Parva.Adhyaya 11.14

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनोऽथ भीतवत्गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा

tacchrutvā vacanaṃ tasyā bhīmaseno'tha bhītavatgāndhārīṃ pratyuvācedaṃ vacaḥ sānunayaṃ tadā

अधर्मो यदि वा धर्मस्त्रासात्तत्र मया कृतःआत्मानं त्रातुकामेन तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि

adharmo yadi vā dharmastrāsāttatra mayā kṛtaḥātmānaṃ trātukāmena tanme tvaṃ kṣantumarhasi

न हि युद्धेन पुत्रस्ते धर्मेण स महाबलःशक्यः केनचिदुद्यन्तुमतो विषममाचरम्

na hi yuddhena putraste dharmeṇa sa mahābalaḥśakyaḥ kenacidudyantumato viṣamamācaram

सैन्यस्यैकोऽवशिष्टोऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान्मां हत्वा न हरेद्राज्यमिति चैतत्कृतं मया

sainyasyaiko'vaśiṣṭo'yaṃ gadāyuddhe ca vīryavānmāṃ hatvā na haredrājyamiti caitatkṛtaṃ mayā

राजपुत्रीं च पाञ्चालीमेकवस्त्रां रजस्वलाम्भवत्या विदितं सर्वमुक्तवान्यत्सुतस्तव

rājaputrīṃ ca pāñcālīmekavastrāṃ rajasvalāmbhavatyā viditaṃ sarvamuktavānyatsutastava

सुयोधनमसंगृह्य न शक्या भूः ससागराकेवला भोक्तुमस्माभिरतश्चैतत्कृतं मया

suyodhanamasaṃgṛhya na śakyā bhūḥ sasāgarākevalā bhoktumasmābhirataścaitatkṛtaṃ mayā

तच्चाप्यप्रियमस्माकं पुत्रस्ते समुपाचरत्द्रौपद्या यत्सभामध्ये सव्यमूरुमदर्शयत्

taccāpyapriyamasmākaṃ putraste samupācaratdraupadyā yatsabhāmadhye savyamūrumadarśayat

तत्रैव वध्यः सोऽस्माकं दुराचारोऽम्ब ते सुतःधर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये तदा

tatraiva vadhyaḥ so'smākaṃ durācāro'mba te sutaḥdharmarājājñayā caiva sthitāḥ sma samaye tadā

वैरमुद्धुक्षितं राज्ञि पुत्रेण तव तन्महत्क्लेशिताश्च वने नित्यं तत एतत्कृतं मया

vairamuddhukṣitaṃ rājñi putreṇa tava tanmahatkleśitāśca vane nityaṃ tata etatkṛtaṃ mayā

वैरस्यास्य गतः पारं हत्वा दुर्योधनं रणेराज्यं युधिष्ठिरः प्राप्तो वयं च गतमन्यवः

vairasyāsya gataḥ pāraṃ hatvā duryodhanaṃ raṇerājyaṃ yudhiṣṭhiraḥ prāpto vayaṃ ca gatamanyavaḥ

गान्धार्युवाचन तस्यैष वधस्तात यत्प्रशंससि मे सुतम्कृतवांश्चापि तत्सर्वं यदिदं भाषसे मयि

gāndhāryuvācana tasyaiṣa vadhastāta yatpraśaṃsasi me sutamkṛtavāṃścāpi tatsarvaṃ yadidaṃ bhāṣase mayi

हताश्वे नकुले यत्तद्वृषसेनेन भारतअपिबः शोणितं संख्ये दुःशासनशरीरजम्

hatāśve nakule yattadvṛṣasenena bhārataapibaḥ śoṇitaṃ saṃkhye duḥśāsanaśarīrajam

सद्भिर्विगर्हितं घोरमनार्यजनसेवितम्क्रूरं कर्माकरोः कस्मात्तदयुक्तं वृकोदर

sadbhirvigarhitaṃ ghoramanāryajanasevitamkrūraṃ karmākaroḥ kasmāttadayuktaṃ vṛkodara

भीमसेन उवाच · bhīmasena uvāca

अन्यस्यापि न पातव्यं रुधिरं किं पुनः स्वकम्यथैवात्मा तथा भ्राता विशेषो नास्ति कश्चन

anyasyāpi na pātavyaṃ rudhiraṃ kiṃ punaḥ svakamyathaivātmā tathā bhrātā viśeṣo nāsti kaścana

रुधिरं न व्यतिक्रामद्दन्तोष्ठं मेऽम्ब मा शुचःवैवस्वतस्तु तद्वेद हस्तौ मे रुधिरोक्षितौ

rudhiraṃ na vyatikrāmaddantoṣṭhaṃ me'mba mā śucaḥvaivasvatastu tadveda hastau me rudhirokṣitau

हताश्वं नकुलं दृष्ट्वा वृषसेनेन संयुगेभ्रातॄणां संप्रहृष्टानां त्रासः संजनितो मया

hatāśvaṃ nakulaṃ dṛṣṭvā vṛṣasenena saṃyugebhrātṝṇāṃ saṃprahṛṣṭānāṃ trāsaḥ saṃjanito mayā

केशपक्षपरामर्शे द्रौपद्या द्यूतकारितेक्रोधाद्यदब्रुवं चाहं तच्च मे हृदि वर्तते

keśapakṣaparāmarśe draupadyā dyūtakāritekrodhādyadabruvaṃ cāhaṃ tacca me hṛdi vartate

क्षत्रधर्माच्च्युतो राज्ञि भवेयं शाश्वतीः समाःप्रतिज्ञां तामनिस्तीर्य ततस्तत्कृतवानहम्

kṣatradharmāccyuto rājñi bhaveyaṃ śāśvatīḥ samāḥpratijñāṃ tāmanistīrya tatastatkṛtavānaham

न मामर्हसि गान्धारि दोषेण परिशङ्कितुम्अनिगृह्य पुरा पुत्रानस्मास्वनपकारिषु

na māmarhasi gāndhāri doṣeṇa pariśaṅkitumanigṛhya purā putrānasmāsvanapakāriṣu

गान्धार्युवाचवृद्धस्यास्य शतं पुत्रान्निघ्नंस्त्वमपराजितःकस्मान्न शेषयः कंचिद्येनाल्पमपराधितम्

gāndhāryuvācavṛddhasyāsya śataṃ putrānnighnaṃstvamaparājitaḥkasmānna śeṣayaḥ kaṃcidyenālpamaparādhitam

संतानमावयोस्तात वृद्धयोर्हृतराज्ययोःकथमन्धद्वयस्यास्य यष्टिरेका न वर्जिता

saṃtānamāvayostāta vṛddhayorhṛtarājyayoḥkathamandhadvayasyāsya yaṣṭirekā na varjitā

शेषे ह्यवस्थिते तात पुत्राणामन्तके त्वयिन मे दुःखं भवेदेतद्यदि त्वं धर्ममाचरः

śeṣe hyavasthite tāta putrāṇāmantake tvayina me duḥkhaṃ bhavedetadyadi tvaṃ dharmamācaraḥ