Parva.Adhyaya 11.18

गान्धार्युवाचपश्य माधव पुत्रान्मे शतसंख्याञ्जितक्लमान्गदया भीमसेनेन भूयिष्ठं निहतान्रणे

gāndhāryuvācapaśya mādhava putrānme śatasaṃkhyāñjitaklamāngadayā bhīmasenena bhūyiṣṭhaṃ nihatānraṇe

इदं दुःखतरं मेऽद्य यदिमा मुक्तमूर्धजाःहतपुत्रा रणे बालाः परिधावन्ति मे स्नुषाः

idaṃ duḥkhataraṃ me'dya yadimā muktamūrdhajāḥhataputrā raṇe bālāḥ paridhāvanti me snuṣāḥ

प्रासादतलचारिण्यश्चरणैर्भूषणान्वितैःआपन्ना यत्स्पृशन्तीमा रुधिरार्द्रां वसुंधराम्

prāsādatalacāriṇyaścaraṇairbhūṣaṇānvitaiḥāpannā yatspṛśantīmā rudhirārdrāṃ vasuṃdharām

गृध्रानुत्सारयन्त्यश्च गोमायून्वायसांस्तथाशोकेनार्ता विघूर्णन्त्यो मत्ता इव चरन्त्युत

gṛdhrānutsārayantyaśca gomāyūnvāyasāṃstathāśokenārtā vighūrṇantyo mattā iva carantyuta

एषान्या त्वनवद्याङ्गी करसंमितमध्यमाघोरं तद्वैशसं दृष्ट्वा निपतत्यतिदुःखिता

eṣānyā tvanavadyāṅgī karasaṃmitamadhyamāghoraṃ tadvaiśasaṃ dṛṣṭvā nipatatyatiduḥkhitā

दृष्ट्वा मे पार्थिवसुतामेतां लक्ष्मणमातरम्राजपुत्रीं महाबाहो मनो न व्युपशाम्यति

dṛṣṭvā me pārthivasutāmetāṃ lakṣmaṇamātaramrājaputrīṃ mahābāho mano na vyupaśāmyati

भ्रातॄंश्चान्याः पतींश्चान्याः पुत्रांश्च निहतान्भुविदृष्ट्वा परिपतन्त्येताः प्रगृह्य सुभुजा भुजान्

bhrātṝṃścānyāḥ patīṃścānyāḥ putrāṃśca nihatānbhuvidṛṣṭvā paripatantyetāḥ pragṛhya subhujā bhujān

मध्यमानां तु नारीणां वृद्धानां चापराजितआक्रन्दं हतबन्धूनां दारुणे वैशसे शृणु

madhyamānāṃ tu nārīṇāṃ vṛddhānāṃ cāparājitaākrandaṃ hatabandhūnāṃ dāruṇe vaiśase śṛṇu

रथनीडानि देहांश्च हतानां गजवाजिनाम्आश्रिताः श्रममोहार्ताः स्थिताः पश्य महाबल

rathanīḍāni dehāṃśca hatānāṃ gajavājināmāśritāḥ śramamohārtāḥ sthitāḥ paśya mahābala

अन्या चापहृतं कायाच्चारुकुण्डलमुन्नसम्स्वस्य बन्धोः शिरः कृष्ण गृहीत्वा पश्य तिष्ठति

anyā cāpahṛtaṃ kāyāccārukuṇḍalamunnasamsvasya bandhoḥ śiraḥ kṛṣṇa gṛhītvā paśya tiṣṭhati

पूर्वजातिकृतं पापं मन्ये नाल्पमिवानघएताभिरनवद्याभिर्मया चैवाल्पमेधया

pūrvajātikṛtaṃ pāpaṃ manye nālpamivānaghaetābhiranavadyābhirmayā caivālpamedhayā

तदिदं धर्मराजेन यातितं नो जनार्दनन हि नाशोऽस्ति वार्ष्णेय कर्मणोः शुभपापयोः

tadidaṃ dharmarājena yātitaṃ no janārdanana hi nāśo'sti vārṣṇeya karmaṇoḥ śubhapāpayoḥ

प्रत्यग्रवयसः पश्य दर्शनीयकुचोदराःकुलेषु जाता ह्रीमत्यः कृष्णपक्षाक्षिमूर्धजाः

pratyagravayasaḥ paśya darśanīyakucodarāḥkuleṣu jātā hrīmatyaḥ kṛṣṇapakṣākṣimūrdhajāḥ

हंसगद्गदभाषिण्यो दुःखशोकप्रमोहिताःसारस्य इव वाशन्त्यः पतिताः पश्य माधव

haṃsagadgadabhāṣiṇyo duḥkhaśokapramohitāḥsārasya iva vāśantyaḥ patitāḥ paśya mādhava

