Mahabharata · 10 verses
Read this chapter as a bookभीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
अत्र गाथा ब्रह्मगीताः कीर्तयन्ति पुराविदःयेन मार्गेण राजानः कोशं संजनयन्ति च
atra gāthā brahmagītāḥ kīrtayanti purāvidaḥyena mārgeṇa rājānaḥ kośaṃ saṃjanayanti ca
न धनं यज्ञशीलानां हार्यं देवस्वमेव तत्दस्यूनां निष्क्रियाणां च क्षत्रियो हर्तुमर्हति
na dhanaṃ yajñaśīlānāṃ hāryaṃ devasvameva tatdasyūnāṃ niṣkriyāṇāṃ ca kṣatriyo hartumarhati
इमाः प्रजाः क्षत्रियाणां रक्ष्याश्चाद्याश्च भारतधनं हि क्षत्रियस्येह द्वितीयस्य न विद्यते
imāḥ prajāḥ kṣatriyāṇāṃ rakṣyāścādyāśca bhāratadhanaṃ hi kṣatriyasyeha dvitīyasya na vidyate
तदस्य स्याद्बलार्थं वा धनं यज्ञार्थमेव वाअभोग्या ह्योषधीश्छित्त्वा भोग्या एव पचन्त्युत
tadasya syādbalārthaṃ vā dhanaṃ yajñārthameva vāabhogyā hyoṣadhīśchittvā bhogyā eva pacantyuta
यो वै न देवान्न पितॄन्न मर्त्यान्हविषार्चतिआनन्तिकां तां धनितामाहुर्वेदविदो जनाः
yo vai na devānna pitṝnna martyānhaviṣārcatiānantikāṃ tāṃ dhanitāmāhurvedavido janāḥ
हरेत्तद्द्रविणं राजन्धार्मिकः पृथिवीपतिःन हि तत्प्रीणयेल्लोकान्न कोशं तद्विधं नृपः
harettaddraviṇaṃ rājandhārmikaḥ pṛthivīpatiḥna hi tatprīṇayellokānna kośaṃ tadvidhaṃ nṛpaḥ
असाधुभ्यो निरादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छतिआत्मानं संक्रमं कृत्वा मन्ये धर्मविदेव सः
asādhubhyo nirādāya sādhubhyo yaḥ prayacchatiātmānaṃ saṃkramaṃ kṛtvā manye dharmavideva saḥ
औद्भिज्जा जन्तवः केचिद्युक्तवाचो यथा तथाअनिष्टतः संभवन्ति तथायज्ञः प्रतायते
audbhijjā jantavaḥ kecidyuktavāco yathā tathāaniṣṭataḥ saṃbhavanti tathāyajñaḥ pratāyate
यथैव दंशमशकं यथा चाण्डपिपीलिकम्सैव वृत्तिरयज्ञेषु तथा धर्मो विधीयते
yathaiva daṃśamaśakaṃ yathā cāṇḍapipīlikamsaiva vṛttirayajñeṣu tathā dharmo vidhīyate
यथा ह्यकस्माद्भवति भूमौ पांसुतृणोलपम्तथैवेह भवेद्धर्मः सूक्ष्मः सूक्ष्मतरोऽपि च
yathā hyakasmādbhavati bhūmau pāṃsutṛṇolapamtathaiveha bhaveddharmaḥ sūkṣmaḥ sūkṣmataro'pi ca