Parva.Adhyaya 1.83

इन्द्र उवाच · indra uvāca

सर्वाणि कर्माणि समाप्य राज;न्गृहान्परित्यज्य वनं गतोऽसितत्त्वां पृच्छामि नहुषस्य पुत्र; केनासि तुल्यस्तपसा ययाते

sarvāṇi karmāṇi samāpya rāja;ngṛhānparityajya vanaṃ gato'sitattvāṃ pṛcchāmi nahuṣasya putra; kenāsi tulyastapasā yayāte

ययातिरुवाचनाहं देवमनुष्येषु न गन्धर्वमहर्षिषुआत्मनस्तपसा तुल्यं कंचित्पश्यामि वासव

yayātiruvācanāhaṃ devamanuṣyeṣu na gandharvamaharṣiṣuātmanastapasā tulyaṃ kaṃcitpaśyāmi vāsava

इन्द्र उवाच · indra uvāca

यदावमंस्थाः सदृशः श्रेयसश्च; पापीयसश्चाविदितप्रभावःतस्माल्लोका अन्तवन्तस्तवेमे; क्षीणे पुण्ये पतितास्यद्य राजन्

yadāvamaṃsthāḥ sadṛśaḥ śreyasaśca; pāpīyasaścāviditaprabhāvaḥtasmāllokā antavantastaveme; kṣīṇe puṇye patitāsyadya rājan

ययातिरुवाचसुरर्षिगन्धर्वनरावमाना;त्क्षयं गता मे यदि शक्र लोकाःइच्छेयं वै सुरलोकाद्विहीनः; सतां मध्ये पतितुं देवराज

yayātiruvācasurarṣigandharvanarāvamānā;tkṣayaṃ gatā me yadi śakra lokāḥiccheyaṃ vai suralokādvihīnaḥ; satāṃ madhye patituṃ devarāja

इन्द्र उवाच · indra uvāca

सतां सकाशे पतितासि राजं;श्च्युतः प्रतिष्ठां यत्र लब्धासि भूयःएवं विदित्वा तु पुनर्ययाते; न तेऽवमान्याः सदृशः श्रेयसश्च

satāṃ sakāśe patitāsi rājaṃ;ścyutaḥ pratiṣṭhāṃ yatra labdhāsi bhūyaḥevaṃ viditvā tu punaryayāte; na te'vamānyāḥ sadṛśaḥ śreyasaśca

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः प्रहायामरराजजुष्टा;न्पुण्याँल्लोकान्पतमानं ययातिम्संप्रेक्ष्य राजर्षिवरोऽष्टकस्त;मुवाच सद्धर्मविधानगोप्ता

tataḥ prahāyāmararājajuṣṭā;npuṇyām̐llokānpatamānaṃ yayātimsaṃprekṣya rājarṣivaro'ṣṭakasta;muvāca saddharmavidhānagoptā

कस्त्वं युवा वासवतुल्यरूपः; स्वतेजसा दीप्यमानो यथाग्निःपतस्युदीर्णाम्बुधरान्धकारा;त्खात्खेचराणां प्रवरो यथार्कः

kastvaṃ yuvā vāsavatulyarūpaḥ; svatejasā dīpyamāno yathāgniḥpatasyudīrṇāmbudharāndhakārā;tkhātkhecarāṇāṃ pravaro yathārkaḥ

दृष्ट्वा च त्वां सूर्यपथात्पतन्तं; वैश्वानरार्कद्युतिमप्रमेयम्किं नु स्विदेतत्पततीति सर्वे; वितर्कयन्तः परिमोहिताः स्मः

dṛṣṭvā ca tvāṃ sūryapathātpatantaṃ; vaiśvānarārkadyutimaprameyamkiṃ nu svidetatpatatīti sarve; vitarkayantaḥ parimohitāḥ smaḥ

दृष्ट्वा च त्वां विष्ठितं देवमार्गे; शक्रार्कविष्णुप्रतिमप्रभावम्अभ्युद्गतास्त्वां वयमद्य सर्वे; तत्त्वं पाते तव जिज्ञासमानाः

dṛṣṭvā ca tvāṃ viṣṭhitaṃ devamārge; śakrārkaviṣṇupratimaprabhāvamabhyudgatāstvāṃ vayamadya sarve; tattvaṃ pāte tava jijñāsamānāḥ

न चापि त्वां धृष्णुमः प्रष्टुमग्रे; न च त्वमस्मान्पृच्छसि ये वयं स्मःतत्त्वां पृच्छामः स्पृहणीयरूपं; कस्य त्वं वा किंनिमित्तं त्वमागाः

na cāpi tvāṃ dhṛṣṇumaḥ praṣṭumagre; na ca tvamasmānpṛcchasi ye vayaṃ smaḥtattvāṃ pṛcchāmaḥ spṛhaṇīyarūpaṃ; kasya tvaṃ vā kiṃnimittaṃ tvamāgāḥ

भयं तु ते व्येतु विषादमोहौ; त्यजाशु देवेन्द्रसमानरूपत्वां वर्तमानं हि सतां सकाशे; नालं प्रसोढुं बलहापि शक्रः

bhayaṃ tu te vyetu viṣādamohau; tyajāśu devendrasamānarūpatvāṃ vartamānaṃ hi satāṃ sakāśe; nālaṃ prasoḍhuṃ balahāpi śakraḥ

सन्तः प्रतिष्ठा हि सुखच्युतानां; सतां सदैवामरराजकल्पते संगताः स्थावरजङ्गमेशाः; प्रतिष्ठितस्त्वं सदृशेषु सत्सु

santaḥ pratiṣṭhā hi sukhacyutānāṃ; satāṃ sadaivāmararājakalpate saṃgatāḥ sthāvarajaṅgameśāḥ; pratiṣṭhitastvaṃ sadṛśeṣu satsu

प्रभुरग्निः प्रतपने भूमिरावपने प्रभुःप्रभुः सूर्यः प्रकाशित्वे सतां चाभ्यागतः प्रभुः

prabhuragniḥ pratapane bhūmirāvapane prabhuḥprabhuḥ sūryaḥ prakāśitve satāṃ cābhyāgataḥ prabhuḥ