Parva.Adhyaya 10.11

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

स दृष्ट्वा निहतान्संख्ये पुत्रान्भ्रातॄन्सखींस्तथामहादुःखपरीतात्मा बभूव जनमेजय

sa dṛṣṭvā nihatānsaṃkhye putrānbhrātṝnsakhīṃstathāmahāduḥkhaparītātmā babhūva janamejaya

ततस्तस्य महाञ्शोकः प्रादुरासीन्महात्मनःस्मरतः पुत्रपौत्राणां भ्रातॄणां स्वजनस्य ह

tatastasya mahāñśokaḥ prādurāsīnmahātmanaḥsmarataḥ putrapautrāṇāṃ bhrātṝṇāṃ svajanasya ha

तमश्रुपरिपूर्णाक्षं वेपमानमचेतसम्सुहृदो भृशसंविग्नाः सान्त्वयां चक्रिरे तदा

tamaśruparipūrṇākṣaṃ vepamānamacetasamsuhṛdo bhṛśasaṃvignāḥ sāntvayāṃ cakrire tadā

ततस्तस्मिन्क्षणे काल्ये रथेनादित्यवर्चसानकुलः कृष्णया सार्धमुपायात्परमार्तया

tatastasminkṣaṇe kālye rathenādityavarcasānakulaḥ kṛṣṇayā sārdhamupāyātparamārtayā

उपप्लव्यगता सा तु श्रुत्वा सुमहदप्रियम्तदा विनाशं पुत्राणां सर्वेषां व्यथिताभवत्

upaplavyagatā sā tu śrutvā sumahadapriyamtadā vināśaṃ putrāṇāṃ sarveṣāṃ vyathitābhavat

कम्पमानेव कदली वातेनाभिसमीरिताकृष्णा राजानमासाद्य शोकार्ता न्यपतद्भुवि

kampamāneva kadalī vātenābhisamīritākṛṣṇā rājānamāsādya śokārtā nyapatadbhuvi

बभूव वदनं तस्याः सहसा शोककर्शितम्फुल्लपद्मपलाशाक्ष्यास्तमोध्वस्त इवांशुमान्

babhūva vadanaṃ tasyāḥ sahasā śokakarśitamphullapadmapalāśākṣyāstamodhvasta ivāṃśumān

ततस्तां पतितां दृष्ट्वा संरम्भी सत्यविक्रमःबाहुभ्यां परिजग्राह समुपेत्य वृकोदरः

tatastāṃ patitāṃ dṛṣṭvā saṃrambhī satyavikramaḥbāhubhyāṃ parijagrāha samupetya vṛkodaraḥ

सा समाश्वासिता तेन भीमसेनेन भामिनीरुदती पाण्डवं कृष्णा सहभ्रातरमब्रवीत्

sā samāśvāsitā tena bhīmasenena bhāminīrudatī pāṇḍavaṃ kṛṣṇā sahabhrātaramabravīt

दिष्ट्या राजंस्त्वमद्येमामखिलां भोक्ष्यसे महीम्आत्मजान्क्षत्रधर्मेण संप्रदाय यमाय वै

diṣṭyā rājaṃstvamadyemāmakhilāṃ bhokṣyase mahīmātmajānkṣatradharmeṇa saṃpradāya yamāya vai

दिष्ट्या त्वं पार्थ कुशली मत्तमातङ्गगामिनम्अवाप्य पृथिवीं कृत्स्नां सौभद्रं न स्मरिष्यसि

diṣṭyā tvaṃ pārtha kuśalī mattamātaṅgagāminamavāpya pṛthivīṃ kṛtsnāṃ saubhadraṃ na smariṣyasi

आत्मजांस्तेन धर्मेण श्रुत्वा शूरान्निपातितान्उपप्लव्ये मया सार्धं दिष्ट्या त्वं न स्मरिष्यसि

ātmajāṃstena dharmeṇa śrutvā śūrānnipātitānupaplavye mayā sārdhaṃ diṣṭyā tvaṃ na smariṣyasi

प्रसुप्तानां वधं श्रुत्वा द्रौणिना पापकर्मणाशोकस्तपति मां पार्थ हुताशन इवाशयम्

prasuptānāṃ vadhaṃ śrutvā drauṇinā pāpakarmaṇāśokastapati māṃ pārtha hutāśana ivāśayam

तस्य पापकृतो द्रौणेर्न चेदद्य त्वया मृधेह्रियते सानुबन्धस्य युधि विक्रम्य जीवितम्

tasya pāpakṛto drauṇerna cedadya tvayā mṛdhehriyate sānubandhasya yudhi vikramya jīvitam

इहैव प्रायमासिष्ये तन्निबोधत पाण्डवाःन चेत्फलमवाप्नोति द्रौणिः पापस्य कर्मणः

ihaiva prāyamāsiṣye tannibodhata pāṇḍavāḥna cetphalamavāpnoti drauṇiḥ pāpasya karmaṇaḥ

एवमुक्त्वा ततः कृष्णा पाण्डवं प्रत्युपाविशत्युधिष्ठिरं याज्ञसेनी धर्मराजं यशस्विनी

evamuktvā tataḥ kṛṣṇā pāṇḍavaṃ pratyupāviśatyudhiṣṭhiraṃ yājñasenī dharmarājaṃ yaśasvinī

