Mahabharata · 22 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
इक्ष्वाकुवंशप्रभवो राजासीत्पृथिवीपतिःमहाभिष इति ख्यातः सत्यवाक्सत्यविक्रमः
ikṣvākuvaṃśaprabhavo rājāsītpṛthivīpatiḥmahābhiṣa iti khyātaḥ satyavāksatyavikramaḥ
सोऽश्वमेधसहस्रेण वाजपेयशतेन चतोषयामास देवेन्द्रं स्वर्गं लेभे ततः प्रभुः
so'śvamedhasahasreṇa vājapeyaśatena catoṣayāmāsa devendraṃ svargaṃ lebhe tataḥ prabhuḥ
ततः कदाचिद्ब्रह्माणमुपासां चक्रिरे सुराःतत्र राजर्षयो आसन्स च राजा महाभिषः
tataḥ kadācidbrahmāṇamupāsāṃ cakrire surāḥtatra rājarṣayo āsansa ca rājā mahābhiṣaḥ
अथ गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा समुपायात्पितामहम्तस्या वासः समुद्धूतं मारुतेन शशिप्रभम्
atha gaṅgā saricchreṣṭhā samupāyātpitāmahamtasyā vāsaḥ samuddhūtaṃ mārutena śaśiprabham
ततोऽभवन्सुरगणाः सहसावाङ्मुखास्तदामहाभिषस्तु राजर्षिरशङ्को दृष्टवान्नदीम्
tato'bhavansuragaṇāḥ sahasāvāṅmukhāstadāmahābhiṣastu rājarṣiraśaṅko dṛṣṭavānnadīm
अपध्यातो भगवता ब्रह्मणा स महाभिषःउक्तश्च जातो मर्त्येषु पुनर्लोकानवाप्स्यसि
apadhyāto bhagavatā brahmaṇā sa mahābhiṣaḥuktaśca jāto martyeṣu punarlokānavāpsyasi
स चिन्तयित्वा नृपतिर्नृपान्सर्वांस्तपोधनान्प्रतीपं रोचयामास पितरं भूरिवर्चसम्
sa cintayitvā nṛpatirnṛpānsarvāṃstapodhanānpratīpaṃ rocayāmāsa pitaraṃ bhūrivarcasam
महाभिषं तु तं दृष्ट्वा नदी धैर्याच्च्युतं नृपम्तमेव मनसाध्यायमुपावर्तत्सरिद्वरा
mahābhiṣaṃ tu taṃ dṛṣṭvā nadī dhairyāccyutaṃ nṛpamtameva manasādhyāyamupāvartatsaridvarā
सा तु विध्वस्तवपुषः कश्मलाभिहतौजसःददर्श पथि गच्छन्ती वसून्देवान्दिवौकसः
sā tu vidhvastavapuṣaḥ kaśmalābhihataujasaḥdadarśa pathi gacchantī vasūndevāndivaukasaḥ
तथारूपांश्च तान्दृष्ट्वा पप्रच्छ सरितां वराकिमिदं नष्टरूपाः स्थ कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम्
tathārūpāṃśca tāndṛṣṭvā papraccha saritāṃ varākimidaṃ naṣṭarūpāḥ stha kaccitkṣemaṃ divaukasām
तामूचुर्वसवो देवाः शप्ताः स्मो वै महानदिअल्पेऽपराधे संरम्भाद्वसिष्ठेन महात्मना
tāmūcurvasavo devāḥ śaptāḥ smo vai mahānadialpe'parādhe saṃrambhādvasiṣṭhena mahātmanā
विमूढा हि वयं सर्वे प्रच्छन्नमृषिसत्तमम्संध्यां वसिष्ठमासीनं तमत्यभिसृताः पुरा
vimūḍhā hi vayaṃ sarve pracchannamṛṣisattamamsaṃdhyāṃ vasiṣṭhamāsīnaṃ tamatyabhisṛtāḥ purā
तेन कोपाद्वयं शप्ता योनौ संभवतेति हन शक्यमन्यथा कर्तुं यदुक्तं ब्रह्मवादिना
tena kopādvayaṃ śaptā yonau saṃbhavateti hana śakyamanyathā kartuṃ yaduktaṃ brahmavādinā
त्वं तस्मान्मानुषी भूत्वा सूष्व पुत्रान्वसून्भुविन मानुषीणां जठरं प्रविशेमाशुभं वयम्
tvaṃ tasmānmānuṣī bhūtvā sūṣva putrānvasūnbhuvina mānuṣīṇāṃ jaṭharaṃ praviśemāśubhaṃ vayam
इत्युक्ता तान्वसून्गङ्गा तथेत्युक्त्वाब्रवीदिदम्मर्त्येषु पुरुषश्रेष्ठः को वः कर्ता भविष्यति
ityuktā tānvasūngaṅgā tathetyuktvābravīdidammartyeṣu puruṣaśreṣṭhaḥ ko vaḥ kartā bhaviṣyati
वसव ऊचुःप्रतीपस्य सुतो राजा शंतनुर्नाम धार्मिकःभविता मानुषे लोके स नः कर्ता भविष्यति
vasava ūcuḥpratīpasya suto rājā śaṃtanurnāma dhārmikaḥbhavitā mānuṣe loke sa naḥ kartā bhaviṣyati
गङ्गोवाचममाप्येवं मतं देवा यथावदत मानघाःप्रियं तस्य करिष्यामि युष्माकं चैतदीप्सितम्
gaṅgovācamamāpyevaṃ mataṃ devā yathāvadata mānaghāḥpriyaṃ tasya kariṣyāmi yuṣmākaṃ caitadīpsitam
वसव ऊचुःजातान्कुमारान्स्वानप्सु प्रक्षेप्तुं वै त्वमर्हसियथा नचिरकालं नो निष्कृतिः स्यात्त्रिलोकगे
vasava ūcuḥjātānkumārānsvānapsu prakṣeptuṃ vai tvamarhasiyathā nacirakālaṃ no niṣkṛtiḥ syāttrilokage
गङ्गोवाचएवमेतत्करिष्यामि पुत्रस्तस्य विधीयताम्नास्य मोघः संगमः स्यात्पुत्रहेतोर्मया सह
gaṅgovācaevametatkariṣyāmi putrastasya vidhīyatāmnāsya moghaḥ saṃgamaḥ syātputrahetormayā saha
वसव ऊचुःतुरीयार्धं प्रदास्यामो वीर्यस्यैकैकशो वयम्तेन वीर्येण पुत्रस्ते भविता तस्य चेप्सितः
vasava ūcuḥturīyārdhaṃ pradāsyāmo vīryasyaikaikaśo vayamtena vīryeṇa putraste bhavitā tasya cepsitaḥ
न संपत्स्यति मर्त्येषु पुनस्तस्य तु संततिःतस्मादपुत्रः पुत्रस्ते भविष्यति स वीर्यवान्
na saṃpatsyati martyeṣu punastasya tu saṃtatiḥtasmādaputraḥ putraste bhaviṣyati sa vīryavān
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
एवं ते समयं कृत्वा गङ्गया वसवः सहजग्मुः प्रहृष्टमनसो यथासंकल्पमञ्जसा
evaṃ te samayaṃ kṛtvā gaṅgayā vasavaḥ sahajagmuḥ prahṛṣṭamanaso yathāsaṃkalpamañjasā