Parva.Adhyaya 11.24

गान्धार्युवाचसोमदत्तसुतं पश्य युयुधानेन पातितम्वितुद्यमानं विहगैर्बहुभिर्माधवान्तिके

gāndhāryuvācasomadattasutaṃ paśya yuyudhānena pātitamvitudyamānaṃ vihagairbahubhirmādhavāntike

पुत्रशोकाभिसंतप्तः सोमदत्तो जनार्दनयुयुधानं महेष्वासं गर्हयन्निव दृश्यते

putraśokābhisaṃtaptaḥ somadatto janārdanayuyudhānaṃ maheṣvāsaṃ garhayanniva dṛśyate

असौ तु भूरिश्रवसो माता शोकपरिप्लुताआश्वासयति भर्तारं सोमदत्तमनिन्दिता

asau tu bhūriśravaso mātā śokapariplutāāśvāsayati bhartāraṃ somadattamaninditā

दिष्ट्या नेदं महाराज दारुणं भरतक्षयम्कुरुसंक्रन्दनं घोरं युगान्तमनुपश्यसि

diṣṭyā nedaṃ mahārāja dāruṇaṃ bharatakṣayamkurusaṃkrandanaṃ ghoraṃ yugāntamanupaśyasi

दिष्ट्या यूपध्वजं वीरं पुत्रं भूरिसहस्रदम्अनेकक्रतुयज्वानं निहतं नाद्य पश्यसि

diṣṭyā yūpadhvajaṃ vīraṃ putraṃ bhūrisahasradamanekakratuyajvānaṃ nihataṃ nādya paśyasi

दिष्ट्या स्नुषाणामाक्रन्दे घोरं विलपितं बहुन शृणोषि महाराज सारसीनामिवार्णवे

diṣṭyā snuṣāṇāmākrande ghoraṃ vilapitaṃ bahuna śṛṇoṣi mahārāja sārasīnāmivārṇave

एकवस्त्रानुसंवीताः प्रकीर्णासितमूर्धजाःस्नुषास्ते परिधावन्ति हतापत्या हतेश्वराः

ekavastrānusaṃvītāḥ prakīrṇāsitamūrdhajāḥsnuṣāste paridhāvanti hatāpatyā hateśvarāḥ

श्वापदैर्भक्ष्यमाणं त्वमहो दिष्ट्या न पश्यसिछिन्नबाहुं नरव्याघ्रमर्जुनेन निपातितम्

śvāpadairbhakṣyamāṇaṃ tvamaho diṣṭyā na paśyasichinnabāhuṃ naravyāghramarjunena nipātitam

शलं विनिहतं संख्ये भूरिश्रवसमेव चस्नुषाश्च विधवाः सर्वा दिष्ट्या नाद्येह पश्यसि

śalaṃ vinihataṃ saṃkhye bhūriśravasameva casnuṣāśca vidhavāḥ sarvā diṣṭyā nādyeha paśyasi

दिष्ट्या तत्काञ्चनं छत्रं यूपकेतोर्महात्मनःविनिकीर्णं रथोपस्थे सौमदत्तेर्न पश्यसि

diṣṭyā tatkāñcanaṃ chatraṃ yūpaketormahātmanaḥvinikīrṇaṃ rathopasthe saumadatterna paśyasi

अमूस्तु भूरिश्रवसो भार्याः सात्यकिना हतम्परिवार्यानुशोचन्ति भर्तारमसितेक्षणाः

amūstu bhūriśravaso bhāryāḥ sātyakinā hatamparivāryānuśocanti bhartāramasitekṣaṇāḥ

एता विलप्य बहुलं भर्तृशोकेन कर्शिताःपतन्त्यभिमुखा भूमौ कृपणं बत केशव

etā vilapya bahulaṃ bhartṛśokena karśitāḥpatantyabhimukhā bhūmau kṛpaṇaṃ bata keśava

बीभत्सुरतिबीभत्सं कर्मेदमकरोत्कथम्प्रमत्तस्य यदच्छैत्सीद्बाहुं शूरस्य यज्वनः

bībhatsuratibībhatsaṃ karmedamakarotkathampramattasya yadacchaitsīdbāhuṃ śūrasya yajvanaḥ

ततः पापतरं कर्म कृतवानपि सात्यकिःयस्मात्प्रायोपविष्टस्य प्राहार्षीत्संशितात्मनः

tataḥ pāpataraṃ karma kṛtavānapi sātyakiḥyasmātprāyopaviṣṭasya prāhārṣītsaṃśitātmanaḥ

