Parva.Adhyaya 11.15

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्त्वा तु गान्धारी युधिष्ठिरमपृच्छतक्व स राजेति सक्रोधा पुत्रपौत्रवधार्दिता

evamuktvā tu gāndhārī yudhiṣṭhiramapṛcchatakva sa rājeti sakrodhā putrapautravadhārditā

तामभ्यगच्छद्राजेन्द्रो वेपमानः कृताञ्जलिःयुधिष्ठिर इदं चैनां मधुरं वाक्यमब्रवीत्

tāmabhyagacchadrājendro vepamānaḥ kṛtāñjaliḥyudhiṣṭhira idaṃ caināṃ madhuraṃ vākyamabravīt

पुत्रहन्ता नृशंसोऽहं तव देवि युधिष्ठिरःशापार्हः पृथिवीनाशे हेतुभूतः शपस्व माम्

putrahantā nṛśaṃso'haṃ tava devi yudhiṣṭhiraḥśāpārhaḥ pṛthivīnāśe hetubhūtaḥ śapasva mām

न हि मे जीवितेनार्थो न राज्येन धनेन वातादृशान्सुहृदो हत्वा मूढस्यास्य सुहृद्द्रुहः

na hi me jīvitenārtho na rājyena dhanena vātādṛśānsuhṛdo hatvā mūḍhasyāsya suhṛddruhaḥ

तमेवंवादिनं भीतं संनिकर्षगतं तदानोवाच किंचिद्गान्धारी निःश्वासपरमा भृशम्

tamevaṃvādinaṃ bhītaṃ saṃnikarṣagataṃ tadānovāca kiṃcidgāndhārī niḥśvāsaparamā bhṛśam

तस्यावनतदेहस्य पादयोर्निपतिष्यतःयुधिष्ठिरस्य नृपतेर्धर्मज्ञा धर्मदर्शिनीअङ्गुल्यग्राणि ददृशे देवी पट्टान्तरेण सा

tasyāvanatadehasya pādayornipatiṣyataḥyudhiṣṭhirasya nṛpaterdharmajñā dharmadarśinīaṅgulyagrāṇi dadṛśe devī paṭṭāntareṇa sā

ततः स कुनखीभूतो दर्शनीयनखो नृपःतं दृष्ट्वा चार्जुनोऽगच्छद्वासुदेवस्य पृष्ठतः

tataḥ sa kunakhībhūto darśanīyanakho nṛpaḥtaṃ dṛṣṭvā cārjuno'gacchadvāsudevasya pṛṣṭhataḥ

एवं संचेष्टमानांस्तानितश्चेतश्च भारतगान्धारी विगतक्रोधा सान्त्वयामास मातृवत्

evaṃ saṃceṣṭamānāṃstānitaścetaśca bhāratagāndhārī vigatakrodhā sāntvayāmāsa mātṛvat

तया ते समनुज्ञाता मातरं वीरमातरम्अभ्यगच्छन्त सहिताः पृथां पृथुलवक्षसः

tayā te samanujñātā mātaraṃ vīramātaramabhyagacchanta sahitāḥ pṛthāṃ pṛthulavakṣasaḥ

चिरस्य दृष्ट्वा पुत्रान्सा पुत्राधिभिरभिप्लुताबाष्पमाहारयद्देवी वस्त्रेणावृत्य वै मुखम्

cirasya dṛṣṭvā putrānsā putrādhibhirabhiplutābāṣpamāhārayaddevī vastreṇāvṛtya vai mukham

ततो बाष्पं समुत्सृज्य सह पुत्रैस्तथा पृथाअपश्यदेताञ्शस्त्रौघैर्बहुधा परिविक्षतान्

tato bāṣpaṃ samutsṛjya saha putraistathā pṛthāapaśyadetāñśastraughairbahudhā parivikṣatān

सा तानेकैकशः पुत्रान्संस्पृशन्ती पुनः पुनःअन्वशोचन्त दुःखार्ता द्रौपदीं च हतात्मजाम्रुदतीमथ पाञ्चालीं ददर्श पतितां भुवि

sā tānekaikaśaḥ putrānsaṃspṛśantī punaḥ punaḥanvaśocanta duḥkhārtā draupadīṃ ca hatātmajāmrudatīmatha pāñcālīṃ dadarśa patitāṃ bhuvi

द्रौपद्युवाचआर्ये पौत्राः क्व ते सर्वे सौभद्रसहिता गताःन त्वां तेऽद्याभिगच्छन्ति चिरदृष्टां तपस्विनीम्किं नु राज्येन वै कार्यं विहीनायाः सुतैर्मम

draupadyuvācaārye pautrāḥ kva te sarve saubhadrasahitā gatāḥna tvāṃ te'dyābhigacchanti ciradṛṣṭāṃ tapasvinīmkiṃ nu rājyena vai kāryaṃ vihīnāyāḥ sutairmama

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तां समाश्वासयामास पृथा पृथुललोचनाउत्थाप्य याज्ञसेनीं तु रुदतीं शोककर्शिताम्

tāṃ samāśvāsayāmāsa pṛthā pṛthulalocanāutthāpya yājñasenīṃ tu rudatīṃ śokakarśitām

तयैव सहिता चापि पुत्रैरनुगता पृथाअभ्यगच्छत गान्धारीमार्तामार्ततरा स्वयम्

tayaiva sahitā cāpi putrairanugatā pṛthāabhyagacchata gāndhārīmārtāmārtatarā svayam

तामुवाचाथ गान्धारी सह वध्वा यशस्विनीम्मैवं पुत्रीति शोकार्ता पश्य मामपि दुःखिताम्

tāmuvācātha gāndhārī saha vadhvā yaśasvinīmmaivaṃ putrīti śokārtā paśya māmapi duḥkhitām

मन्ये लोकविनाशोऽयं कालपर्यायचोदितःअवश्यभावी संप्राप्तः स्वभावाल्लोमहर्षणः

manye lokavināśo'yaṃ kālaparyāyacoditaḥavaśyabhāvī saṃprāptaḥ svabhāvāllomaharṣaṇaḥ

इदं तत्समनुप्राप्तं विदुरस्य वचो महत्असिद्धानुनये कृष्णे यदुवाच महामतिः

idaṃ tatsamanuprāptaṃ vidurasya vaco mahatasiddhānunaye kṛṣṇe yaduvāca mahāmatiḥ

तस्मिन्नपरिहार्येऽर्थे व्यतीते च विशेषतःमा शुचो न हि शोच्यास्ते संग्रामे निधनं गताः

tasminnaparihārye'rthe vyatīte ca viśeṣataḥmā śuco na hi śocyāste saṃgrāme nidhanaṃ gatāḥ

यथैव त्वं तथैवाहं को वा माश्वासयिष्यतिममैव ह्यपराधेन कुलमग्र्यं विनाशितम्

yathaiva tvaṃ tathaivāhaṃ ko vā māśvāsayiṣyatimamaiva hyaparādhena kulamagryaṃ vināśitam