Parva.Adhyaya 1.77

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ययातिः स्वपुरं प्राप्य महेन्द्रपुरसंनिभम्प्रविश्यान्तःपुरं तत्र देवयानीं न्यवेशयत्

yayātiḥ svapuraṃ prāpya mahendrapurasaṃnibhampraviśyāntaḥpuraṃ tatra devayānīṃ nyaveśayat

देवयान्याश्चानुमते तां सुतां वृषपर्वणःअशोकवनिकाभ्याशे गृहं कृत्वा न्यवेशयत्

devayānyāścānumate tāṃ sutāṃ vṛṣaparvaṇaḥaśokavanikābhyāśe gṛhaṃ kṛtvā nyaveśayat

वृतां दासीसहस्रेण शर्मिष्ठामासुरायणीम्वासोभिरन्नपानैश्च संविभज्य सुसत्कृताम्

vṛtāṃ dāsīsahasreṇa śarmiṣṭhāmāsurāyaṇīmvāsobhirannapānaiśca saṃvibhajya susatkṛtām

देवयान्या तु सहितः स नृपो नहुषात्मजःविजहार बहूनब्दान्देववन्मुदितो भृशम्

devayānyā tu sahitaḥ sa nṛpo nahuṣātmajaḥvijahāra bahūnabdāndevavanmudito bhṛśam

ऋतुकाले तु संप्राप्ते देवयानी वराङ्गनालेभे गर्भं प्रथमतः कुमारं च व्यजायत

ṛtukāle tu saṃprāpte devayānī varāṅganālebhe garbhaṃ prathamataḥ kumāraṃ ca vyajāyata

गते वर्षसहस्रे तु शर्मिष्ठा वार्षपर्वणीददर्श यौवनं प्राप्ता ऋतुं सा चान्वचिन्तयत्

gate varṣasahasre tu śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇīdadarśa yauvanaṃ prāptā ṛtuṃ sā cānvacintayat

ऋतुकालश्च संप्राप्तो न च मेऽस्ति पतिर्वृतःकिं प्राप्तं किं नु कर्तव्यं किं वा कृत्वा कृतं भवेत्

ṛtukālaśca saṃprāpto na ca me'sti patirvṛtaḥkiṃ prāptaṃ kiṃ nu kartavyaṃ kiṃ vā kṛtvā kṛtaṃ bhavet

देवयानी प्रजातासौ वृथाहं प्राप्तयौवनायथा तया वृतो भर्ता तथैवाहं वृणोमि तम्

devayānī prajātāsau vṛthāhaṃ prāptayauvanāyathā tayā vṛto bhartā tathaivāhaṃ vṛṇomi tam

राज्ञा पुत्रफलं देयमिति मे निश्चिता मतिःअपीदानीं स धर्मात्मा इयान्मे दर्शनं रहः

rājñā putraphalaṃ deyamiti me niścitā matiḥapīdānīṃ sa dharmātmā iyānme darśanaṃ rahaḥ

अथ निष्क्रम्य राजासौ तस्मिन्काले यदृच्छयाअशोकवनिकाभ्याशे शर्मिष्ठां प्राप्य विष्ठितः

atha niṣkramya rājāsau tasminkāle yadṛcchayāaśokavanikābhyāśe śarmiṣṭhāṃ prāpya viṣṭhitaḥ

तमेकं रहिते दृष्ट्वा शर्मिष्ठा चारुहासिनीप्रत्युद्गम्याञ्जलिं कृत्वा राजानं वाक्यमब्रवीत्

tamekaṃ rahite dṛṣṭvā śarmiṣṭhā cāruhāsinīpratyudgamyāñjaliṃ kṛtvā rājānaṃ vākyamabravīt

सोमस्येन्द्रस्य विष्णोर्वा यमस्य वरुणस्य वातव वा नाहुष कुले कः स्त्रियं स्प्रष्टुमर्हति

somasyendrasya viṣṇorvā yamasya varuṇasya vātava vā nāhuṣa kule kaḥ striyaṃ spraṣṭumarhati

रूपाभिजनशीलैर्हि त्वं राजन्वेत्थ मां सदासा त्वां याचे प्रसाद्याहमृतुं देहि नराधिप

rūpābhijanaśīlairhi tvaṃ rājanvettha māṃ sadāsā tvāṃ yāce prasādyāhamṛtuṃ dehi narādhipa

ययातिरुवाचवेद्मि त्वां शीलसंपन्नां दैत्यकन्यामनिन्दिताम्रूपे च ते न पश्यामि सूच्यग्रमपि निन्दितम्

yayātiruvācavedmi tvāṃ śīlasaṃpannāṃ daityakanyāmaninditāmrūpe ca te na paśyāmi sūcyagramapi ninditam