एको द्वाभ्यां हतः शेषे त्वमधर्मेण धार्मिकःइति यूपध्वजस्यैताः स्त्रियः क्रोशन्ति माधव

eko dvābhyāṃ hataḥ śeṣe tvamadharmeṇa dhārmikaḥiti yūpadhvajasyaitāḥ striyaḥ krośanti mādhava

भार्या यूपध्वजस्यैषा करसंमितमध्यमाकृत्वोत्सङ्गे भुजं भर्तुः कृपणं पर्यदेवयत्

bhāryā yūpadhvajasyaiṣā karasaṃmitamadhyamākṛtvotsaṅge bhujaṃ bhartuḥ kṛpaṇaṃ paryadevayat

अयं स रशनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्दनःनाभ्यूरुजघनस्पर्शी नीवीविस्रंसनः करः

ayaṃ sa raśanotkarṣī pīnastanavimardanaḥnābhyūrujaghanasparśī nīvīvisraṃsanaḥ karaḥ

वासुदेवस्य सांनिध्ये पार्थेनाक्लिष्टकर्मणायुध्यतः समरेऽन्येन प्रमत्तस्य निपातितः

vāsudevasya sāṃnidhye pārthenākliṣṭakarmaṇāyudhyataḥ samare'nyena pramattasya nipātitaḥ

किं नु वक्ष्यसि संसत्सु कथासु च जनार्दनअर्जुनस्य महत्कर्म स्वयं वा स किरीटवान्

kiṃ nu vakṣyasi saṃsatsu kathāsu ca janārdanaarjunasya mahatkarma svayaṃ vā sa kirīṭavān

इत्येवं गर्हयित्वैषा तूष्णीमास्ते वराङ्गनातामेतामनुशोचन्ति सपत्न्यः स्वामिव स्नुषाम्

ityevaṃ garhayitvaiṣā tūṣṇīmāste varāṅganātāmetāmanuśocanti sapatnyaḥ svāmiva snuṣām

गान्धारराजः शकुनिर्बलवान्सत्यविक्रमःनिहतः सहदेवेन भागिनेयेन मातुलः

gāndhārarājaḥ śakunirbalavānsatyavikramaḥnihataḥ sahadevena bhāgineyena mātulaḥ

यः पुरा हेमदण्डाभ्यां व्यजनाभ्यां स्म वीज्यतेस एष पक्षिभिः पक्षैः शयान उपवीज्यते

yaḥ purā hemadaṇḍābhyāṃ vyajanābhyāṃ sma vījyatesa eṣa pakṣibhiḥ pakṣaiḥ śayāna upavījyate

यः स्म रूपाणि कुरुते शतशोऽथ सहस्रशःतस्य मायाविनो माया दग्धाः पाण्डवतेजसा

yaḥ sma rūpāṇi kurute śataśo'tha sahasraśaḥtasya māyāvino māyā dagdhāḥ pāṇḍavatejasā

मायया निकृतिप्रज्ञो जितवान्यो युधिष्ठिरम्सभायां विपुलं राज्यं स पुनर्जीवितं जितः

māyayā nikṛtiprajño jitavānyo yudhiṣṭhiramsabhāyāṃ vipulaṃ rājyaṃ sa punarjīvitaṃ jitaḥ

शकुन्ताः शकुनिं कृष्ण समन्तात्पर्युपासतेकितवं मम पुत्राणां विनाशायोपशिक्षितम्

śakuntāḥ śakuniṃ kṛṣṇa samantātparyupāsatekitavaṃ mama putrāṇāṃ vināśāyopaśikṣitam

एतेनैतन्महद्वैरं प्रसक्तं पाण्डवैः सहवधाय मम पुत्राणामात्मनः सगणस्य च

etenaitanmahadvairaṃ prasaktaṃ pāṇḍavaiḥ sahavadhāya mama putrāṇāmātmanaḥ sagaṇasya ca

यथैव मम पुत्राणां लोकाः शस्त्रजिताः प्रभोएवमस्यापि दुर्बुद्धेर्लोकाः शस्त्रेण वै जिताः

yathaiva mama putrāṇāṃ lokāḥ śastrajitāḥ prabhoevamasyāpi durbuddherlokāḥ śastreṇa vai jitāḥ

कथं च नायं तत्रापि पुत्रान्मे भ्रातृभिः सहविरोधयेदृजुप्रज्ञाननृजुर्मधुसूदन

kathaṃ ca nāyaṃ tatrāpi putrānme bhrātṛbhiḥ sahavirodhayedṛjuprajñānanṛjurmadhusūdana