgānbhārgavāccyavanātmajāt

चरितव्रतो बाल एव बुद्धिसत्त्वगुणान्वितःनाम चास्याभवत्ख्यातं लोकेष्वास्तीक इत्युत

caritavrato bāla eva buddhisattvaguṇānvitaḥnāma cāsyābhavatkhyātaṃ lokeṣvāstīka ityuta

अस्तीत्युक्त्वा गतो यस्मात्पिता गर्भस्थमेव तम्वनं तस्मादिदं तस्य नामास्तीकेति विश्रुतम्

astītyuktvā gato yasmātpitā garbhasthameva tamvanaṃ tasmādidaṃ tasya nāmāstīketi viśrutam

स बाल एव तत्रस्थश्चरन्नमितबुद्धिमान्गृहे पन्नगराजस्य प्रयत्नात्पर्यरक्ष्यत

sa bāla eva tatrasthaścarannamitabuddhimāngṛhe pannagarājasya prayatnātparyarakṣyata

भगवानिव देवेशः शूलपाणिर्हिरण्यदःविवर्धमानः सर्वांस्तान्पन्नगानभ्यहर्षयत्

bhagavāniva deveśaḥ śūlapāṇirhiraṇyadaḥvivardhamānaḥ sarvāṃstānpannagānabhyaharṣayat