फुल्लपद्मप्रकाशानि पुण्डरीकाक्ष योषिताम्अनवद्यानि वक्त्राणि तपत्यसुखरश्मिवान्

phullapadmaprakāśāni puṇḍarīkākṣa yoṣitāmanavadyāni vaktrāṇi tapatyasukharaśmivān

ईर्षूणां मम पुत्राणां वासुदेवावरोधनम्मत्तमातङ्गदर्पाणां पश्यन्त्यद्य पृथग्जनाः

īrṣūṇāṃ mama putrāṇāṃ vāsudevāvarodhanammattamātaṅgadarpāṇāṃ paśyantyadya pṛthagjanāḥ

शतचन्द्राणि चर्माणि ध्वजांश्चादित्यसंनिभान्रौक्माणि चैव वर्माणि निष्कानपि च काञ्चनान्

śatacandrāṇi carmāṇi dhvajāṃścādityasaṃnibhānraukmāṇi caiva varmāṇi niṣkānapi ca kāñcanān

शीर्षत्राणानि चैतानि पुत्राणां मे महीतलेपश्य दीप्तानि गोविन्द पावकान्सुहुतानिव

śīrṣatrāṇāni caitāni putrāṇāṃ me mahītalepaśya dīptāni govinda pāvakānsuhutāniva

एष दुःशासनः शेते शूरेणामित्रघातिनापीतशोणितसर्वाङ्गो भीमसेनेन पातितः

eṣa duḥśāsanaḥ śete śūreṇāmitraghātināpītaśoṇitasarvāṅgo bhīmasenena pātitaḥ

गदया वीरघातिन्या पश्य माधव मे सुतम्द्यूतक्लेशाननुस्मृत्य द्रौपद्या चोदितेन च

gadayā vīraghātinyā paśya mādhava me sutamdyūtakleśānanusmṛtya draupadyā coditena ca

उक्ता ह्यनेन पाञ्चाली सभायां द्यूतनिर्जिताप्रियं चिकीर्षता भ्रातुः कर्णस्य च जनार्दन

uktā hyanena pāñcālī sabhāyāṃ dyūtanirjitāpriyaṃ cikīrṣatā bhrātuḥ karṇasya ca janārdana

सहैव सहदेवेन नकुलेनार्जुनेन चदासभार्यासि पाञ्चालि क्षिप्रं प्रविश नो गृहान्

sahaiva sahadevena nakulenārjunena cadāsabhāryāsi pāñcāli kṣipraṃ praviśa no gṛhān

ततोऽहमब्रुवं कृष्ण तदा दुर्योधनं नृपम्मृत्युपाशपरिक्षिप्तं शकुनिं पुत्र वर्जय

tato'hamabruvaṃ kṛṣṇa tadā duryodhanaṃ nṛpammṛtyupāśaparikṣiptaṃ śakuniṃ putra varjaya

निबोधैनं सुदुर्बुद्धिं मातुलं कलहप्रियम्क्षिप्रमेनं परित्यज्य पुत्र शाम्यस्व पाण्डवैः

nibodhainaṃ sudurbuddhiṃ mātulaṃ kalahapriyamkṣipramenaṃ parityajya putra śāmyasva pāṇḍavaiḥ

न बुध्यसे त्वं दुर्बुद्धे भीमसेनममर्षणम्वाङ्नाराचैस्तुदंस्तीक्ष्णैरुल्काभिरिव कुञ्जरम्

na budhyase tvaṃ durbuddhe bhīmasenamamarṣaṇamvāṅnārācaistudaṃstīkṣṇairulkābhiriva kuñjaram

तानेष रभसः क्रूरो वाक्शल्यानवधारयन्उत्ससर्ज विषं तेषु सर्पो गोवृषभेष्विव

tāneṣa rabhasaḥ krūro vākśalyānavadhārayanutsasarja viṣaṃ teṣu sarpo govṛṣabheṣviva

एष दुःशासनः शेते विक्षिप्य विपुलौ भुजौनिहतो भीमसेनेन सिंहेनेव महर्षभः

eṣa duḥśāsanaḥ śete vikṣipya vipulau bhujaunihato bhīmasenena siṃheneva maharṣabhaḥ

अत्यर्थमकरोद्रौद्रं भीमसेनोऽत्यमर्षणःदुःशासनस्य यत्क्रुद्धोऽपिबच्छोणितमाहवे

atyarthamakarodraudraṃ bhīmaseno'tyamarṣaṇaḥduḥśāsanasya yatkruddho'pibacchoṇitamāhave