दृष्ट्वोपविष्टां राजर्षिः पाण्डवो महिषीं प्रियाम्प्रत्युवाच स धर्मात्मा द्रौपदीं चारुदर्शनाम्

dṛṣṭvopaviṣṭāṃ rājarṣiḥ pāṇḍavo mahiṣīṃ priyāmpratyuvāca sa dharmātmā draupadīṃ cārudarśanām

धर्म्यं धर्मेण धर्मज्ञे प्राप्तास्ते निधनं शुभेपुत्रास्ते भ्रातरश्चैव तान्न शोचितुमर्हसि

dharmyaṃ dharmeṇa dharmajñe prāptāste nidhanaṃ śubheputrāste bhrātaraścaiva tānna śocitumarhasi

द्रोणपुत्रः स कल्याणि वनं दूरमितो गतःतस्य त्वं पातनं संख्ये कथं ज्ञास्यसि शोभने

droṇaputraḥ sa kalyāṇi vanaṃ dūramito gataḥtasya tvaṃ pātanaṃ saṃkhye kathaṃ jñāsyasi śobhane

द्रौपद्युवाचद्रोणपुत्रस्य सहजो मणिः शिरसि मे श्रुतःनिहत्य संख्ये तं पापं पश्येयं मणिमाहृतम्राजञ्शिरसि तं कृत्वा जीवेयमिति मे मतिः

draupadyuvācadroṇaputrasya sahajo maṇiḥ śirasi me śrutaḥnihatya saṃkhye taṃ pāpaṃ paśyeyaṃ maṇimāhṛtamrājañśirasi taṃ kṛtvā jīveyamiti me matiḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्त्वा पाण्डवं कृष्णा राजानं चारुदर्शनाभीमसेनमथाभ्येत्य कुपिता वाक्यमब्रवीत्

ityuktvā pāṇḍavaṃ kṛṣṇā rājānaṃ cārudarśanābhīmasenamathābhyetya kupitā vākyamabravīt

त्रातुमर्हसि मां भीम क्षत्रधर्ममनुस्मरन्जहि तं पापकर्माणं शम्बरं मघवानिवन हि ते विक्रमे तुल्यः पुमानस्तीह कश्चन

trātumarhasi māṃ bhīma kṣatradharmamanusmaranjahi taṃ pāpakarmāṇaṃ śambaraṃ maghavānivana hi te vikrame tulyaḥ pumānastīha kaścana

श्रुतं तत्सर्वलोकेषु परमव्यसने यथाद्वीपोऽभूस्त्वं हि पार्थानां नगरे वारणावतेहिडिम्बदर्शने चैव तथा त्वमभवो गतिः

śrutaṃ tatsarvalokeṣu paramavyasane yathādvīpo'bhūstvaṃ hi pārthānāṃ nagare vāraṇāvatehiḍimbadarśane caiva tathā tvamabhavo gatiḥ

तथा विराटनगरे कीचकेन भृशार्दिताम्मामप्युद्धृतवान्कृच्छ्रात्पौलोमीं मघवानिव

tathā virāṭanagare kīcakena bhṛśārditāmmāmapyuddhṛtavānkṛcchrātpaulomīṃ maghavāniva

यथैतान्यकृथाः पार्थ महाकर्माणि वै पुरातथा द्रौणिममित्रघ्न विनिहत्य सुखी भव

yathaitānyakṛthāḥ pārtha mahākarmāṇi vai purātathā drauṇimamitraghna vinihatya sukhī bhava

तस्या बहुविधं दुःखान्निशम्य परिदेवितम्नामर्षयत कौन्तेयो भीमसेनो महाबलः

tasyā bahuvidhaṃ duḥkhānniśamya paridevitamnāmarṣayata kaunteyo bhīmaseno mahābalaḥ

स काञ्चनविचित्राङ्गमारुरोह महारथम्आदाय रुचिरं चित्रं समार्गणगुणं धनुः

sa kāñcanavicitrāṅgamāruroha mahārathamādāya ruciraṃ citraṃ samārgaṇaguṇaṃ dhanuḥ

नकुलं सारथिं कृत्वा द्रोणपुत्रवधे वृतःविस्फार्य सशरं चापं तूर्णमश्वानचोदयत्

nakulaṃ sārathiṃ kṛtvā droṇaputravadhe vṛtaḥvisphārya saśaraṃ cāpaṃ tūrṇamaśvānacodayat

ते हयाः पुरुषव्याघ्र चोदिता वातरंहसःवेगेन त्वरिता जग्मुर्हरयः शीघ्रगामिनः

te hayāḥ puruṣavyāghra coditā vātaraṃhasaḥvegena tvaritā jagmurharayaḥ śīghragāminaḥ

शिबिरात्स्वाद्गृहीत्वा स रथस्य पदमच्युतःद्रोणपुत्ररथस्याशु ययौ मार्गेण वीर्यवान्

śibirātsvādgṛhītvā sa rathasya padamacyutaḥdroṇaputrarathasyāśu yayau mārgeṇa vīryavān