अब्रवीदुशना काव्यो देवयानीं यदावहम्नेयमाह्वयितव्या ते शयने वार्षपर्वणी

abravīduśanā kāvyo devayānīṃ yadāvahamneyamāhvayitavyā te śayane vārṣaparvaṇī

शर्मिष्ठोवाचन नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति; न स्त्रीषु राजन्न विवाहकालेप्राणात्यये सर्वधनापहारे; पञ्चानृतान्याहुरपातकानि

śarmiṣṭhovācana narmayuktaṃ vacanaṃ hinasti; na strīṣu rājanna vivāhakāleprāṇātyaye sarvadhanāpahāre; pañcānṛtānyāhurapātakāni

पृष्टं तु साक्ष्ये प्रवदन्तमन्यथा; वदन्ति मिथ्योपहितं नरेन्द्रएकार्थतायां तु समाहितायां; मिथ्या वदन्तमनृतं हिनस्ति

pṛṣṭaṃ tu sākṣye pravadantamanyathā; vadanti mithyopahitaṃ narendraekārthatāyāṃ tu samāhitāyāṃ; mithyā vadantamanṛtaṃ hinasti

ययातिरुवाचराजा प्रमाणं भूतानां स नश्येत मृषा वदन्अर्थकृच्छ्रमपि प्राप्य न मिथ्या कर्तुमुत्सहे

yayātiruvācarājā pramāṇaṃ bhūtānāṃ sa naśyeta mṛṣā vadanarthakṛcchramapi prāpya na mithyā kartumutsahe

शर्मिष्ठोवाचसमावेतौ मतौ राजन्पतिः सख्याश्च यः पतिःसमं विवाहमित्याहुः सख्या मेऽसि पतिर्वृतः

śarmiṣṭhovācasamāvetau matau rājanpatiḥ sakhyāśca yaḥ patiḥsamaṃ vivāhamityāhuḥ sakhyā me'si patirvṛtaḥ

ययातिरुवाचदातव्यं याचमानेभ्य इति मे व्रतमाहितम्त्वं च याचसि मां कामं ब्रूहि किं करवाणि ते

yayātiruvācadātavyaṃ yācamānebhya iti me vratamāhitamtvaṃ ca yācasi māṃ kāmaṃ brūhi kiṃ karavāṇi te

शर्मिष्ठोवाचअधर्मात्त्राहि मां राजन्धर्मं च प्रतिपादयत्वत्तोऽपत्यवती लोके चरेयं धर्ममुत्तमम्

śarmiṣṭhovācaadharmāttrāhi māṃ rājandharmaṃ ca pratipādayatvatto'patyavatī loke careyaṃ dharmamuttamam

त्रय एवाधना राजन्भार्या दासस्तथा सुतःयत्ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद्धनम्

traya evādhanā rājanbhāryā dāsastathā sutaḥyatte samadhigacchanti yasya te tasya taddhanam

देवयान्या भुजिष्यास्मि वश्या च तव भार्गवीसा चाहं च त्वया राजन्भरणीये भजस्व माम्

devayānyā bhujiṣyāsmi vaśyā ca tava bhārgavīsā cāhaṃ ca tvayā rājanbharaṇīye bhajasva mām

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तस्तु राजा स तथ्यमित्येव जज्ञिवान्पूजयामास शर्मिष्ठां धर्मं च प्रत्यपादयत्

evamuktastu rājā sa tathyamityeva jajñivānpūjayāmāsa śarmiṣṭhāṃ dharmaṃ ca pratyapādayat

समागम्य च शर्मिष्ठां यथाकाममवाप्य चअन्योन्यमभिसंपूज्य जग्मतुस्तौ यथागतम्

samāgamya ca śarmiṣṭhāṃ yathākāmamavāpya caanyonyamabhisaṃpūjya jagmatustau yathāgatam

तस्मिन्समागमे सुभ्रूः शर्मिष्ठा चारुहासिनीलेभे गर्भं प्रथमतस्तस्मान्नृपतिसत्तमात्

tasminsamāgame subhrūḥ śarmiṣṭhā cāruhāsinīlebhe garbhaṃ prathamatastasmānnṛpatisattamāt

प्रजज्ञे च ततः काले राजन्राजीवलोचनाकुमारं देवगर्भाभं राजीवनिभलोचनम्

prajajñe ca tataḥ kāle rājanrājīvalocanākumāraṃ devagarbhābhaṃ rājīvanibhalocanam